Το γέλιο συνήθως το συνδέουμε με χαρά, ανεμελιά και όμορφες στιγμές. Όμως κάποιες φορές εμφανίζεται εκεί που δεν το περιμένουμε: Σε δύσκολες συζητήσεις, σε επώδυνες αναμνήσεις ή μέσα σε ένταση. Κι αυτό, όσο παράδοξο κι αν φαίνεται, είναι μια βαθιά ανθρώπινη αντίδραση που λέει πολλά για τον τρόπο που ο εαυτός μας, προσπαθεί να μας προστατεύσει.
Όταν τα συναισθήματα γίνονται πολύ έντονα όπως φόβος, ντροπή ή θλίψη, το σώμα μας και το νευρικό μας σύστημα αναζητούν έναν τρόπο αποφόρτισης. Η ένταση χρειάζεται διέξοδο και έτσι εμφανίζεται μια φυσική εκτόνωση, μια μικρή ανάσα μέσα στο βάρος της στιγμής. Δεν πρόκειται για χαρά ούτε για αδιαφορία, αλλά για έναν τρόπο ρύθμισης του εσωτερικού μας φορτίου.
Παράλληλα, μπορεί να λειτουργεί και ως μορφή προστασίας. Όταν είναι δύσκολο να εκφραστεί ευαλωτότητα ή πόνος με λόγια, το χιούμορ γίνεται ένα πιο «ασφαλές» πέρασμα. Επιτρέπει στο άτομο να πλησιάσει κάτι δύσκολο, χωρίς να νιώσει ότι εκτίθεται ή ότι κατακλύζεται από αυτό.
Η απόσταση που δημιουργεί από την εμπειρία μας βοηθάει να τη δούμε πιο καθαρά, τη στιγμή που δεν είμαστε ακόμη έτοιμοι να τη βιώσουμε σε όλο της το βάθος. Αυτή η μικρή αποστασιοποίηση λειτουργεί σαν ένας τρόπος άμυνας, που κάνει το βίωμα πιο διαχειρίσιμο μέχρι να μπορέσουμε να το επεξεργαστούμε πιο ουσιαστικά.
Τέλος υπάρχει και η κοινωνική του διάσταση. Συχνά βοηθά να διατηρηθεί μια ισορροπία σε μια συζήτηση, να μην γίνει το κλίμα υπερβολικά βαρύ ή να προστατευτεί η προσωπική μας έκθεση απέναντι στους άλλους. Σε πολλές περιπτώσεις, λειτουργεί σαν ένας τρόπος να παραμείνει η επαφή, χωρίς να χαθεί η συναισθηματική ασφάλεια.
Σημαντικό είναι να θυμόμαστε πως μια τέτοια αντίδραση δεν ακυρώνει το συναίσθημα. Δεν σημαίνει ότι κάτι δεν πονά ή δεν έχει σημασία. Αντίθετα, συχνά δείχνει ότι αγγίζει κάτι βαθύ και ουσιαστικό.
Όταν το γέλιο δεν γίνεται μόνιμος μηχανισμός αποφυγής των συναισθημάτων μας, αλλά ένας προσωρινός τρόπος ρύθμισης και εκτόνωσης, μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά. Μας βοηθά να αντέξουμε τη στιγμή και να επεξεργαστούμε σταδιακά, όχι με άρνηση αλλά με επίγνωση, αυτό που νιώθουμε και αυτό που μας συμβαίνει.
life coach – A.C. accredited
