Νέα διεθνής επιστημονική μελέτη χτυπά καμπανάκι κινδύνου για τα υψηλά επίπεδα του συγκεκριμένου στοιχείου στο αίμα, το οποίο περιέχεται σε πρωτεϊνούχες τροφές και δημοφιλή συμπληρώματα διατροφής. Οι γενετικές αναλύσεις δείχνουν ότι μπορεί να στερήσει έως και έναν χρόνο ζωής, επηρεάζοντας αποκλειστικά τον ανδρικό πληθυσμό.
Μια αναπάντεχη ανακάλυψη που ανατρέπει τα μέχρι τώρα δεδομένα για τη μακροζωία και τη διατροφή φέρνει στο φως μια νέα επιστημονική έρευνα, η οποία συνδέει τα αυξημένα επίπεδα ενός συγκεκριμένου αμινοξέος, της τυροσίνης, με τη μείωση του προσδόκιμου ζωής στους άνδρες. Η μελέτη, η οποία πραγματοποιήθηκε από κοινού από ερευνητές των Πανεπιστημίων του Χονγκ Κονγκ και της Τζόρτζια των Ηνωμένων Πολιτειών, ανοίγει έναν νέο κύκλο συζήτησης για το πώς οι διαφορές μεταξύ των δύο φύλων επηρεάζουν τη γήρανση.
Η τυροσίνη, μαζί με τη φαινυλαλανίνη, είναι αμινοξέα που διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στον μεταβολισμό και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Βρίσκονται φυσικά σε όλες τις τροφές που είναι πλούσιες σε πρωτεΐνες, ενώ τα τελευταία χρόνια η τυροσίνη γνωρίζει μεγάλη άνθιση ως συστατικό σε συμπληρώματα διατροφής που υπόσχονται τόνωση της πνευματικής διαύγειας, ενίσχυση της συγκέντρωσης και βελτίωση της διάθεσης. Αυτό συμβαίνει επειδή αποτελεί δομικό στοιχείο για τη σύνθεση νευροδιαβιβαστών, όπως η ντοπαμίνη. Ωστόσο, οι μακροχρόνιες επιπτώσεις αυτών των ουσιών στον ανθρώπινο οργανισμό παρέμεναν μέχρι σήμερα εν πολλοίς άγνωστες.
Η ακτινογραφία της έρευνας και το «κενό» ενός έτους
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε έναν τεράστιο όγκο δεδομένων που αφορούσαν περισσότερους από 270.000 εθελοντές από τη μεγάλη βιολογική τράπεζα του Ηνωμένου Βασιλείου. Χρησιμοποιώντας τόσο μεθόδους απλής παρατήρησης όσο και προηγμένες γενετικές αναλύσεις, οι ειδικοί εξέτασαν πώς οι συγκεντρώσεις των δύο αυτών αμινοξέων στο αίμα επηρεάζουν τη γενική θνησιμότητα και το προβλεπόμενο όριο ζωής.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Ενώ αρχικά και τα δύο αμινοξέα φάνηκε να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο θανάτου, η περαιτέρω ανάλυση έδειξε ότι μόνο η τυροσίνη διατηρεί μια σταθερή, αιτιώδη σύνδεση με τη μείωση του προσδόκιμου ζωής, και μάλιστα αποκλειστικά στους άνδρες. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των γενετικών μοντέλων, οι άνδρες με σταθερά υψηλά επίπεδα τυροσίνης στο αίμα αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να χάσουν σχεδόν έναν χρόνο ζωής. Αντίθετα, στις γυναίκες δεν παρατηρήθηκε καμία απολύτως αξιοσημείωτη επίπτωση.
Το εύρημα αυτό παρέμεινε αναλλοίωτο ακόμη και όταν οι ερευνητές απομόνωσαν και αφαίρεσαν την επίδραση άλλων παραγόντων, συμπεριλαμβανομένου του ρόλου της φαινυλαλανίνης. Η τελευταία, όταν εξετάστηκε ανεξάρτητα από την τυροσίνη, δεν έδειξε καμία αρνητική επίδραση στη μακροζωία κανενός φύλου. Αυτό αποδεικνύει ότι η τυροσίνη δρα αυτόνομα και επιβαρυντικά στον ανδρικό οργανισμό. Παράλληλα, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι οι άνδρες έχουν εκ φύσεως υψηλότερα επίπεδα τυροσίνης στο αίμα σε σύγκριση με τις γυναίκες, γεγονός που ενδεχομένως εξηγεί εν μέρει και το διαχρονικό βιολογικό χάσμα στο προσδόκιμο ζωής μεταξύ των δύο φύλων.
Οι βιολογικοί μηχανισμοί και το ερωτηματικό των συμπληρωμάτων
Οι ακριβείς βιολογικοί μηχανισμοί πίσω από αυτό το φαινόμενο βρίσκονται ακόμη υπό διερεύνηση, ωστόσο οι επιστήμονες έχουν ήδη σχηματίσει τις πρώτες ισχυρές υποθέσεις. Η τυροσίνη φαίνεται να εμπλέκεται στενά στην ανάπτυξη αντίστασης στην ινσουλίνη, μια κατάσταση που αποτελεί προθάλαμο για τον διαβήτη και συνδέεται με πλήθος ασθενειών που σχετίζονται με το γήρας. Επιπλέον, επειδή συμμετέχει στην παραγωγή ορμονών και νευροδιαβιβαστών που ρυθμίζουν το στρες, οι ερευνητές εικάζουν ότι τα ορμονικά μονοπάτια των ανδρών αντιδρούν διαφορετικά και πιο επιθετικά σε αυτές τις χημικές διεργασίες από ό,τι των γυναικών.
Αν και η συγκεκριμένη μελέτη δεν εξέτασε απευθείας τη λήψη σκευασμάτων τυροσίνης, τα ευρήματα προκαλούν έντονο προβληματισμό για τη μακροχρόνια ασφάλεια των σχετικών συμπληρωμάτων διατροφής που κυκλοφορούν ελεύθερα στο εμπόριο. Η επιστημονική κοινότητα ξεκαθαρίζει ότι όσοι παρουσιάζουν αυξημένες συγκεντρώσεις του αμινοξέος στο αίμα τους θα μπορούσαν να ωφεληθούν σημαντικά από στοχευμένες διατροφικές αλλαγές. Στρατηγικές όπως ο λελογισμένος περιορισμός της υπερβολικής κατανάλωσης πρωτεϊνών μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των επιπέδων τυροσίνης, υποστηρίζοντας μια πιο υγιή και μακρά γήρανση. Σε κάθε περίπτωση, οι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτούνται περαιτέρω κλινικές μελέτες για να επιβεβαιωθούν τα στοιχεία και να καθοριστεί με ασφάλεια πώς οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να τιθασεύσουν την τυροσίνη προς όφελος της μακροζωίας.
