Η εταιρική κοινωνική ευθύνη (CSR) έχει γίνει μια από τις πιο δημοφιλείς εκφράσεις του σύγχρονου επιχειρηματικού λεξιλογίου και βρίσκεται σε εταιρικές παρουσιάσεις, διαφημιστικές καμπάνιες, ετήσιους απολογισμούς και ανακοινώσεις χορηγιών.
Ωστόσο, το ερώτημα δεν είναι πόσες επιχειρήσεις δηλώνουν κοινωνικά υπεύθυνες, αλλά πόσες το αποδεικνύουν στην καθημερινή τους λειτουργία. Γιατί η κοινωνική ευθύνη δεν εξαντλείται σε μια δενδροφύτευση, σε μια δωρεά ή σε μια φωτογραφία εργαζομένων που συμμετέχουν σε εθελοντική δράση. Αρχίζει από πολύ πιο ουσιαστικά πράγματα όπως αξιοπρεπείς μισθούς, ασφαλείς συνθήκες εργασίας, ίσες ευκαιρίες, σεβασμό στα δικαιώματα των εργαζομένων, περιβαλλοντικό αποτύπωμα, διαφάνεια και υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά. Όλα αυτά αποτυπώνουν τη διαφορά ανάμεσα στην πραγματική κοινωνική ευθύνη και ςτην επικοινωνιακή εκδοχή της.
Τι δείχνουν οι αριθμοί
Σύμφωνα με παλαιότερη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, το 78% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι τα περιβαλλοντικά προβλήματα επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα και την υγεία τους, ενώ το 92% πιστεύει ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να πληρώνουν για την αποκατάσταση της ρύπανσης που προκαλούν.
Στην Ελλάδα, φετινή πανελλαδική έρευνα της «Focus Bari» κατέγραψε ότι το 77% θεωρεί σημαντική τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων. Ωστόσο, μόλις το 44% δηλώνει πρόθυμο να πληρώσει περισσότερο για προϊόντα και υπηρεσίες επιχειρήσεων που λειτουργούν με περιβαλλοντική και κοινωνική υπευθυνότητα. Η απόσταση ανάμεσα στην κοινωνική προσδοκία και στην καταναλωτική συμπεριφορά είναι υπαρκτή.
Η πραγματική εταιρική κοινωνική ευθύνη
Η CSR κρίνεται στην πράξη, καθώς δεν είναι απλώς μια επιλογή καλής εικόνας, αλλά επένδυση στην εμπιστοσύνη, στη βιωσιμότητα της ίδιας της επιχείρησης και στη σχέση της με τους ανθρώπους που επηρεάζονται από τη δραστηριότητά της. Δεν είναι τυχαίο ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία έχει προχωρήσει στη θεσμοθέτηση υποχρεώσεων διαφάνειας και δημοσιοποίησης στοιχείων για τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις των επιχειρήσεων.
Η απουσία της σημαίνει ότι το επιχειρηματικό κέρδος αποσυνδέεται από το κοινωνικό κόστος. Ότι μια εταιρεία μπορεί να εμφανίζεται κερδοφόρα, ενώ μεταφέρει το τίμημα της δραστηριότητάς της στους εργαζομένους, στο περιβάλλον, στους καταναλωτές ή στις τοπικές κοινωνίες. Σημαίνει επίσης ότι η κοινωνία καλείται να πληρώσει για προβλήματα που δεν δημιούργησε.
Μια επιχείρηση δεν κρίνεται μόνο από τον κύκλο εργασιών της, τα μερίσματα και την εμπορική επιτυχία της, αλλά και από το πώς συμπεριφέρεται όταν δεν υπάρχουν κάμερες, δημοσιογράφοι και δελτία τύπου. Η πραγματική εταιρική κοινωνική ευθύνη δεν περικλείεται σε μεγάλα λόγια αλλά σε μετρήσιμες δεσμεύσεις, αποτελέσματα, λογοδοσία και συνέπεια.
