Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα φαίνεται να παίρνει θέση — όχι απέναντι στις αγορές, αλλά απέναντι στην ψευδαίσθηση σταθερότητας που αυτές καλλιεργούν. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, Χοσέ Λουίς Εσκρίβα και Μάρτινς Κάζακς, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου: οι αποτιμήσεις μετοχών και ομολόγων βρίσκονται σε επίπεδα που δεν δικαιολογούνται από τα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας. Με λίγα λόγια, η «αισιοδοξία» των επενδυτών έχει αποκοπεί από την πραγματικότητα.
Οι δύο αξιωματούχοι της ΕΚΤ μιλούν για αγορές που έχουν πάψει να φοβούνται. Ο Κάζακς μάλιστα έκανε λόγο για «αφρό» στις αποτιμήσεις, τονίζοντας πως η αγορά ανακάμπτει υπερβολικά εύκολα — σαν να έχει αποκτήσει ανοσία απέναντι στον κίνδυνο. Όμως η ιστορία των χρηματοπιστωτικών κρίσεων μάς έχει διδάξει ότι η αίσθηση ανθεκτικότητας είναι πάντα η αρχή της ευαλωτότητας.
Η συζήτηση δεν περιορίζεται στην Ευρώπη. Από τη Fed μέχρι το ΔΝΤ, οι προειδοποιήσεις πυκνώνουν. Οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, με αιχμή την τεχνητή νοημοσύνη, τροφοδοτούν ένα νέο κύμα υπερενθουσιασμού — και μαζί, έναν επικίνδυνο αποσυντονισμό ανάμεσα στην οικονομία και τις χρηματαγορές. Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα του ΔΝΤ μίλησε ανοιχτά για επαναφορά στις μέρες του «dot-com» ενθουσιασμού των αρχών του 2000.
Ίσως τελικά αυτό που λείπει δεν είναι άλλο ένα «εργαλείο ρύθμισης», αλλά μια επαναφορά στη λογική. Η αφθονία ρευστότητας μπορεί να κρύψει τα προβλήματα, όχι όμως να τα λύσει. Όταν οι αγορές πιστέψουν πως οι κίνδυνοι εξαφανίστηκαν, τότε είναι που επιστρέφουν πιο απρόβλεπτοι από ποτέ.
