Η σύγκριση είναι μια από τις πιο ανθρώπινες τάσεις μας. Παρότι γνωρίζουμε πως κάθε άνθρωπος ακολουθεί τη δική του πορεία, με διαφορετικές συνθήκες και δυσκολίες, συχνά πιάνουμε τον εαυτό μας να κοιτάζει γύρω και να αναρωτιέται: «Μήπως θα έπρεπε να έχω προχωρήσει περισσότερο;», «Μήπως δεν έχω καταφέρει αρκετά;», «Τι έχουν οι άλλοι που δεν έχω εγώ;».
Δεν πρόκειται απλώς για μια συνήθεια. Είναι ένας βαθιά ριζωμένος μηχανισμός μέσα μας, που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και τη θέση μας στον κόσμο. Η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας δεν είναι έμφυτη, αλλά διαμορφώνεται σταδιακά μέσα από τις εμπειρίες και τις σχέσεις μας. Από πολύ νωρίς μαθαίνουμε να μας βλέπουμε μέσα από τα μάτια των άλλων.
Ένα παιδί που ακούει ότι είναι πιο ήσυχο, πιο έξυπνο ή πιο «δύσκολο» από άλλα παιδιά, αρχίζει να διαμορφώνει την ταυτότητά του μέσα από τέτοιες αναφορές. Και αυτή η εσωτερική διαδικασία δεν σταματά ποτέ, αντιθέτως γίνεται πιο σύνθετη με τα χρόνια.
Το παράδοξο είναι ότι πιστεύουμε πως αυτές οι εξωτερικές αναμετρήσεις μάς βοηθούν να δούμε τον εαυτό μας πιο αντικειμενικά. Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο. Σπάνια βάζουμε δίπλα-δίπλα ολόκληρες ζωές. Συνήθως συγκρίνουμε τα πιο ευάλωτα σημεία μας με τις πιο φωτεινές στιγμές των άλλων. Γνωρίζουμε τις δικές μας ανασφάλειες, τους φόβους, τα λάθη και τις αποτυχίες μας. Ενώ για τους άλλους, εστιάζουμε κυρίως στο αποτέλεσμα. Βλέπουμε την επιτυχία, την αναγνώριση, τη χαμογελαστή φωτογραφία. Δεν βλέπουμε τις αμφιβολίες τους, τις απορρίψεις που βίωσαν, τις δύσκολες νύχτες και τις προσωπικές τους μάχες. Έτσι δημιουργείται μια άνιση σύγκριση που σχεδόν πάντα μας αδικεί.
Ενώ, λοιπόν, μπορεί να έχουμε καταφέρει πολλά, συχνά νιώθουμε πως δεν είναι αρκετά. Κι ακόμη κι όταν η απόσταση που έχουμε διανύσει είναι μεγάλη, εστιάζουμε μόνο στο πόσο δρόμο έχουμε ακόμα μπροστά μας.
Τι κρύβεται πίσω από αυτή τη συνεχή εσωτερική αναμέτρηση;
Συχνά είναι μια βαθύτερη ανάγκη. Η ανάγκη να νιώσουμε ότι αξίζουμε, ότι είμαστε αρκετοί, ότι η ζωή μας έχει νόημα. Όμως, όταν αυτή η επιβεβαίωση αναζητείται έξω από εμάς, η ηρεμία μας δεν διαρκεί.
Η αλήθεια είναι πως ο καθένας μας διανύει μια μοναδική διαδρομή, με διαφορετικές αφετηρίες, εμπειρίες και προκλήσεις. Δεν είναι δίκαιο ούτε και ουσιαστικό να συγκρίνονται ιστορίες που γράφτηκαν με διαφορετικά δεδομένα. Ίσως η πιο υγιής αναφορά να είναι ο ίδιος μας ο εαυτός, όπως ήταν χθες. Να αναρωτιόμαστε αν μάθαμε κάτι νέο, αν εξελιχθήκαμε, αν κάναμε έστω ένα μικρό βήμα προς αυτό που θέλουμε να γίνουμε. Αυτή η εσωτερική παρατήρηση δεν γεννά απογοήτευση, αλλά επίγνωση και εξέλιξη.
Η εσωτερική μας ηρεμία έρχεται όταν σταματάμε να μετράμε την αξία μας μέσα από τους άλλους και αρχίζουμε να αναγνωρίζουμε τη δική μας, μοναδική πορεία. Γιατί στο τέλος, το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν είμαστε «καλύτεροι» από κάποιον άλλον, αλλά αν πλησιάζουμε αυτό που εμείς θέλουμε να είμαστε.
life coach – A.C. accredited
