Ένα από τα πιο δημοφιλή σκευάσματα για τη διατήρηση της νεότητας, το οποίο εμπιστεύονται τυφλά διάσημοι αστέρες του κινηματογράφου, κορυφαία μοντέλα της παγκόσμιας μόδας και πασίγνωστοι ψηφιακοί δημιουργοί περιεχομένου, βρίσκεται πλέον στο μικροσκόπιο της επιστημονικής κοινότητας. Ο λόγος για το νικοτιναμίδο-αδενινο-δινουκλεοτίδιο (ευρύτερα γνωστό ως NAD⁺), μια ουσία γνωστή στον τομέα των συμπληρωμάτων υγείας, η οποία θεωρούνταν για χρόνια το απόλυτο ελιξίριο για την παράταση της βιωσιμότητας των κυττάρων.
Η βιομηχανία που στήθηκε γύρω από το συγκεκριμένο προϊόν βασίστηκε σε ένα πολύ συγκεκριμένο και ακλόνητο, μέχρι πρότινος, επιχείρημα: ότι η ποσότητα της συγκεκριμένης ουσίας στο ανθρώπινο σώμα φθίνει νομοτελειακά όσο περνούν τα χρόνια, προκαλώντας τη σταδιακή εξασθένηση του οργανισμού. Ωστόσο, μια νέα, ανατρεπτική μελέτη που είδε το φως της δημοσιότητας στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Nature Metabolism, έρχεται να κλονίσει τα θεμέλια αυτής της θεωρίας, αποδεικνύοντας ότι η συγκέντρωση της εν λόγω ουσίας στο αίμα δεν παρουσιάζει καμία μείωση με την πάροδο της ηλικίας.
Το τέλος μιας παγιωμένης βιολογικής θεωρίας
Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, η αντίληψη ότι η συγκεκριμένη ουσία μειώνεται στον ανθρώπινο πληθυσμό θεωρούνταν δεδομένη. Η θεωρία αυτή είχε προκύψει από παλαιότερες εργαστηριακές δοκιμές σε απλούς οργανισμούς και πειραματόζωα, όπου η τεχνητή αύξησή της έδειχνε να βελτιώνει τη μακροζωία.
Στη σύγχρονη έρευνα, οι επιστήμονες προχώρησαν σε μια διεξοδική ανάλυση δειγμάτων αίματος από επτά διαφορετικές πηγές, εξετάζοντας συνολικά περισσότερα από τριακόσια άτομα, ανάμεσα στα οποία υπήρχαν νέοι, ηλικιωμένοι, αλλά και αθλητές υψηλού επιπέδου. Τα αποτελέσματα εξέπληξαν ακόμη και τους ίδιους τους ερευνητές, καθώς, ενώ επιβεβαιώθηκε ότι η λήψη των αντίστοιχων σκευασμάτων μπορεί πράγματι να αυξήσει τα επίπεδα της ουσίας στο αίμα, δεν βρέθηκε καμία απολύτως ένδειξη ότι η φυσική της παρουσία εξασθενεί εξαιτίας των γηρατειών.
Η επιστημονική διαμάχη για τους ιστούς και τα όργανα
Παρά την ψυχρολουσία που προκάλεσαν τα νέα ευρήματα στην αγορά των προϊόντων υγείας, η επιστημονική κοινότητα παραμένει διχασμένη. Ορισμένοι καθηγητές φυσιολογίας επισημαίνουν ότι, αν και τα δεδομένα για το αίμα είναι απολύτως ακριβή, η βασική θεωρία της γήρανσης δεν ανατρέπεται πλήρως. Αυτό συμβαίνει διότι άλλες, προκαταρκτικές έρευνες δείχνουν ότι η μείωση της ουσίας δεν αποτυπώνεται στο αίμα, αλλά εντοπίζεται τοπικά σε ζωτικούς ιστούς, όπως στους μύες και στον ανθρώπινο εγκέφαλο.
Το κεντρικό ερώτημα που καλούνται πλέον να απαντήσουν οι ειδικοί είναι αν αυτή η μείωση, η οποία υπολογίζεται κοντά στο 30%, είναι όντως ικανή να επηρεάσει την ομαλή λειτουργία των οργάνων. Πρόσφατα πειράματα σε ποντίκια έδειξαν ότι ακόμη και μια δραματική πτώση των επιπέδων NAD+ της τάξεως του 85% στους μύες δεν επέφερε καμία αρνητική επίπτωση στη λειτουργικότητά τους, γεγονός που ενισχύει τις αμφιβολίες για την πραγματική χρησιμότητα των συμπληρωμάτων.
Από την επιστημονική έρευνα στην παγίδα του μάρκετινγκ
Η τεχνική μέτρηση της συγκεκριμένης ουσίας στο ανθρώπινο αίμα ήταν μια εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία, η οποία έγινε εφικτή μόλις τα τελευταία χρόνια. Αυτό το μεγάλο χρονικό κενό επέτρεψε στη βιομηχανία των σκευασμάτων να εκμεταλλευτεί τις πρώιμες θεωρίες και να αναπτυχθεί με ιλιγγιώδεις ρυθμούς, ξεπερνώντας κατά πολύ τα πραγματικά επιστημονικά δεδομένα.
Όπως επισημαίνουν πανεπιστημιακοί αναλυτές, από τη στιγμή που η υπόθεση αυτή ξέφυγε από τους τοίχους των εργαστηρίων και πέρασε στα χέρια των εταιρειών εμπορίας, η ανάγκη για ακριβή επιστημονική τεκμηρίωση παραμερίστηκε πλήρως. Το θέμα μετατράπηκε σε ένα καθαρό ζήτημα διαφημιστικής προώθησης, αφήνοντας τους καταναλωτές να πληρώνουν υπέρογκα ποσά για ένα όφελος που, όπως αποδεικνύεται τώρα, πιθανά στερείται πραγματικής βιολογικής βάσης.
