Μια ευρεία και συστηματική προκαταρκτική εξέταση βρίσκεται σε εξέλιξη σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια, με στόχο τον ενδελεχή έλεγχο των τεχνικών προδιαγραφών και των μέτρων ασφαλείας στις εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα. Η παρέμβαση της εισαγγελικής αρχής και της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού έρχεται ως άμεση απάντηση σε σοβαρά περιστατικά πυρκαγιών, τα οποία αποδόθηκαν σε τεχνικές αστοχίες, κακοτεχνίες και πλημμελή συντήρηση των δικτύων μεταφοράς ρεύματος.
Στο στόχαστρο των ανακριτικών αρχών βρίσκονται περίπου 450 αιολικοί σταθμοί με χιλιάδες ανεμογεννήτριες, καθώς και φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις. Η έρευνα επικεντρώνεται στην εγκυρότητα των αδειών λειτουργίας, στην τήρηση των προβλεπόμενων πρωτοκόλλων συντήρησης και, κυρίως, στην ασφάλεια των εναέριων δικτύων διανομής που συνδέουν τις μονάδες αυτές με το εθνικό σύστημα.
Τα ευρήματα και τα «σημεία μηδέν» των πυρκαγιών
Η αφορμή για την ενεργοποίηση της δικαστικής έρευνας δόθηκε από τα αποκαλυπτικά στοιχεία των πραγματογνωμοσυνών σε πρόσφατα μέτωπα πυρκαγιών. Η έκθεση αυτοψίας για τη φονική πυρκαγιά στη Βοιωτία κατέγραψε σειρά κατασκευαστικών σφαλμάτων και παραλείψεων στο εναέριο δίκτυο ηλεκτροδότησης αιολικού πάρκου, τα οποία προκάλεσαν τους πρώτους σπινθήρες.
Ανάλογα ευρήματα καταγράφηκαν και σε άλλες περιοχές της χώρας. Στη Σητεία, η έναρξη της φωτιάς αποδόθηκε σε βλάβη εναέριου δικτύου που τροφοδοτούσε αιολική εγκατάσταση, ενώ στην Κορινθία η πυρκαγιά προκλήθηκε από βραχυκύκλωμα σε προβληματικό εξοπλισμό φωτοβολταϊκού σταθμού που παρέμενε ενεργός. Τα περιστατικά αυτά ανέδειξαν την αναγκαιότητα αυστηρού ελέγχου των υποδομών σε όλη την επικράτεια, με τις αρχές να προχωρούν ήδη σε συλλήψεις και προφυλακίσεις εμπλεκομένων.
Η ανάγκη αυστηροποίησης των ελέγχων χωρίς δαιμονοποίηση των ανανεώσιμων πηγών
Παρά τη σοβαρότητα των ευρημάτων, η επιστημονική και θεσμική κοινότητα υπογραμμίζει ότι τα περιστατικά αυτά δεν πρέπει να οδηγήσουν στη δαιμονοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Τα αιολικά και τα φωτοβολταϊκά πάρκα αποτελούν βασικό πυλώνα για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας, την ανεξαρτησία από τα ορυκτά καύσιμα και την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στην ίδια την τεχνολογία της πράσινης ενέργειας, αλλά στην πλημμελή εφαρμογή των κανόνων ασφαλείας, στις κατασκευαστικές προχειρότητες και στην ελλιπή συντήρηση από την πλευρά των διαχειριστών. Η προστασία του περιβάλλοντος απαιτεί αυστηρά πρωτόκολλα, διαρκείς πιστοποιήσεις και τακτικούς ελέγχους από ανεξάρτητους φορείς, ώστε η παραγωγή καθαρής ενέργειας να μην θέτει σε κίνδυνο τα δάση και τις ανθρώπινες ζωές.
Δικαστική έρευνα και μακροπρόθεσμη θωράκιση
Η προκαταρκτική εξέταση, η οποία αναμένεται να διαρκέσει αρκετούς μήνες, περιλαμβάνει τη συγκέντρωση στοιχείων από όλες τις συναρμόδιες υπηρεσίες, τη διενέργεια εξειδικευμένων πραγματογνωμοσυνών και την απόδοση ποινικών ευθυνών όπου διαπιστωθεί αμέλεια ή παράβαση των τεχνικών προδιαγραφών.
Η θωράκιση των υποδομών ηλεκτροδότησης και η επιβολή αυστηρών κυρώσεων στους παραβάτες αποτελούν το μοναδικό μονοπάτι για τη διασφάλιση της βιώσιμης ανάπτυξης. Η πράσινη μετάβαση οφείλει να προχωρά με απόλυτη διαφάνεια, υπευθυνότητα και προσήλωση στους κανόνες ασφαλείας, διασφαλίζοντας ότι οι επενδύσεις στην ενέργεια θα λειτουργούν πάντα σε αρμονία με την προστασία του φυσικού πλούτου.
