Μια νέα μελέτη που εκπονήθηκε από τη New Economics Foundation για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Μεταφορών και Περιβάλλοντος, επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για το κόστος του μαζικού αεροπορικού τουρισμού στις ευρωπαϊκές πόλεις, συνδέοντας την αύξηση των αφίξεων με την άνοδο των τιμών κατοικίας και των ενοικίων.
Σύμφωνα με την ανάλυση, την περίοδο 2019–2025 σε χώρες όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Ελλάδα, καταγράφεται παράλληλη αύξηση τόσο του αεροπορικού τουρισμού όσο και των τιμών στέγασης. Οι συντάκτες της μελέτης υποστηρίζουν ότι η πίεση αυτή δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας, αλλά λειτουργεί ενισχυτικά σε ήδη επιβαρυμένες αγορές κατοικίας, ειδικά σε τουριστικά κέντρα και μεγάλα αστικά συμπλέγματα.
Η έκθεση αποδίδει μέρος της αύξησης των τιμών στη μετατροπή κατοικιών σε τουριστικά καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, αλλά και στην έντονη ζήτηση που δημιουργείται από τη συνεχή ροή επισκεπτών. Παράλληλα, σημειώνει ότι η επίδραση δεν είναι ομοιόμορφη, καθώς άλλες περιοχές επηρεάζονται έντονα (τουριστικά κέντρα), ενώ σε λιγότερο εκτεθειμένες περιοχές η πίεση είναι σαφώς μικρότερη.
Ελλάδα και Ευρώπη
Στην περίπτωση της Ελλάδας, η εικόνα είναι αντίστοιχη με τις υπόλοιπες μεσογειακές οικονομίες. Η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη αλλά και δημοφιλείς τουριστικοί προορισμοί όπως η Σαντορίνη, η Μύκονος και η Κρήτη, έχουν δει σημαντική αύξηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων τα τελευταία χρόνια, γεγονός που έχει μειώσει τη διαθεσιμότητα μακροχρόνιας κατοικίας σε ορισμένες περιοχές και έχει συμβάλει σε ανοδικές πιέσεις στα ενοίκια. Αντίστοιχα, η άνοδος του τουρισμού μετά την πανδημία έχει ενισχύσει τη ζήτηση σε ήδη «κορεσμένες» αγορές κατοικίας. Ωστόσο, ειδικοί και άλλες μελέτες που επικαλείται η έκθεση, επισημαίνουν ότι η στεγαστική κρίση δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στον τουρισμό. Παράγοντες όπως η περιορισμένη προσφορά νέων κατοικιών, η γραφειοκρατία, τα πολεοδομικά εμπόδια και η επενδυτική ζήτηση από εγχώριους και ξένους αγοραστές, διαμορφώνουν επίσης το συνολικό τοπίο.
Τέλος, η μελέτη υπογραμμίζει ότι ο τουριστικός τομέας στην Ευρώπη συνεχίζει να αναπτύσσεται με ταχύτερο ρυθμό από την αύξηση των μισθών και της παραγωγικότητας σε χώρους όπως η φιλοξενία, δημιουργώντας ένα μοντέλο ανάπτυξης που ενισχύει μεν το Α.Ε.Π., αλλά δεν μεταφράζεται πάντα σε αντίστοιχα οφέλη για τους μόνιμους κατοίκους των τουριστικών περιοχών. Συνολικά, το συμπέρασμα που αναδύεται είναι πως ο αεροπορικός τουρισμός δεν αποτελεί τη μοναδική αιτία της στεγαστικής πίεσης στην Ευρώπη, λειτουργεί όμως ως ένας σημαντικός επιταχυντής σε αγορές που ήδη βρίσκονται υπό ένταση.
