Η μελέτη «Breaking the plastic wave 2025» που δημοσιεύτηκε στο «Guardian», καταγράφει την εικόνα ενός παγκόσμιου συστήματος πλαστικών που έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο και πλέον απειλεί δημόσια υγεία, οικονομίες και οικοσυστήματα.
Αν δεν ληφθούν μέτρα, η πλαστική ρύπανση αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί ως το 2040, φθάνοντας τους 280 εκατομμύρια τόνους ετησίως, με τους ερευνητές να το παρομοιάζουν με ένα απορριμματοφόρο πλαστικά να αδειάζει στη φύση κάθε δευτερόλεπτο. Η δε παραγωγή πλαστικού που προέρχεται από ορυκτά καύσιμα, προβλέπεται να αυξηθεί κατά 52% ως το 2040, πολύ πιο γρήγορα από τις ικανότητες διαχείρισης απορριμμάτων των χωρών. Επιπλέον, οι ετήσιες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου από το παγκόσμιο σύστημα πλαστικών αναμένεται να αυξηθούν κατά 58%, φτάνοντας τους 4,2 GtCO2e το 2040, επίπεδο που θα καθιστούσε τη βιομηχανία πλαστικών τον τρίτο μεγαλύτερο ρυπαντή παγκοσμίως.
Ο κλάδος της συσκευασίας (σακούλες, φιλμ, μπουκάλια, καπάκια, δοχεία τροφίμων) είναι ο κύριος υπαίτιος, καθώς παράγει περισσότερα πλαστικά από οποιονδήποτε άλλο τομέα και αποτελεί το 33% των παγκόσμιων πλαστικών αποβλήτων.
Η ανθρώπινη έκθεση στα πλαστικά, από τα παιχνίδια και τα καλλυντικά μέχρι τις τοξικές ουσίες γύρω από πετροχημικά εργοστάσια, συνδέεται ήδη με
- ορμονικές διαταραχές
- μειωμένη γονιμότητα
- χαμηλό βάρος γέννησης
- αναπτυξιακές αποκλίσεις στα παιδιά
- αυξημένο κίνδυνο για διαβήτη, καρδιαγγειακά και καρκίνο.
Τα πλαστικά περιέχουν περισσότερες από 16.000 χημικές ουσίες, πολλές εκ των οποίων παραμένουν ανεξέλεγκτες.
Παρά την αποθαρρυντική εικόνα, οι ερευνητές επιμένουν ότι η αλλαγή είναι εφικτή. Η ποσότητα πλαστικών απορριμμάτων από συσκευασίες που καταλήγει στο περιβάλλον (66 εκατομμύρια τόνοι κάθε χρόνο), θα μπορούσε σχεδόν να εξαλειφθεί μέσα στα επόμενα δεκαπέντε χρόνια. Μοναδική προϋπόθεση είναι οι χώρες να υιοθετήσουν συστήματα επιστροφής και επαναχρησιμοποίησης, όπως αποκάλυψε νέα εκτενής ανάλυση του «Pew Charitable Trusts» σε συνεργασία με ερευνητές από το Imperial College London και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.
Με συνδυασμό παρεμβάσεων, όπως συστήματα επιστροφής συσκευασιών και εγγυοδοσίας, επαναχρησιμοποίηση (refill & reuse) σε super markets και καφέ, απαγόρευση συγκεκριμένων πολυμερών, μετάβαση σε υλικά όπως γυαλί, χαρτί και μέταλλο, η πλαστική ρύπανση από συσκευασίες θα μπορούσε να μειωθεί ως και 97% μέχρι το 2040. Μάλιστα, οι ερευνητές αναφέρουν πως πέρα από το περιβάλλον, θα υπήρχαν
- μείωση εκπομπών κατά 38%
- μείωση επιπτώσεων στην υγεία κατά 54%
- εξοικονόμηση δεκαεννιά δισ. δολαρίων ετησίως σε συστήματα αποκομιδής και διαχείρισης απορριμμάτων.
Το μήνυμα της έκθεσης είναι σαφές: Η λύση υπάρχει. Το ερώτημα είναι αν οι κυβερνήσεις, η βιομηχανία και οι καταναλωτές, θα επιλέξουν να την εφαρμόσουν εγκαίρως.
