Το 52% της Ευρώπης (επίπεδο-ρεκόρ) εκτέθηκε σε έντονη θερμική καταπόνηση το εξαιρετικά θερμό καλοκαίρι που βίωσε η ήπειρος φέτος, σύμφωνα με το παρατηρητήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το κλίμα «Copernicus».
Εν μέρει λόγω της κλιματικής αλλαγής, η γηραιά ήπειρος υπερθερμαίνεται με τον ταχύτερο ρυθμό στον κόσμο και υπέστη σχεδόν ακατάπαυστα κύματα ζέστης που άρχισαν ασυνήθιστα νωρίς (την άνοιξη), καταρρίπτοντας ρεκόρ θερμοκρασιών και προκαλώντας δεκάδες χιλιάδες πλεονάζοντες θανάτους. Η θερμική καταπόνηση καταγράφεται όταν οι φυσικοί μηχανισμοί για να κατεβάζει τη θερμοκρασία ο οργανισμός αδυνατούν να αντεπεξέλθουν, προκαλώντας συμπτώματα από ζαλάδες και πονοκεφάλους ως ακόμη και πολυοργανική ανεπάρκεια και θάνατο.
«Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του 2026 ήταν ότι η ζέστη ήταν αξιοσημείωτη όχι μόνο λόγω της έντασής της, αλλά και εξαιτίας της γεωγραφικής έκτασής της» δηλώνει η Σαμάνθα Μπέρτζες, ερευνήτρια για το κλίμα στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων που διαχειρίζεται το πρόγραμμα «Copernicus». Το φετινό καλοκαίρι ήταν το πιο θερμό που μετρήθηκε ποτέ στη δυτική Ευρώπη, με τέσσερα από τα δέκα πιο εντατικά κύματα ζέστης που έζησε ποτέ η ήπειρος, ιδίως στη Γαλλία, στη Βρετανία και στο Βέλγιο. Πάντως, το κύμα ζέστης του 2003 παραμένει χειρότερο, αν ληφθεί υπόψη η διάρκεια και η ένταση των φαινομένων συνδυαστικά.
Το 2026 καταμετρήθηκαν δεκαεπτά ημέρες κατά τη διάρκεια των οποίων σε τουλάχιστον 60% της δυτικής Ευρώπης καταγράφτηκαν θερμοκρασίες υψηλότερες από 30° Κελσίου, έναντι έντεκα το 2003 και επτά το 2025. Η κατάσταση αυτή εξέθεσε το 52% των Ευρωπαίων σε «πολύ ισχυρή» θερμική καταπόνηση, που αντιστοιχεί σε αίσθηση θερμοκρασίας πάνω από τους 38° Κελσίου. Περί το 80% της ηπείρου έζησε «ισχυρή» θερμική καταπόνηση, με αίσθηση θερμοκρασίας ανώτερης των 32° Κελσίου. Οι συνθήκες αυτές παρατηρήθηκαν σε αριθμό-ρεκόρ 41 ημερών, πέντε περισσότερες από ό,τι το 2023, χρονιά ιστορικού καύσωνα.
Θερμική καταπόνηση, ξηρασίες και συμπεράσματα
«Το καλοκαίρι του 2026 έδειξε σε ποιον βαθμό η θερμική καταπόνηση γίνεται πιο εκτεταμένη και πιο επίμονη» λέει η κα Μπέρτζες, συμπληρώνοντας πως πρόκειται για την κυριότερη αιτία της θνησιμότητας που συνδέεται με τις μετεωρολογικές συνθήκες σε παγκόσμια κλίμακα.
Το φετινό καλοκαίρι σημαδεύτηκε ακόμη από ξηρές συνθήκες, με τις πιο χαμηλές ποτάμιες ροές που έχουν καταγραφτεί ποτέ από την έναρξη της τήρησης στοιχείων για αυτές το 1992, προκαλώντας προβλήματα στις μεταφορές εμπορευμάτων κι επιτείνοντας τις εντάσεις όσον αφορά στην άρδευση, στην ψύξη πυρηνικών αντιδραστήρων και στη λειτουργία υδροηλεκτρικών σταθμών. Περί τα τέλη Αυγούστου, σχεδόν η μισή Ευρώπη αντιμετώπιζε ξηρασία, ενώ στις θάλασσες και στους ωκεανούς της Ευρώπης καταγράφτηκαν «θερμοκρασίες επιφάνειας ρεκόρ ή σχεδόν» σε μεγάλο μέρος των ακτών στον Ατλαντικό καθώς και σε μεγάλο μέρος της δυτικής και της κεντρικής Μεσογείου, που συνοδεύτηκαν από ισχυρά και εξαιρετικά κύματα θαλάσσιας ζέστης.
Πρόκειται για «ένα από τα καθοριστικά χαρακτηριστικά αυτού του καλοκαιριού»: Δεν σημειώθηκε κάποιο μεμονωμένο ρεκόρ, αλλά το ανησυχητικό στοιχείο «ήταν ο τρόπος που πολλαπλά ρεκόρ εκδηλώθηκαν ταυτόχρονα στο κλιματικό σύστημα», συνόψισε η Σαμάνθα Μπέρτζες.
