Νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να ανατρέψει τα δεδομένα γύρω από την ανατροφή των παιδιών, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για την έκθεση σε οθόνες για νήπια κάτω των δύο ετών. Ενώ το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης και των κυβερνήσεων επικεντρώνεται συνήθως στις ψηφιακές συνήθειες των εφήβων και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι ερευνητές προειδοποιούν για ένα σοβαρό «τυφλό σημείο» που αφορά τα παιδιά κάτω των 2 ετών. Η έρευνα συνδέει άμεσα τον χρόνο που περνούν μπροστά από μια οθόνη με μακροχρόνιες αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία, την ανάπτυξη και την ποιότητα της ζωής τους, συνιστώντας την πλήρη αποφυγή τους.
Σύμφωνα με τους ειδικούς που ηγήθηκαν της προσπάθειας, οι γονείς, στερούμενοι ξεκάθαρων κατευθυντήριων γραμμών, διδάσκουν άθελά τους στα μωρά ανθυγιεινές συνήθειες και δημιουργούν μια προβληματική σχέση με τις ψηφιακές συσκευές από την κούνια. Η μελέτη, η οποία αποτελεί την πιο ολοκληρωμένη ανασκόπηση της παγκόσμιας βιβλιογραφίας που έχει γίνει μέχρι σήμερα, καλεί τις αρμόδιες αρχές να αναθεωρήσουν τις επίσημες οδηγίες τους, καθώς η καθημερινή χρήση τεχνολογίας τείνει να ριζώσει επικίνδυνα στη σύγχρονη ανατροφή.
Οι κρυφοί κίνδυνοι για την ανάπτυξη και ο φαύλος κύκλος της ηρεμίας
Η λεπτομερής εξέταση των στοιχείων αποκαλύπτει ένα ευρύ φάσμα πιθανών βλαβών για τα παιδιά αυτής της ευαίσθητης ηλικίας. Πρώτα απ’ όλα, η ενασχόληση με τις οθόνες μειώνει δραματικά τις ευκαιρίες που έχει ένα μωρό να δεθεί συναισθηματικά με τους γονείς του, ενώ περιορίζει τον χρόνο που αφιερώνει στο φυσικό παιχνίδι με άλλα παιδιά, γεγονός που βάζει φρένο στην ομαλή ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας. Παράλληλα, η πρόωρη έκθεση σε ψηφιακά ερεθίσματα προκαλεί υπερδιέγερση, οδηγεί σε σοβαρές διαταραχές ύπνου, ενώ μακροπρόθεσμα συνδέεται με προβλήματα στην όραση και με την παιδική παχυσαρκία.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το εύρημα ότι τα βρέφη στρέφονται πλέον στις συσκευές για να ηρεμήσουν και να παρηγορηθούν, αντί να αναζητήσουν τη ζεστασιά και την αγκαλιά των γονιών τους. Αν και η μελέτη δεν αποδεικνύει μια απόλυτη σχέση αιτίας και αποτελέσματος για συγκεκριμένες παθήσεις, οι επιστήμονες είναι κατηγορηματικοί: κανένα παιδί κάτω των δύο ετών δεν πρέπει να εκτίθεται σκόπιμα και τακτικά σε οθόνες. Η παθητική έκθεση, όπως το να είναι ανοιχτή μια τηλεόραση στο δωμάτιο, είναι ήδη κοινωνικά αναπόφευκτη, οπότε η προσθήκη εσκεμμένης χρήσης απλώς μεγαλώνει το ρίσκο χωρίς να προσφέρει κανένα ουσιαστικό όφελος.
Η ευθύνη της πολιτείας, των εταιρειών και η στήριξη της οικογένειας
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η επίσημη πολιτεία πρέπει να είναι εξαιρετικά προσεκτική με τις οδηγίες που δίνει. Ακόμη και όταν οι αρχές επιτρέπουν τη χρήση οθονών «για εκπαιδευτικούς σκοπούς» ή «για επικοινωνία με συγγενείς», οι γονείς μπορεί να το εκλάβουν ως πράσινο φως, πιστεύοντας λανθασμένα ότι η διαδικασία είναι ασφαλής. Αυτό εγκυμονεί τον κίνδυνο να επιδεινωθούν οι αναπτυξιακές καθυστερήσεις και οι συμπεριφορές απομόνωσης, ειδικά σε παιδιά που ανήκουν ήδη σε ομάδες υψηλού κινδύνου.
Το ζήτημα, πάντως, δεν είναι να ενοχοποιηθούν οι γονείς για ένα πρόβλημα που δεν δημιούργησαν οι ίδιοι, αλλά να τους παρασχεθεί έγκυρη ενημέρωση και πρακτική βοήθεια κατά τις πρώτες χίλιες ημέρες της ζωής του παιδιού, που είναι και οι πιο κρίσιμες για την ανθρώπινη ανάπτυξη. Ταυτόχρονα, τεράστιο μερίδιο ευθύνης φέρουν και οι εταιρείες τεχνολογίας, οι οποίες οφείλουν να σταματήσουν να προωθούν και να διαφημίζουν ψηφιακό περιεχόμενο ως κατάλληλο για βρέφη, τη στιγμή που η επιστήμη αποδεικνύει το ακριβώς αντίθετο. Η ισορροπία ανάμεσα στις απαιτήσεις του σύγχρονου κόσμου και την προστασία της υγείας των παιδιών αποτελεί το μεγάλο στοίχημα της εποχής μας.
