Η γεωπολιτική σκακιέρα της ενέργειας προσέθεσε ακόμη ένα κεφάλαιο στην ατελείωτη αλυσίδα των αμερικανικών ελιγμών. Η ανακοίνωση της συμφωνίας ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντιμίρ Πούτιν για την άμεση διοχέτευση εκατομμυρίων τόνων ρωσικού ντίζελ στις αμερικανικές και διεθνείς αγορές δεν αποτελεί απλώς μια θεαματική καμπή. Είναι η κυνική επιβεβαίωση ότι, όταν η εσωτερική ακρίβεια χτυπάει την αντλία λίγο πριν από τις κρίσιμες κάλπες, οι δογματικές διακηρύξεις περί κυρώσεων πετιούνται με συνοπτικές διαδικασίες στο καλάθι των αχρήστων.
Στο παρασκήνιο της απόφασης βρίσκεται η επίμονη αρνητική στάση του Κιέβου να συμμορφωθεί με τις αμερικανικές συστάσεις. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αγνοώντας τις επανειλημμένες εκκλήσεις της Ουάσινγκτον για τερματισμό των πληγμάτων με drones στα ρωσικά διυλιστήρια, επέλεξε να συνεχίσει μια τακτική που πίεζε την παγκόσμια προσφορά. Η απάντηση του Λευκού Οίκου ήταν ακαριαία και αμείλικτη: παράκαμψη των κυρώσεων, έκδοση προσωρινών αδειών από το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών και απευθείας συνεννόηση με το Κρεμλίνο.
Η οργή του Κιέβου και ο αμερικανικός κυνισμός
Η αντίδραση της ουκρανικής ηγεσίας εκδηλώθηκε με πρωτοφανή οξύτητα. Ο Ουκρανός πρόεδρος έκανε λόγο για «άδικη και ανέντιμη» εξέλιξη, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία ως ένα αδικαιολόγητο δώρο προς τη Μόσχα που υπονομεύει τη συνολική προσπάθεια πίεσης. Οι αιχμηρές δηλώσεις περί «εκδήλωσης αδυναμίας» από πλευράς των ΗΠΑ εισέπραξαν ωστόσο μια παγερή απαξίωση από τον Αμερικανό πρόεδρο. Η απαξιωτική απάντησή του στους δημοσιογράφους αποτύπωσε με τον πλέον έκδηλο τρόπο την αλλαγή ιεράρχησης των προτεραιοτήτων της Ουάσιγκτον: το εγχώριο πληθωριστικό κόστος υπερβαίνει κάθε συμμαχική συναισθηματική δέσμευση.
Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν δίστασαν να σημειώσουν πως το Κίεβο υποτίμησε το πολιτικό κλίμα, εξαντλώντας τα περιθώρια ανοχής της αμερικανικής διοίκησης. Την ίδια στιγμή, οι αναλύσεις ειδικών της ενεργειακής αγοράς επισημαίνουν πως το πραγματικό όφελος για τους καταναλωτές θα είναι από περιορισμένο έως μηδαμινό. Η συμφωνία επιτρέπει ουσιαστικά στη Ρωσία να διοχετεύσει τα αποθέματα θερινού καυσίμου και να διασφαλίσει τα έσοδά της, την ώρα που η παγκόσμια αγορά απλώς αναδιανέμει τις υπάρχουσες ποσότητες χωρίς να επιτυγχάνεται ουσιαστική πτώση των τιμών.
Η Ευρώπη στο περιθώριο της ενεργειακής σκακιέρας
Η συγκεκριμένη εξέλιξη αφήνει έκθετη την ευρωπαϊκή ηγεσία, η οποία παρακολουθεί τις εξελίξεις από θέση θεατή. Αφού προχώρησε σε πλήρη απεξάρτηση από τα ρωσικά καύσιμα, υποβάλλοντας τη βιομηχανική της βάση σε μια επίπονη και δαπανηρή προσαρμογή, βλέπει τώρα τον κύριο σύμμαχό της να επαναφέρει το ρωσικό καύσιμο στην εφοδιαστική αλυσίδα όταν το επιβάλλει το δικό του εσωτερικό συμφέρον.
Μήπως παίρνει σειρά και η Ευρώπη τώρα, και άρει τις κυρώσεις ανοίγοντας διάπλατα τις κάνουλες του φυσικού αερίου από τη Ρωσία για να σωθεί ό,τι απέμεινε από τη βαριά της βιομηχανία; Απίθανο. Δεν κάνει… για την Ευρώπη…
Μήπως, επίσης, με αυτόν τον τρόπο εμμέσως χρηματοδοτείται και η οικονομία της Ρωσίας, την ώρα που το μέτωπο στην Ουκρανία παραμένει ενεργή φθορά για τη Μόσχα;
Και οι ΗΠΑ στο τέλος της ημέρας, μπορεί να κάνει ότι της προτάσσει το συμφέρον της, αυτής και των πολιτών της. Η Ευρώπη τι κάνει τι στιγμή που έκδηλα Ισπανία, Γαλλία, Βέλγιο και Γερμανία βρίσκονται αντιμέτωπες με μαζικές κοινωνικές αναταράξεις και ανακατατάξεις;
