Βρισκόμαστε σε μια ιδιόρυθμη και επικίνδυνα ασταθή συνθήκη, όπου οι παρατεταμένες δύσκολες συνθήκες διαβίωσης, η διάχυτη έλλειψη μέλλοντος και σκοπού, το οξυμένο στεγαστικό πρόβλημα και η καλπάζουσα ακρίβεια συνθέτουν ένα εύφλεκτο κοκτέιλ ικανό να ανάψει τη φωτιά της κοινωνικής αναταραχής.
Αυτή η ασφυκτική πίεση στους λαούς της Γηραιάς Ηπείρου εκδηλώνεται τη στιγμή ακριβώς που το ουκρανικό μέτωπο παραμένει επικίνδυνα ανοιχτό, ενώ την ίδια στιγμή οι ισχυροί των Βρυξελλών είναι διαιρεμένοι για το οικονομικό σχέδιο της Ευρώπης τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, τουλάχιστον επτά κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις είναι προγραμματισμένες στους κόλπους της Ευρώπης τους επόμενους μήνες, με το ευρωπαϊκό οικοδόμημα να τρίζει συθέμελα, καθώς τα κοινωνικά και οικονομικά αδιέξοδα φαίνεται ότι αρχίζουν να βρίσκουν διέξοδο σε βίαιες συγκρούσεις και μαζικές κινητοποιήσεις που αποκαλύπτουν την πλήρη αποσύνδεση των πολιτικών ελίτ από την πραγματικότητα των πολιτών.
Όλα αυτά τη στιγμή που η πορεία της Ευρώπης φαίνεται να μπαίνει σε ένα δρόμο δίχως επιστροφή και άγνωστο προορισμό. Οι θέσεις που αρχίζουν να εκφράζονται ανοιχτά σε ανώτατο επίπεδο, και ιδίως από στόματα της ακροδεξιάς πτέρυγας, υποδηλώνουν τη τάση που διαμορφώνεται από συγκεκριμένες πολιτικές ομάδες για το μέλλον της Ευρώπης.
Ήταν, για παράδειγμα, την προηγούμενη εβδομάδα η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι αυτή η οποία επανέφερε στο ευρωπαϊκό προσκήνιο μια θεμελιώδη συζήτηση για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό που είπε είναι ότι πρέπει η Ευρώπη να εξελιχθεί σε ομοσπονδιακό υπερκράτος ή να παραμείνει μια ένωση κυρίαρχων εθνών που συνεργάζονται σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος;
Η Γαλλία βρέθηκε το περασμένο Σάββατο στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς κοινωνικής έκρηξης, με τις διαδηλώσεις κατά της ακρίβειας και της υποβάθμισης της ποιότητας ζωής να μετατρέπονται σε πεδίο πολεμικών συγκρούσεων. Περισσότεροι από μισό εκατομμύριο πολίτες κατέβηκαν στους δρόμους, με το Παρίσι να ζει ώρες αγωνίας γύρω από την πλατεία Δημοκρατίας, όπου διαδηλωτές συγκρούστηκαν με τις δυνάμεις καταστολής. Ο απολογισμός είναι δραματικός, με 1.200 συλλήψεις, 150 τραυματίες αστυνομικούς και τον τραγικό ακρωτηριασμό ενός 17χρονου στο Σεντ-Ετιέν από αστυνομική χειροβομβίδα. Οι καταστροφές δεν περιορίστηκαν σε υλικές φθορές, καθώς πυρπολήθηκε το ιστορικό δημαρχείο της Λιμόζ του δέκατου ένατου αιώνα, εισέβαλαν διαδηλωτές στο δημαρχείο της Μασσαλίας και παραδόθηκαν στις φλόγες κτίρια στη Λυών και τη Λιλ. Η κυβέρνηση επιχειρεί να απαντήσει με καταστολή και σκληρή ρητορική περί υπεράσπισης των θεσμών, την ώρα που η κοινωνική δυσαρέσκεια βαθαίνει ανεπανόρθωτα.
Η φλόγα της των κοινωνικών αναταραχών δεν περιορίστηκε στη γαλλική επικράτεια, αλλά επεκτάθηκε ταχύτατα σε ολόκληρη τη δυτική και κεντρική Ευρώπη. Στις Βρυξέλλες, την καρδιά των ευρωπαϊκών θεσμών, εκατοντάδες νέοι διαδήλωσαν συγκρουόμενοι με την αστυνομία, η οποία έκανε χρήση δακρυγόνων και κανονιών νερού, διαμαρτυρόμενοι για το αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης και τις μεταρρυθμίσεις που αποκλείουν τα λαϊκά στρώματα από την τριτοβάθμια μάθηση. Ο Βέλγος υπουργός Εσωτερικών παραδέχθηκε ότι τα γεγονότα ξεπερνούν τα όρια μιας απλής διαμαρτυρίας, ενώ ανάλογες εικόνες βίας καταγράφηκαν και στη Λιέγη. Παράλληλα, στην Ιταλία, το κύμα κινητοποιήσεων σάρωσε το Μιλάνο, το Τορίνο, τη Μπολόνια και τη Ρώμη, όπου το ισχυρό συνδικάτο Cgil προετοιμάζει γενική απεργία για τις 20 Νοεμβρίου, συμπίπτοντας με την πανευρωπαϊκή κινητοποίηση των φοιτητών. Οι συγκρούσεις στην πλατεία Ντουόμο του Μιλάνου και η χρήση γκλοπ και αντλιών νερού από την αστυνομία αποδεικνύουν ότι η ιταλική κοινωνία βράζει απέναντι στην ακρίβεια και την πολιτική γραμμή της κυβέρνησης Μελόνι.
Η περιφερειακή αστάθεια χτύπησε με σφοδρότητα και τα Δυτικά Βαλκάνια, με την Αλβανία να ζει μέρες ακραίας πολιτικής έντασης. Χιλιάδες νέοι συγκεντρώθηκαν έξω από το υπουργείο Παιδείας στα Τίρανα, απαιτώντας την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα μέσα από ένα κλίμα που θύμιζε εμπόλεμη ζώνη. Οι διαδηλώσεις, που πυροδοτήθηκαν αρχικά από περιβαλλοντικές αντιδράσεις για την κατασκευή πολυτελούς θέρετρου στη νότια ακτογραμμή με τη συμμετοχή ξένων επενδυτών, εξελίχθηκαν σε μια γενικευμένη αντίδραση κατά της διαφθοράς, της ανεργίας και της εμπλοκής κυκλωμάτων οργανωμένου εγκλήματος. Με τα νοσοκομεία να μετρούν πάνω από διακόσιους τραυματίες και εκατοντάδες προσαγωγές, η κυβέρνηση του Έντι Ράμα βρίσκεται αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη πρόκληση της μακροχρόνιας διακυβέρνησής της, αποδεικνύοντας ότι τα Βαλκάνια παραμένουν ο πιο εύθραυστος κρίκος μιας ούτως ή άλλως αποσταθεροποιημένης ηπείρου.
