Το να είσαι ζωντανός σημαίνει να αισθάνεσαι. Τα συναισθήματα έρχονται και φεύγουν σαν την παλίρροια καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Τα περισσότερα περνούν απαρατήρητα, όμως κάποια άλλα έχουν την τάση να συσσωρεύονται, να γιγαντώνονται και τελικά να μας κατακλύζουν. Η τάση μας να απορρίπτουμε όσα μας προκαλούν δυσφορία, αντί να τα εξασθενεί, φαίνεται πως λειτουργεί ως «καύσιμο» που τα κάνει ακόμα πιο ισχυρά.
Η κληρονομιά της συναισθηματικής παραμέλησης
Πολλοί από εμάς μεγαλώσαμε σε περιβάλλοντα όπου τα δύσκολα συναισθήματα θεωρούνταν «κακά» ή ανεπιθύμητα. Αυτή η συναισθηματική παραμέληση μας δίδαξε έναν μόνο τρόπο αντιμετώπισης: την κριτική, την άρνηση και την απόρριψη. Όταν νιώθουμε, για παράδειγμα, έντονη οργή ή φθόνο, σπεύδουμε να πούμε στον εαυτό μας: «Δεν πρέπει να νιώθω έτσι, δεν είμαι τέτοιος άνθρωπος». Αυτή η στάση όμως δεν είναι διαχείριση του συναισθήματος, αλλά μια προσπάθεια να φιμώσουμε μια βιολογική αλήθεια.
Η διαφορά ανάμεσα στην αποδοχή και την υποταγή
Είναι κρίσιμο να κατανοήσουμε ότι το να αποδεχόμαστε ένα συναίσθημα δεν σημαίνει ότι του επιτρέπουμε να μας καθοδηγεί ή ότι το δικαιολογούμε. Η αποδοχή σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε την ύπαρξη του χωρίς να δικάζουμε τον εαυτό μας. Τα συναισθήματα επιλέγονται από το σώμα και το νευρικό μας σύστημα, όχι από τη λογική μας. Λειτουργούν ως ένας φυσικός μηχανισμός πληροφόρησης που μας δείχνει τι χρειαζόμαστε, τι μας λείπει ή από τι πρέπει να προστατευτούμε.
Το συναίσθημα ως πολύτιμο μήνυμα
Αντί να αναρωτιόμαστε «γιατί είμαι τόσο κακός που νιώθω μίσος;», η ωφέλιμη ερώτηση είναι «γιατί το σώμα μου μού στέλνει αυτό το μήνυμα;». Για παράδειγμα, το μίσος προς ένα περιβάλλον μπορεί να είναι η ένδειξη ότι έχουμε εξαντλήσει την υπομονή μας ή ότι τα όριά μας παραβιάζονται συστηματικά. Όταν επιτρέπουμε στο μυαλό και στο σώμα να συνεργαστούν, μπορούμε να επεξεργαστούμε την πληροφορία και να πάρουμε σωστές αποφάσεις, αντί να δρούμε παρορμητικά ή να βυθιζόμαστε στις τύψεις.
Ο δρόμος προς την εκτόνωση
Υπάρχουν τρεις βασικοί λόγοι για τους οποίους η αποδοχή είναι μονόδρομος:
– Η απόρριψη των συναισθημάτων μας είναι στην πραγματικότητα απόρριψη του ίδιου μας του εαυτού.
– Τα συναισθήματα είναι οι «αγγελιοφόροι» του σώματός μας και περιέχουν πολύτιμες πληροφορίες για την επιβίωσή μας.
– Τα συναισθήματα που θάβουμε ή αγνοούμε δεν εξαφανίζονται, αντίθετα, θεριεύουν στις σκιές.
Μόλις καθίσουμε έστω και για λίγο με ένα δυσάρεστο συναίσθημα και το αφήσουμε να υπάρξει, συμβαίνει κάτι σχεδόν μαγικό: η έντασή του αρχίζει να μειώνεται φυσικά. Η συμφιλίωση με τον εσωτερικό μας κόσμο δεν είναι πάντα εύκολη, είναι όμως η μόνη πράξη αυτοσεβασμού που μπορεί να μας οδηγήσει στην πραγματική ηρεμία.
