Η δύναμη της εσωτερικής μας ματιάς
Στη ζωή όλων μας έρχονται στιγμές που νιώθουμε ότι χάνουμε το έδαφος κάτω από τα πόδια μας. Μια σοβαρή ασθένεια, μια ξαφνική απώλεια ή ένα βίαιο γεγονός μπορούν να μας καταβάλουν. Ωστόσο, έχει παρατηρηθεί ότι οι άνθρωποι αντιδρούν με εντελώς διαφορετικό τρόπο στις δυσκολίες: κάποιοι βυθίζονται στη θλίψη και το άγχος για χρόνια, ενώ άλλοι καταφέρνουν να ανακάμψουν πολύ πιο γρήγορα. Νέες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι το μυστικό δεν βρίσκεται μόνο στο τι μας συμβαίνει, αλλά κυρίως στον τρόπο που βλέπαμε τον κόσμο πριν μας συμβεί το κακό.
Η σταθερότητα των πιστεύω μας
Υπάρχει η θεωρία ότι ένα τραυματικό γεγονός μπορεί να «γκρεμίσει» την εικόνα που έχουμε για τη ζωή. Όμως, η έρευνα έδειξε κάτι ανατρεπτικό: οι βαθιές μας πεποιθήσεις για τη φύση του κόσμου μένουν σχεδόν ανέπαφες, ακόμη και μετά από σοκ. Για παράδειγμα, φοιτητές που έζησαν ένα τραγικό περιστατικό βίας στο πανεπιστήμιό τους δεν άλλαξαν τον τρόπο που έβλεπαν τη ζωή. Αυτό σημαίνει ότι οι βασικές μας αντιλήψεις λειτουργούν σαν ένας μόνιμος φακός μέσα από τον οποίο ερμηνεύουμε τα πάντα. Αν ο φακός μας είναι θετικός από πριν, η ζημιά που θα μας προκαλέσει η δυσκολία θα είναι πολύ μικρότερη.
Οι τρεις πυλώνες της ανθεκτικότητας
Η μελέτη κατέληξε στο ότι υπάρχουν τρεις συγκεκριμένες αντιλήψεις που λειτουργούν σαν ασπίδα προστασίας απέναντι στην κατάθλιψη και το άγχος. Οι άνθρωποι που υποφέρουν λιγότερο είναι εκείνοι που πιστεύουν βαθιά στα εξής:
– Ότι ο κόσμος μπορεί να βελτιωθεί: Η πίστη δηλαδή ότι η κατάσταση μπορεί να αλλάξει προς το καλύτερο με τη δική μας προσπάθεια ή των άλλων.
– Ότι ο κόσμος είναι δίκαιος: Η αίσθηση ότι υπάρχει μια ισορροπία και ότι οι καλές πράξεις ή η υπομονή τελικά αναγνωρίζονται.
– Ότι η ζωή έχει την τάση να αναγεννάται: Η πεποίθηση ότι η φύση των πραγμάτων είναι να επουλώνονται και να ανακάμπτουν, αντί να καταρρέουν και να φθείρονται οριστικά. Αυτές οι τρεις ιδέες φάνηκαν πολύ πιο σημαντικές από τη γενική αισιοδοξία, καθώς προσφέρουν συγκεκριμένα μονοπάτια ελπίδας την ώρα της κρίσης.
Η ελπίδα της αλλαγής
Αν και αυτές οι αντιλήψεις είναι συνήθως ριζωμένες μέσα μας από νωρίς, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι δεν είναι αμετάκλητες. Μέσα από τη σωστή υποστήριξη και τη συνειδητή προσπάθεια, μπορούμε να εκπαιδεύσουμε τον εαυτό μας να εστιάζει στις θετικές πλευρές της πραγματικότητας. Η καλλιέργεια αυτών των πεποιθήσεων δεν θα εμποδίσει τις δυσκολίες να έρθουν —η ζωή πάντα θα έχει εμπόδια. Θα μας δώσει όμως το κουράγιο και την απαραίτητη εσωτερική δύναμη για να σηκωθούμε ξανά, όσο δυνατά κι αν πέσαμε.
