Ο μπακαλιάρος με σκορδαλιά δεν είναι απλώς ένα πιάτο, αλλά ένας πολιτισμικός συνδυασμός που ενώνει τη θάλασσα με τη γη. Ακολουθεί μια σφαιρική ματιά στο αγαπημένο γεύμα που εθιμικά τρώγεται την 25η Μαρτίου, αλλά όχι μόνο.
Ο μπακαλιάρος έφτασε στην Ελλάδα τον 15ο αιώνα από τους Άγγλους εμπόρους. Ονομάστηκε «ψάρι του βουνού», γιατί η παστή μορφή του επέτρεπε στους κατοίκους της ηπειρωτικής Ελλάδας (που δεν είχαν πρόσβαση σε φρέσκο ψάρι) να τον συντηρούν για καιρό χωρίς ψυγείο.
Η 25η Μαρτίου (Ευαγγελισμός της Θεοτόκου) πέφτει μέσα στη σαρακοστή. Η Εκκλησία επιτρέπει την κατάλυση ιχθύος (κατανάλωση ψαριού) δύο φορές κατά τη νηστεία. Ο παστός μπακαλιάρος ήταν η πιο φθηνή και εύκολη λύση για τον απλό λαό, καθιερώνοντας τον ως το εθνικό πιάτο της ημέρας.
Διατροφική αξία
Ο συνδυασμός είναι μια «βόμβα» θρεπτικών συστατικών:
- Μπακαλιάρος: Εξαιρετική πηγή πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας, πλούσιος σε ω-3 λιπαρά, βιταμίνη Β12 και σελήνιο
- Σκορδαλιά: Το σκόρδο (δείτε εδώ) περιέχει αλλικίνη (φυσικό αντιβιοτικό), ενώ το ελαιόλαδο προσφέρει μονοακόρεστα λιπαρά και αντιοξειδωτικά.
Τα υπέρ και τα κατά
Πλεονεκτήματα
- Καρδιαγγειακή προστασία: Τα ω-3 και το σκόρδο βοηθούν στη χοληστερίνη και στην πίεση
- Ενίσχυση ανοσοποιητικού: Λόγω των αντιμικροβιακών ιδιοτήτων του σκόρδου
- Πλήρες γεύμα: Συνδυάζει πρωτεΐνη, καλά λιπαρά και υδατάνθρακες.
Μειονεκτήματα
- Υψηλό νάτριο: Ακόμη και με ξαλμύρισμα, ο παστός μπακαλιάρος κρατάει αλάτι (επικίνδυνο για υπερτασικούς)
- Θερμίδες: Το τηγάνισμα στο κουρκούτι απορροφά πολύ λάδι, εκτοξεύοντας το θερμιδικό φορτίο
- Πεπτικά θέματα: Το πολύ σκόρδο και το τηγανητό κουρκούτι μπορεί να προκαλέσουν δυσφορία ή καούρες.
Για πιο υγιεινό αποτέλεσμα
- Κάντε πολύ καλό ξαλμύρισμα (τουλάχιστον 24 ώρες, αλλάζοντας νερό) για να απομακρύνετε το αλάτι
- Χρησιμοποιήστε ανθρακούχο νερό στο κουρκούτι για να «τραβήξει» λιγότερο λάδι στο τηγάνι
- Αντικαταστήστε το τηγάνι με τον φούρνο, ψήνοντας τον μπακαλιάρο με λίγο λάδι και φρυγανιά.
