Παραθέτουμε έναν ενδιαφέροντα οδηγό για τις δεξιότητες παιδιών ηλικίας τριών ως έξι ετών, που μας παραχώρησε ο εργοθεραπευτής Παναγιώτης Τζουβελέκης, κατά τη διάρκεια παλαιότερου επιμορφωτικού σεμιναρίου εκπαιδευτικών:
Η πρόληψη στις μικρές ηλικίες -όπως και σε κάθε ηλικία- είναι πολύ σημαντική, καθώς μέσα από την λεπτομερή και εμπεριστατωμένη αξιολόγηση μπορούν να εντοπιστούν τα σημεία εκείνα που εάν παραμεληθούν και δεν εντοπιστούν εγκαίρως, είναι ικανά αργότερα και όταν το παιδί θα έρθει σε επαφή με τον γραπτό λόγο, να οδηγήσουν σε δυσκολίες τόσο στην κατάκτηση και επεξεργασία του γραπτού λόγου (μαθησιακές δυσκολίες, δυσλεξία) όσο και στην επεξεργασία του προφορικού λόγου (εξελικτικές φωνολογικές και ψυχοσυναισθηματικές διαταραχές).
Στα τρία με τέσσερα χρόνια
Αδρή κίνηση
- στέκει στιγμιαία στο ένα πόδι
- οδηγεί τρίκυκλο ποδήλατο
- πηδά από σκαλί με τα δύο πόδια
- εναλλάσσει πόδια σε ανέβασμα σκάλας
Λεπτοί χειρισμοί – οπτικοκινητικός συντονισμός
- βελονιάζει χάντρες
- χτίζει πύργο εννιά κύβων
- πιάνει μπάλα με τεντωμένα χέρια και κορμό
- αρχίζει να εμφανίζει κυρίαρχο χέρι σε χειρισμούς εργαλείων και παιχνίδι
Αυτοϋπηρέτηση
- τρώει μόνο του και λερώνεται λίγο
- πλένει και σκουπίζει τα χέρια του
- συμμετέχει στο ντύσιμο-γδύσιμο
- ξεκουμπώνει κουμπιά και φερμουάρ
- λύνει φιόγκο
- ζητά να πάει στην τουαλέτα
Γνωστικές δεξιότητες
- χτίζει γέφυρα τριών κύβων μιμούμενο
- ταιριάζει και αναγνωρίζει τα βασικά χρώματα, μικρό-μεγάλο, ελαφρύ-βαρύ
- αναγνωρίζει μπρος-πίσω
- αναγνωρίζει τα βασικά μέλη του σώματος
- αποχωρίζεται για λίγο τη μητέρα του
- λέει το όνομά του
Γραφοκινητικές δεξιότητες
- κρατά το μολύβι με τρία δάκτυλα
- αντιγράφει
- μιμείται
- ζωγραφίζει μέσα σε κύκλο
Στα τέσσερα με πέντε χρόνια
Αδρή κίνηση
- στηρίζεται στο ένα πόδι για τρία ως έξι δευτερόλεπτα
- κάνει κουτσό στο ένα πόδι για τέσσερα-πέντε πηδηματάκια
- κλωτσά μπάλα που κυλά
Λεπτοί χειρισμοί – οπτικοκινητικός συντονισμός
- χτίζει πύργο με δέκα κύβους
- πετά μπάλα με τα χέρια πάνω από τον ώμο του
- κρατά κουτάλι και πιρούνι με τα δάχτυλα
- κόβει με ψαλίδι με οδηγό γραμμή
Αυτοϋπηρέτηση
- τρώει ανεξάρτητο
- ντύνεται μόνο του με μικρή βοήθεια
- κουμπώνει κουμπιά, ανεβάζει φερμουάρ
- βάζει κάλτσες και παπούτσια
- ξεκουμπώνει αγκράφα
Γνωστικές δεξιότητες
- ονομάζει τέσσερα βασικά χρώματα
- ονομάζει τέσσερα βασικά μεγέθη
- αναγνωρίζει πίσω-δίπλα σε σχέση με το σώμα
- επικεντρώνεται σε δραστηριότητα για δέκα λεπτά
- συμπληρώνει παζλ πέντε τεμαχίων
Γραφοκινητικές δεξιότητες
- κρατά το μολύβι με τρία δάκτυλα (δυναμική σύλληψη)
- μιμείται
- χρωματίζει (αλλά δύσκολα μένει στο πλαίσιο)
- ζωγραφίζει άνθρωπο με τρία μέρη του σώματος
Στα πέντε με έξι χρόνια
Αδρή κίνηση
- ανεβοκατεβαίνει τα σκαλιά μόνο του
- οδηγεί δίκυκλο ποδήλατο
- αναπηδά με εναλλαγές ποδιών
- περπατά σε δοκό ισορροπίας
- κάνει επιτόπια πηδηματάκια με στροφή κορμού
- πετά μπαλόνι και το πιάνει
- χτυπά μπάλα στο πάτωμα και την πιάνει
- κάνει για λίγο μονόζυγο
Λεπτοί χειρισμοί – οπτικοκινητικός συντονισμός
- χτίζει πυραμίδα με δέκα κύβους
- χρησιμοποιεί οργανωμένα το κυρίαρχο χέρι
- χρησιμοποιεί καλά τα γραφικά εργαλεία (ξύστρα, γόμα)
- κόβει γεωμετρικά σχήματα με το ψαλίδι
- χτυπά μπάλα με ρακέτα
- παίζει μπόουλινγκ
Αυτοϋπηρέτηση
- ντύνεται μόνο του
- αρχίζει να δένει κορδόνια
- βουρτσίζει τα δόντια του
- πλήρως ανεξάρτητο στην τουαλέτα
- προετοιμάζει ελαφρό γεύμα
Γνωστικές δεξιότητες
- αναγνωρίζει και ονομάζει δευτερεύοντα χρώματα
- ονομάζει δεξί-αριστερό
- μετρά ως το δέκα
- συνθέτει παζλ δώδεκα-δεκαπέντε τεμαχίων
- ανταποκρίνεται ικανοποιητικά στις χωροχρονικές έννοιες
- μπορεί και αντιγράφει το όνομά του
Γραφοκινητικές δεξιότητες
- αντιγράφει
- συμπληρώνει λαβύρινθο
- ζωγραφίζει μέσα σε πλαίσιο
- μιμείται σύμβολα, αριθμούς, γράμματα
- σχεδιάζει άνθρωπο με κορμό, άκρα, ευδιάκριτο πρόσωπο και σπίτι
- αντιγράφει σύμβολα, αριθμούς, γράμματα.
