«Ω βαρύ γλυκέ καφέ μου και σαν είμαι μοναχός μου και σαν είμαι με παρέα, κάθε μια σου ρουφηξιά είναι μια ψηλή ιδέα» έγραφε ο αξεπέραστος Γεώργιος Σουρής.
Η λέξη καφές προέρχεται πιθανότατα από το αραβικό «kawah» που σημαίνει δύναμη. Σύμφωνα με ένα μύθο, ο καφές ανακαλύφθηκε από έναν Αιθίοπα γιδοβοσκό περί το 850 μ.Χ. Παρατηρώντας ότι το κοπάδι του γινόταν ιδιαίτερα ζωηρό κάθε φορά που μασουλούσε τους καρπούς κάποιου θάμνου, αποφάσισε να δοκιμάσει κι ο ίδιος. Το αποτέλεσμα ήταν να ενθουσιαστεί με την αναζωογονητική δράση των καρπών και να μοιραστεί την ανακάλυψη μ’ ένα καλόγερο που δεν μπορούσε να κρατήσει ανοιχτά τα μάτια του στις αγρυπνίες από τη νύστα. Κι εκείνος το διέδωσε σε όλους.
Η κατανάλωση του καφέ με βραστό νερό ως ρόφημα, άρχισε στα 1000 μ.Χ. Μέχρι τότε το ποτό χρησιμοποιούνταν από τους Άραβες για τις θεραπευτικές ιδιότητές του ή συνδεόταν με θρησκευτικές ιεροτελεστίες. Όταν ο καφές κατέφθασε στη Βενετία, η Εκκλησία απαγόρευσε την κυκλοφορία του με τη δικαιολογία ότι προερχόταν από τους άπιστους μουσουλμάνους. Κάτι που ίσχυσε μέχρι τη στιγμή που ο πάπας Κλήμης Η’ γεύτηκε το «διαβολικό» ρόφημα κι επειδή του άρεσε, αποφάσισε να το ευλογήσει.
Η πρώτη καφετέρια στην Ευρώπη άνοιξε το 1650 στην Οξφόρδη. Σύντομα ο καφές και η ανταλλαγή απόψεων (κουτσομπολιό) που τον συνοδεύει έγιναν τόσο πολύ της μόδας, που το 1675 ο Κάρολος Β’ -ανήσυχος από κάποιες συζητήσεις που του μετέφεραν οι απανταχού στους αιώνες παρόντες «καλοθελητές»- έβγαλε διάγγελμα για απαγόρευση των καφετεριών.
Η «έγγραφη αναφορά γυναικών ενάντια στον καφέ» (1674) είναι μνημειώδης: «Ο καφές οδηγεί τους άντρες στο να καίνε το στόμα τους και να κατασπαταλούν χρήματα και χρόνο. Κι όλα αυτά για ένα ποταπό, μαύρο, πηχτό, αηδιαστικό, πικρό, βρωμερό και απαίσιο βραστό νερό».
Μέχρι τη δεκαετία του 1870 ο καφές ψηνόταν σ’ ένα σκεύος που τοποθετούνταν πάνω σε φωτιά από κάρβουνα.
Ο στιγμιαίος καφές ανακαλύφθηκε πιθανώς από τον Ιάπωνα χημικό Σατόρι Κάτο, που ζούσε στο Σικάγο.
Στη διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου πολέμου το υπουργείο πολέμου των Η.Π.Α. αγόρασε ολόκληρη την παραγωγή στιγμιαίου καφέ.
Σύμφωνα με φήμες, ο Ονορέ ντε Μπαλζάκ πέθανε από δηλητηρίαση από καφεΐνη επειδή έπινε πάνω από πενήντα φλιτζάνια καφέ ημερησίως!
Τέλος, κάποτε στη γείτονα Τουρκία ο καφές ήταν τόσο σημαντικός, που στην περίπτωση που ο σύζυγος αρνιόταν να εφοδιάσει τη γυναίκα του με καφέ, εκείνη είχε το δικαίωμα να τον χωρίσει.
Κλείνουμε με δύο ιστορικές ατάκες για τον καφέ: «Ο καφές στην Αγγλία έχει πάντα τη γεύση πειράματος χημείας» είπε κάποτε η Αγκάθα Κρίστι, ενώ ο Αβραάμ Λίνκολν το τελειοποίησε: «Αν αυτό είναι καφές, θα σας παρακαλούσα να φέρετε τσάι. Αν πάλι αυτό είναι τσάι, σας παρακαλώ να μου φέρετε καφέ».
Επιστροφή στο καφεδάκι μας…
