Η θάλασσα είναι μια από τις μεγαλύτερες απολαύσεις του καλοκαιριού, ωστόσο κάθε χρόνο χιλιάδες άνθρωποι σε όλο τον κόσμο χρειάζονται ιατρική φροντίδα εξαιτίας ατυχημάτων, λοιμώξεων ή προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με το θαλάσσιο μπάνιο.
Οι περισσότεροι κίνδυνοι μπορούν να αποφευχθούν αν γνωρίζουμε τι πρέπει να προσέξουμε.
Πνιγμός – Ο μεγαλύτερος κίνδυνος
Παραμένει η σημαντικότερη αιτία θανάτου στις παραλίες. Οι συχνότεροι λόγοι είναι
- υπερεκτίμηση των δυνατοτήτων μας
- έντονα θαλάσσια ρεύματα
- απότομη εξάντληση
- κατανάλωση αλκοόλ
- βουτιά αμέσως μετά από έντονο γεύμα
- καρδιακά επεισόδια μέσα στο νερό.
Προσοχή: Ο πνιγμός συνήθως δεν συνοδεύεται από φωνές και πανικό, όπως συμβαίνει στις ταινίες. Το άτομο συχνά αδυνατεί να φωνάξει και βυθίζεται σχεδόν αθόρυβα.
Θερμοπληξία και ηλίαση
Η πολύωρη έκθεση στον ήλιο μπορεί να προκαλέσει
- έντονο πονοκέφαλο
- ζάλη
- ναυτία
- υψηλό πυρετό
- απώλεια αισθήσεων.
Η θερμοπληξία αποτελεί επείγουσα κατάσταση και χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση.
Αφυδάτωση
Το θαλασσινό αεράκι δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι δεν διψάμε, ωστόσο ο οργανισμός χάνει συνεχώς υγρά μέσω της εφίδρωσης. Η αφυδάτωση προκαλεί
- αδυναμία
- κράμπες
- υπόταση
- πονοκέφαλο
- σύγχυση.
Εγκαύματα από τον ήλιο
Η υπεριώδης ακτινοβολία δεν προκαλεί μόνο κοκκίνισμα. Οι επαναλαμβανόμενες ηλιακές κακώσεις αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο
- πρόωρης γήρανσης του δέρματος
- φωτογήρανσης
- καρκίνου του δέρματος.
Υποθερμία
Ακόμη και το καλοκαίρι μπορεί να εμφανιστεί μετά από πολύωρη παραμονή στη θάλασσα, καθώς το σώμα χάνει θερμότητα γρηγορότερα μέσα στο νερό παρά στον αέρα.
Ισχυρά θαλάσσια ρεύματα
Τα λεγόμενα “ρεύματα επιστροφής” (rip currents) μπορούν να παρασύρουν ακόμη και πολύ καλούς κολυμβητές. Σε αυτή την περίπτωση δεν πρέπει να κολυμπάμε προς την ακτή με δύναμη, αλλά παράλληλα προς την παραλία μέχρι να βγούμε από το ρεύμα.
Τραυματισμοί από βράχια
Οι γλιστερές πέτρες προκαλούν
- διαστρέμματα
- κατάγματα
- βαθιά κοψίματα,
- τραύματα που μπορεί να μολυνθούν.
Αχινοί
Τα αγκάθια τους
- σπάνε εύκολα
- μένουν μέσα στο δέρμα
- προκαλούν έντονο πόνο
- μπορεί να οδηγήσουν σε τοπική λοίμωξη.
Μέδουσες και τσούχτρες
Το τσίμπημά τους προκαλεί
- κάψιμο
- κοκκινίλα
- φαγούρα
- πρήξιμο.
Σε αλλεργικά άτομα μπορεί να εμφανιστούν σοβαρές αντιδράσεις.
Δηλητηριώδη θαλάσσια είδη
Στη Μεσόγειο υπάρχουν ψάρια όπως η δράκαινα, αλλά και θαλάσσιοι οργανισμοί που διαθέτουν αγκάθια με δηλητήριο. Τα τσιμπήματα είναι ιδιαίτερα επώδυνα.
Κοψίματα από γυαλιά και σκουπίδια
Στον βυθό μπορεί να υπάρχουν
- σπασμένα μπουκάλια
- μεταλλικά αντικείμενα
- σκουριασμένα σύρματα
- πετονιές.
Κάθε τραύμα χρειάζεται καθαρισμό, καθώς μπορεί να εξελιχθεί σε λοίμωξη.
Μικρόβια και μολύνσεις: Ο κίνδυνος που υποτιμάμε περισσότερο
Οι περισσότερες ελληνικές παραλίες έχουν εξαιρετική ποιότητα νερών. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλα τα θαλάσσια νερά είναι πάντα αποστειρωμένα. Η παρουσία μικροβίων αυξάνεται όταν υπάρχουν
- λύματα
- έντονες βροχοπτώσεις
- εκβολές ποταμών
- λιμάνια
- στάσιμα νερά
- μεγάλη συγκέντρωση λουομένων.
Ποια μικρόβια μπορεί να υπάρχουν;
- Escherichia coli (E. coli): Αποτελεί ένδειξη κοπρανώδους μόλυνσης. Η παρουσία της δείχνει πιθανή επιβάρυνση των νερών από λύματα
- Enterococcus: Χρησιμοποιείται επίσης ως δείκτης ποιότητας των υδάτων. Υψηλές συγκεντρώσεις σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο γαστρεντερίτιδας
- Vibrio: Το βακτήριο αυτό ζει φυσιολογικά σε θερμά θαλάσσια νερά. Μπορεί να προκαλέσει λοιμώξεις τραυμάτων, σοβαρές δερματικές μολύνσεις, σπανιότερα σηψαιμία σε άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας. Οι λοιμώξεις είναι πιο πιθανές όταν υπάρχει ανοιχτή πληγή
- Pseudomonas aeruginosa: Συνδέεται κυρίως με ωτίτιδα του κολυμβητή και δερματικές λοιμώξεις
- Σε νερά που έχουν μολυνθεί από λύματα μπορεί να μεταδοθούν νοροϊοί, αδενοϊοί, εντεροϊοί και ιοί που προκαλούν γαστρεντερίτιδα
- Σε μολυσμένα νερά είναι δυνατόν να υπάρχουν παράσιτα όπως giardia ή cryptosporidium. Η μετάδοση γίνεται κυρίως με κατάποση νερού.
Οι συχνότερες λοιμώξεις μετά το μπάνιο
- Ωτίτιδα: Το νερό παγιδεύεται στο αυτί και ακολουθούν πόνος, φλεγμονή, έκκριση υγρού και μείωση της ακοής
- Επιπεφυκίτιδα: Το μολυσμένο νερό μπορεί να προκαλέσει κοκκίνισμα, δάκρυα, ερεθισμό και τσούξιμο
- Δερματικές λοιμώξεις: Είναι πιθανότερες όταν υπάρχουν εκδορές, κοψίματα, τσιμπήματα και εγκαύματα
- Γαστρεντερίτιδα: Η κατάποση μολυσμένου νερού μπορεί να προκαλέσει διάρροια, εμετούς, πυρετό και κοιλιακό πόνο.
Πότε δεν πρέπει να μπαίνουμε στη θάλασσα
Καλό είναι να αποφεύγουμε το μπάνιο
- για 24-72 ώρες μετά από πολύ ισχυρές βροχές
- κοντά σε εκβολές χειμάρρων
- δίπλα σε λιμάνια
- κοντά σε αποχετευτικούς αγωγούς
- όταν το νερό είναι θολό ή έχει έντονη δυσοσμία
- όταν υπάρχουν επίσημες προειδοποιήσεις των αρχών.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Μεγαλύτερη προσοχή χρειάζονται
- βρέφη
- μικρά παιδιά
- ηλικιωμένοι
- έγκυες
- άτομα με διαβήτη
- ασθενείς με καρκίνο
- άτομα που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα
- όσοι έχουν ανοιχτές πληγές ή πρόσφατα χειρουργεία.
Πώς προστατευόμαστε
Οι ειδικοί συνιστούν:
- Να μην καταπίνουμε θαλασσινό νερό
- Να μην κολυμπάμε με ανοιχτές πληγές
- Να κάνουμε ντους μετά το μπάνιο
- Να στεγνώνουμε καλά τα αυτιά
- Να αλλάζουμε αμέσως το βρεγμένο μαγιό
- Να πλένουμε καλά τα χέρια πριν φάμε
- Να χρησιμοποιούμε αντηλιακό και καπέλο
- Να πίνουμε άφθονο νερό
- Να αποφεύγουμε την παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο τις μεσημεριανές ώρες
- Να μην κολυμπάμε μόνοι μας σε απομονωμένες παραλίες.
Πότε πρέπει να απευθυνθούμε σε γιατρό
Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν μετά το μπάνιο εμφανίσετε
- υψηλό πυρετό
- έντονη διάρροια
- συνεχή εμετό
- δυσκολία στην αναπνοή
- σοβαρή αλλεργική αντίδραση
- έντονο πόνο στο αυτί
- πρήξιμο που επιδεινώνεται
- ερυθρότητα γύρω από τραύμα
- έκκριση πύου
- έντονο πόνο μετά από τσίμπημα θαλάσσιου οργανισμού.
