Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Nature climate change» προειδοποιεί ότι ο ρυθμός με τον οποίο εξαφανίζονται οι παγετώνες σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να αυξηθεί δραματικά μέχρι το τέλος του αιώνα.
Η ερευνητική ομάδα με συντονιστή το Πολυτεχνείο της Ζυρίχης (ETH), εξέτασε πάνω από 200.000 παγετώνες, αξιοποιώντας δορυφορικά δεδομένα από διεθνή βάση καταγραφής των ορίων τους. Οι επιστήμονες εφάρμοσαν τρία παγκόσμια μοντέλα παγετώνων και ανέπτυξαν τέσσερα διαφορετικά σενάρια υπερθέρμανσης του πλανήτη ως το 2100: αύξηση της μέσης θερμοκρασίας κατά 1,5°C, 2°C, 2,7°C και 4°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η έκταση της απώλειας των παγετώνων συνδέεται άμεσα με το μέγεθος της ανόδου της θερμοκρασίας. Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι η συγκράτηση της υπερθέρμανσης στους 1,5°C (στόχος της Συμφωνίας του Παρισιού) θα μπορούσε να οδηγήσει στη διατήρηση υπερδιπλάσιου αριθμού παγετώνων ως το 2100 σε σύγκριση με ένα σενάριο αύξησης κατά 2,7°C. Αν η θερμοκρασία αυξηθεί κατά 4°C, εκτιμάται ότι θα απομείνουν μόλις περίπου 18.000 παγετώνες, ενώ στο πιο αισιόδοξο σενάριο των 1,5°C ο αριθμός τους θα μπορούσε να φτάσει τους 100.000.
Η έρευνα δείχνει ακόμη ότι με άνοδο της θερμοκρασίας κατά 1,5°C, η μέγιστη ετήσια απώλεια παγετώνων θα σημειωθεί γύρω στο 2041, με περίπου 2.000 παγετώνες να εξαφανίζονται κάθε χρόνο. Αντίθετα, σε ένα σενάριο αύξησης κατά 4°C, το αποκορύφωμα αυτής της διαδικασίας μετατίθεται στο 2055, με τις ετήσιες απώλειες να ενδέχεται να φτάσουν έως και τους 4.000 παγετώνες, λόγω της εντονότερης συρρίκνωσης της επιφάνειας και του όγκου τους.
Περιοχές που φιλοξενούν μεγάλο αριθμό μικρών παγετώνων σε σχετικά χαμηλά υψόμετρα ή κοντά στον ισημερινό, θεωρούνται ιδιαίτερα εκτεθειμένες στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι Άλπεις, ο Καύκασος, τα Βραχώδη Όρη, καθώς και τμήματα των Άνδεων και ορισμένες αφρικανικές οροσειρές σε χαμηλά γεωγραφικά πλάτη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περισσότεροι από τους μισούς παγετώνες αυτών των περιοχών ενδέχεται να χαθούν μέσα στα επόμενα δέκα ως είκοσι χρόνια.
Ειδικά για τις Άλπεις, τα σενάρια είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά. Αν οι σημερινές κλιματικές πολιτικές οδηγήσουν σε άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 2,7 βαθμούς Κελσίου, υπολογίζεται ότι ως το 2100 θα απομείνουν στην κεντρική Ευρώπη περίπου 110 παγετώνες, δηλαδή μόλις το 3% του σημερινού αριθμού. Σε ένα ακόμη πιο δυσμενές σενάριο αύξησης κατά τέσσερις βαθμούς Κελσίου, ο αριθμός αυτός θα περιοριζόταν περίπου στους είκοσι παγετώνες, ποσοστό γύρω στο 1%. Ακόμη και στην πιο αισιόδοξη εκδοχή, με συγκράτηση της υπερθέρμανσης στους 1,5 βαθμούς Κελσίου, εκτιμάται ότι θα διατηρηθεί μόνο το 12% των αλπικών παγετώνων, περίπου 430, ως το τέλος του αιώνα. Μάλιστα, οι Άλπεις αναμένεται να φτάσουν στο μέγιστο επίπεδο απωλειών ήδη την περίοδο 2033–2041, συνεχίζοντας μια τάση που έχει καταγραφεί και στο παρελθόν. Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με προηγούμενα στοιχεία των ερευνητών, περισσότεροι από 1.000 παγετώνες εξαφανίστηκαν στην Ελβετία μεταξύ 1973 και 2016. Αντίθετα, περιοχές με πολύ μεγαλύτερους παγετώνες, όπως η Γροιλανδία και η Ανταρκτική, εκτιμάται ότι θα δουν την κορύφωση της απώλειας παγετώνων αργότερα μέσα στον αιώνα.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η συρρίκνωση και εξαφάνιση των παγετώνων δεν θα επηρεάσει μόνο το φυσικό περιβάλλον, αλλά και τα οικοσυστήματα, τους υδάτινους πόρους, την πολιτιστική κληρονομιά, καθώς και την οικονομική δραστηριότητα πολλών περιοχών.
