Ρεπορτάζ: thenewblack.gr
Ένα κρίσιμο ορόσημο για τη μετάβαση του ελληνικού δομημένου περιβάλλοντος προς την απανθρακοποίηση και τη βιώσιμη ανάπτυξη επισφραγίστηκε σήμερα, 28 Απριλίου 2026, στην έδρα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΕΕ). Σε μια εκδήλωση υψηλού θεσμικού επιπέδου, παρουσιάστηκε και συνυπογράφηκε η Διακήρυξη «Πράσινα Κατασκευαστικά Υλικά – Νέα Πρότυπα και Κλιματικά Ουδέτερες Πόλεις», καρπός μιας πολυετούς και συστηματικής διαβούλευσης που ξεκίνησε το 2022.
Η πρωτοβουλία, την οποία συντόνισε το ECOCITY σε στενή συνεργασία με το ΤΕΕ και τον ΕΛΟΤ, συγκέντρωσε το σύνολο των εμπλεκόμενων φορέων: από την ακαδημαϊκή κοινότητα των κορυφαίων Πολυτεχνικών Σχολών της χώρας έως την ηγεσία της βιομηχανίας και την κεντρική διοίκηση. Στόχος της Διακήρυξης είναι η υιοθέτηση σύγχρονων προτύπων που θα επιτρέψουν στις ελληνικές πόλεις να ευθυγραμμιστούν με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας (European Green Deal) και τη νέα Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων (EPBD Recast).
Πολιτικές δεσμεύσεις για την πράσινη μετάβαση
Η εκδήλωση ξεκίνησε με σειρά χαιρετισμών από την ηγεσία των αρμόδιων υπουργείων και θεσμικών οργάνων, οι οποίοι υπογράμμισαν την ανάγκη συνέργειας για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης στον κατασκευαστικό κλάδο.
Στην τοποθέτησή του, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης αρμόδιος για τη Βιομηχανία, κ. Λάζαρος Τσαβδαρίδης, αναφέρθηκε στον ρόλο της ελληνικής παραγωγής δομικών υλικών στη νέα εποχή, τονίζοντας χαρακτηριστικά πως η σημερινή υπογραφή της Διακήρυξης αποτελεί «ουσιαστικό επιστέγασμα μιας προσπάθειας από το 2022». Επισήμανε παράλληλα ότι «η πράσινη μετάβαση αποτελεί το βασικό πυλώνα για την ανάπτυξη της χώρας» και βασική προϋπόθεση του δομικού μετασχηματισμού της οικονομίας.
Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης αρμόδιος για την Έρευνα και την Καινοτομία, κ. Σταύρος Καλαφάτης, εστίασε στη σημασία των νέων τεχνολογιών, σημειώνοντας ότι η περίοδος που διανύουμε προσδιορίζεται από «δύο σημαντικές μεταβάσεις, την πράσινη και τη μεταψηφιακή», εξηγώντας ότι οι νέες τεχνολογίες πρέπει να ενταχθούν στον πυρήνα της στρατηγικής ανάπτυξης.
Εκπροσωπώντας το νομοθετικό σώμα, η Πρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής, κ. Διονυσία Αυγερινοπούλου, υπογράμμισε την ανάγκη διαμόρφωσης ενός ισχυρού θεσμικού πλαισίου για την προστασία των οικοσυστημάτων. Η κ. Αυγερινοπούλου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη ρύπανση που προκαλούν τα αστικά κέντρα, καθώς και στη μεγάλη ενεργειακή κατανάλωση των πόλεων, τονίζοντας ότι βασικός στόχος για το μέλλον πρέπει να είναι η διασφάλιση μιας καλύτερης ποιότητας ζωής για τους πολίτες, μέσα από την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων. Παράλληλα, επεσήμανε την ανάγκη για μια ολιστική μεταστροφή του αστικού μοντέλου, που θα συνδυάζει τη βιωσιμότητα, την περιβαλλοντική προστασία και την ανθρώπινη ευημερία.
Η αρχιτεκτονική της Διακήρυξης και ο ρόλος των προτύπων
Η κ. Μαργαρίτα Καραβασίλη, μέλος του ΔΣ του ECOCITY και τ. Ειδική Γραμματέας Επιθεώρησης Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ, παρουσίασε τις βασικές θέσεις της Διακήρυξης, η οποία αποτελεί κείμενο εθελοντικής δέσμευσης και κοινής αποδοχής. Όπως επισημάνθηκε, η Διακήρυξη δεν περιορίζεται σε θεωρητικές προσεγγίσεις, αλλά εστιάζει στην πράξη: την εισαγωγή καινοτόμων δομικών υλικών χαμηλού αποτυπώματος άνθρακα, την προώθηση της αειφόρου αρχιτεκτονικής και την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας μέσω της επανάχρησης υλικών.
Η διαδικασία συνυπογραφής που ακολούθησε, με τη συμμετοχή του ΤΕΕ, του ΕΛΟΤ και εκπροσώπου της Ένωσης Τσιμεντοβιομηχανιών Ελλάδος και της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, κατέδειξε τη βούληση του τεχνικού και βιομηχανικού κόσμου να ηγηθεί αυτής της αλλαγής. Ο ρόλος του ΕΛΟΤ κρίνεται ως καταλυτικός, καθώς η υιοθέτηση των νέων προτύπων αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για τη διασφάλιση της ποιότητας και της περιβαλλοντικής ορθότητας των νέων κατασκευών.
Στρατηγική εφαρμογής και η υγεία στο δομημένο περιβάλλον
Το δεύτερο μέρος της εκδήλωσης αφιερώθηκε στον διάλογο για τη στρατηγική εφαρμογής, υπό τον συντονισμό της Ομότιμης Καθηγήτριας του ΕΜΠ και Αντιπροέδρου του ΤΕΕ, κ. Αντωνίας Μοροπούλου. Η συζήτηση ανέδειξε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος, όπως η ανάγκη για εκπαίδευση των μηχανικών στα νέα υλικά και η διαμόρφωση κινήτρων για την αγορά.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η παρουσίαση του «Οδηγού Ανακαίνισης» από τη Γενική Γραμματέα του ECOCITY, Δρ. Έρη Μπιζάνη. Ο οδηγός εστιάζει στη δημιουργία κατοικιών απαλλαγμένων από τοξικές ουσίες, συνδέοντας την κλιματική ουδετερότητα με την προστασία της δημόσιας υγείας.
