Η αναβλητικότητα δεν είναι απαραίτητα τεμπελιά ούτε σημαίνει ότι μας λείπει η θέληση. Στην πραγματικότητα, συχνά αποτελεί ένα μηχανισμό άμυνας, ένα τρόπο αποφυγής των δυσάρεστων συναισθημάτων που συνδέονται με μια δραστηριότητα.
Μπορεί να γνωρίζουμε ότι η άσκηση θα μας ωφελήσει, αλλά το μυαλό μας εστιάζει στην κούραση που απαιτεί. Μπορεί να θέλουμε να ξεκινήσουμε ένα νέο εγχείρημα, αλλά να μας παραλύει ο φόβος της αποτυχίας. Συνήθως περιμένουμε να έχουμε αρκετό χρόνο, την κατάλληλη διάθεση ή τις ιδανικές συνθήκες για να κάνουμε την αρχή. Έτσι, αντί να κάνουμε ένα μικρό βήμα σήμερα, μεταφέρουμε την προσπάθεια στο αύριο, στην επόμενη εβδομάδα ή σε μια αόριστη στιγμή στο μέλλον.
Ένας από τους βασικούς λόγους που αναβάλλουμε κρύβεται στη λειτουργία του εγκεφάλου μας, ο οποίος τείνει να προτιμά την άμεση ανταμοιβή από ένα όφελος που θα έρθει αργότερα. Το κινητό, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή μια αγαπημένη σειρά, προσφέρουν γρήγορη και εύκολη ευχαρίστηση. Αντίθετα, η γυμναστική, η μελέτη ή μια νέα συνήθεια, απαιτούν χρόνο, υπομονή και επιμονή. Παράλληλα, όταν ένας στόχος μοιάζει μεγάλος, τείνουμε να εστιάζουμε σε ολόκληρη την προσπάθεια αντί στο πρώτο, απλό βήμα. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: Αναβάλλουμε, αισθανόμαστε προσωρινή ανακούφιση, στη συνέχεια νιώθουμε ενοχές και τελικά δυσκολευόμαστε ακόμη περισσότερο να ξεκινήσουμε.
Η «στρατηγική των πέντε λεπτών»
Το σημαντικό είναι να κατανοήσουμε ότι δεν χρειάζεται πάντα να περιμένουμε να αποκτήσουμε κίνητρο για να δράσουμε. Πολλές φορές, το κίνητρο εμφανίζεται αφού ξεκινήσουμε και όχι από πριν. Δεν χρειάζεται να έχουμε διάθεση για να φορέσουμε τα αθλητικά μας, να ανοίξουμε ένα βιβλίο ή να γράψουμε τις πρώτες γραμμές μιας εργασίας. Αυτό που χρειάζεται είναι να μειώσουμε την απόσταση ανάμεσα στην πρόθεση και στην πράξη. Εδώ ακριβώς έρχεται να βοηθήσει η «στρατηγική των πέντε λεπτών», μια απλή αλλά πανίσχυρη πρακτική που μας ενθαρρύνει να ξεκινάμε, χωρίς να απαιτούμε από τον εαυτό μας να ολοκληρώσει τα πάντα από την πρώτη στιγμή.
Η στρατηγική αυτή βασίζεται σε μια απλή ιδέα: Δεσμευόμαστε να ασχοληθούμε με αυτό που αναβάλλουμε, μόνο για πέντε λεπτά. Δεν υποσχόμαστε ότι θα γυμναστούμε για μία ώρα, ότι θα διαβάσουμε ένα ολόκληρο κεφάλαιο ή ότι θα φέρουμε σε πέρας μια απαιτητική εργασία. Αποφασίζουμε απλώς να κάνουμε την αρχή. Γιατί, όμως, μια τόσο μικρή αλλαγή μπορεί να κάνει τη διαφορά; Η μέθοδος αυτή είναι αποτελεσματική, καθώς μειώνει την εσωτερική αντίσταση: Τα πέντε λεπτά φαίνονται διαχειρίσιμα ακόμη και όταν δεν έχουμε διάθεση. Παράλληλα, μετατρέπει έναν αόριστο στόχο σε μια συγκεκριμένη και άμεσα εφαρμόσιμη ενέργεια, βοηθώντας μας να ξεπεράσουμε το σημαντικότερο εμπόδιο, τη δυσκολία της έναρξης.
Για να νικήσουμε την αναβλητικότητα είναι απαραίτητο να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούμε την πρόοδό μας. Συχνά θεωρούμε ότι μια προσπάθεια αξίζει μόνο όταν είναι μεγάλη, εντυπωσιακή ή τέλεια ολοκληρωμένη. Αυτή η αντίληψη όμως είναι που μας αποθαρρύνει. Τα μικρά βήματα έχουν τεράστια αξία επειδή δημιουργούν τις βάσεις για επανάληψη και συνέπεια. Και στο τέλος της ημέρας η συνέπεια είναι αυτή που φέρνει τα μεγάλα αποτελέσματα.
Την επόμενη φορά λοιπόν που θα πιάσετε τον εαυτό σας να αναβάλλει κάτι, μη βιαστείτε να τον επικρίνετε. Αναγνωρίστε το συναίσθημα που σας κρατά πίσω, πάρτε μια βαθιά ανάσα και εφαρμόστε τον κανόνα των πέντε λεπτών. Δεν χρειάζεται να πιεστείτε να ολοκληρώσετε τα πάντα, αλλά μόνο να κάνετε το πρώτο βήμα. Ακόμη κι αν σταματήσετε μετά από πέντε λεπτά, θα έχετε ήδη πετύχει κάτι σημαντικό: Θα έχετε σπάσει την αδράνεια και θα έχετε μετατρέψει την αναβολή σε δράση.
life coach – A.C. accredited
