Στο ανώτατο δικαστικό όργανο των Ηνωμένων Πολιτειών προσφεύγουν εκ νέου οι μεγάλοι πετρελαϊκοί όμιλοι, επιζητώντας την οριστική απαλλαγή τους από τις αγωγές που εκκρεμούν εναντίον τους για τις ζημιές που προκαλεί η κλιματική κρίση. Η επικείμενη εκδίκαση της υπόθεσης στο Ανώτατο Δικαστήριο αναμένεται να καθορίσει το μέλλον δεκάδων παρόμοιων δικαστικών προσφυγών, τις οποίες έχουν καταθέσει πολιτειακές και τοπικές αρχές σε ολόκληρη τη χώρα, διεκδικώντας αποζημιώσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις εταιρείες ορυκτών καυσίμων.
Στο επίκεντρο της νομικής διαμάχης βρίσκεται η αίτηση των εταιρειώνExxon Mobil και Suncor Enegy για την ακύρωση της αγωγής που έχει υποβληθεί εναντίον τους από τις τοπικές αρχές της πόλης και της κομητείας Μπόλντερ στο Κολοράντο. Οι ενάγοντες κατηγορούν τους δύο ενεργειακούς κολοσσούς ότι συνέβαλαν καθοριστικά στην επιδείνωση της κλιματικής αλλαγής και παραπλάνησαν εσκεμμένα το κοινό σχετικά με τους κινδύνους που εγκυμονεί η χρήση των ορυκτών καυσίμων, ζητώντας κάλυψη των δαπανών για την αποκατάσταση υποδομών, την προστασία του περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών.
Η διακύβευση και τα επιχειρήματα των δύο πλευρών
Οι επιπτώσεις της απόφασης του δικαστηρίου αναμένονται καταλυτικές, καθώς σχεδόν εξήντα τοπικές και πολιτειακές κυβερνήσεις έχουν κινηθεί νομικά με αντίστοιχες διεκδικήσεις. Μια απόφαση υπέρ των πετρελαϊκών εταιρειών θα μπορούσε να οδηγήσει στην ακαριαία απόρριψη της πλειονότητας αυτών των υποθέσεων. Η αμερικανική κυβέρνηση έχει παρέμβει υπέρ των εταιρειών, υποστηρίζοντας ότι η ομοσπονδιακή νομοθεσία υπερισχύει και εμποδίζει τις τοπικές αρχές να εγείρουν αξιώσεις αυτού του τύπου με βάση το δίκαιο των πολιτειών.
Από την πλευρά τους, οι υποστηρικτές των εταιρειών υποστηρίζουν ότι εάν επιτραπεί στο Μπόλντερ να προχωρήσει στην εκδίκαση της υπόθεσης, οι πολιτείες θα αποκτήσουν υπερβολικές εξουσίες, επιβάλλοντας εμμέσως κανόνες σε δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα πολύ πέρα από τα σύνορά τους. Όπως επισημαίνουν Νομικοί αναλυτές, μια τυχόν καταδίκη των δύο αυτών εταιρειών θα ανοίξει τον δρόμο για την επιβολή ευθυνών σε χιλιάδες άλλες επιχειρήσεις, μετατρέποντας τις τοπικές δικαστικές αποφάσεις σε εργαλείο ρύθμισης της εθνικής παραγωγής.
Το δικαστικό προηγούμενο και η νομική στρατηγική
Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, οι επιχειρήσεις του ενεργειακού τομέα έχουν σημειώσει σημαντικές νίκες ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου, περιορίζοντας την εμβέλεια των περιβαλλοντικών ρυθμίσεων. Αν και το 2007 το δικαστήριο έκρινε ότι τα αέρια του θερμοκηπίου υπάγονται στην ομοσπονδιακή νομοθεσία για την προστασία του αέρα, μεταγενέστερη απόφαση του 2011 εμπόδισε τις πολιτείες να ζητούν δικαστικές διαταγές για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα με βάση το ομοσπονδιακό δίκαιο.
Εξαιτίας αυτού του περιορισμού, οι ενάγοντες στράφηκαν στη χρήση του πολιτειακού δικαίου, διεκδικώντας πλέον χρηματικές αποζημιώσεις αντί για ρυθμιστικές παρεμβάσεις. Οι πετρελαϊκές εταιρείες επιδιώκουν συστηματικά τη μεταφορά αυτών των υποθέσεων στα ομοσπονδιακά δικαστήρια, θεωρώντας τα πιο ευνοϊκά για τις θέσεις τους. Η εκδίκαση της υπόθεσης του Κολοράντο αποτελεί το κομβικό σημείο όπου το Ανώτατο Δικαστήριο καλείται να αποφανθεί εάν το ομοσπονδιακό πλαίσιο ακυρώνει οριστικά τη δυνατότητα των τοπικών κοινωνιών να διεκδικούν αποζημιώσεις για τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
