Το ΤΝΒ περιηγήθηκε στην αναδρομική έκθεση «Roots in the sky – 15 χρόνια δημιουργίας» της Christina Anid που φιλοξενείται από τις 16 ως τις 29 Σεπτεμβρίου στη Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά και συνομίλησε με τη δημιουργό.
Πρόκειται για μια σπουδαία έκθεση-συνέχεια εκείνης που πραγματοποιήθηκε στη γαλλική πρεσβεία της Αθήνας το 2022, όπου παρουσιάστηκαν περισσότερα από σαράντα έργα της (πολλά από τα οποία για πρώτη φορά στο κοινό) και που όσοι επιθυμούν να επισκεφτούν, έχουν μόλις δυο μέρες ακόμη στη διάθεσή τους.
Ποια είναι η Christina Anid
Είναι αυτοδίδακτη Γαλλίδα εικαστικός µε καταγωγή από τον Λίβανο, την Ελλάδα και την Ουγγαρία. Μεγάλωσε στο Παρίσι και σπούδασε γαλλική φιλολογία στη Σορβόννη, προτού ταξιδέψει εκτενώς και δραστηριοποιηθεί επαγγελματικά στην περιβαλλοντική επικοινωνία, τη δημοσιογραφία, τη φωτογραφία, το κολλάζ και τον σχεδιασμό κοσμημάτων. Αργότερα εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα όπου έγινε μητέρα και σταδιακά αφιερώθηκε ολοκληρωτικά στην τέχνη.
Η ευχέρειά της να κινείται μεταξύ διαφορετικών μέσων και η χρήση μιας μεγάλης ποικιλίας υλικών, αντανακλούν την πολυπολιτισμική καταγωγή της. Διαμορφωμένο μέσα από μια οικογενειακή ιστορία εξορίας και ξεριζωμού, το έργο της εξερευνά τη μνήμη, τη μετάδοση, το ανήκειν, τη διαδικασία της διαμόρφωσης της ταυτότητας, τη γυναικεία συνθήκη και μια ακατάβλητη επιθυμία για ελευθερία.
Μέσα από το έργο της ξετυλίγει τον χάρτη μιας προσωπικής αναζήτησης, όπου η ποίηση συναντά τον πόνο. Στις εµµονικές συσσωρεύσεις της, διερευνά τη δυαδικότητα της ζωής µε μια αποφασιστικότητα που αγγίζει τα όρια της έκστασης. «Όπως σε ένα παιχνίδι ντόμινο ή κάποιες φορές σαν μια λιτανεία, το ένα πράγμα οδηγούσε στο άλλο, μέχρι που έφτασα στην Ελλάδα, όπου ξαναφύτεψα τις ρίζες µου. Με τα πόδια στην Ευρώπη και την καρδιά µου στη Μέση Ανατολή, η Ελλάδα µου επέτρεψε να ισορροπήσω τις επιθυμίες και τις προσδοκίες µου», δηλώνει η ίδια.
«Με πειράζει πολύ ο τρόπος με τον οποίο αγοράζουμε, πετάμε, αγοράζουμε, πετάμε…»
Από την περιήγηση στην έκθεση, διαπιστώσαμε ότι η τέχνη της αποπνέει μεράκι, βαθιά αγάπη και λεπταισθησία, με την παρατήρηση των έργων της να θυμίζει κάτι οικείο στον καθένα.
Ξεκινήσαμε τη συνομιλία μας με την Christina Anid, ζητώντας της να περιγράψει συνοπτικά την πολυκύμαντη πορεία της: «Όλα έγιναν λίγο τυχαία, όπως σε ένα παιχνίδι ντόμινο όπου κάτι ίδιο σου φέρνει κάτι διαφορετικό. Επειδή έγραφα για περιοδικό ταξιδιών, ταξίδευα με φωτογράφους και περνώντας χρόνο μαζί τους, έμαθα τη φωτογραφία. Μετά ήθελα να το πάω λίγο παραπέρα, άρχισα να γράφω ιστορίες με τα κολλάζ και στη συνέχεια πήρα έναν άλλο δρόμο. Επειδή είμαι συλλέκτρια, μου αρέσουν τα αντικείμενα, η ενέργεια που κρατάνε και με πειράζει πολύ ο τρόπος με τον οποίο αγοράζουμε, πετάμε, αγοράζουμε, πετάμε…».
Προς επίρρωση των παραπάνω για τα αντικείμενα, η κα Anid διηγείται κάτι χαρακτηριστικό: «Εμένα μου αρέσει πολύ ότι είναι παλιό και έχει “ψυχή”, συχνά χρησιμοποιώ αντικείμενα που μου αρέσουν και βλέπω πεταμένα, ξεχασμένα, που δεν τα προσέχουμε. Σαν κάποια τάματα που είδα πεταμένα σε ένα παλαιοπωλείο. Πήρα ένα στα χέρια μου, είδα πίσω το όνομα Μαρία και μου φάνηκε πολύ άσχημο να μπορεί κάποιος να αγοράσει την ευχή της Μαρίας! Τα αγόρασα όλα και έκανα ένα γλυπτό, έναν άγγελο, τότε που είχαν έρθει πολλοί πρόσφυγες στην Ελλάδα και έτυχε να χάσω και τον πατέρα μου. Και έτσι, όλα μαζεμένα απέκτησαν ένα άλλο νόημα, πολύ ανθρώπινο, επειδή κάνουμε όλες τις ίδιες ευχές».
Κάτι αντίστοιχο έφτιαξε με τα βιβλία του πατέρα της που μετέτρεψε σε τραπέζι(!), καθώς και με το νυφικό φόρεμα που παρουσιάστηκε στην έκθεση (φωτο) και που φτιάχτηκε από σεμεδάκια ξεχασμένα σε παλαιοπωλεία. Λέει η ίδια: «Τα έβαλα όλα μαζί για να μη χαθούν, αλλά μου αρέσει και το ανθρώπινο νόημα που υπάρχει πίσω από αυτό. Βάζουμε μαζί ζωές που δεν ήταν φτιαγμένες για να είναι κοντά, κάτι που δείχνει πόσο πολλά κοινά έχουμε».
«Η ανακύκλωση μπορεί να προσλάβει ένα υψηλό νόημα»
Όλα τα παραπάνω συνθέτουν μια ιδιαίτερη σχέση της συνομιλήτριάς μας με το περιβάλλον, το ξεκίνημα της οποίας παραθέτει γλαφυρά: «Όταν ήμουν 22 χρονών, δούλευα στο τμήμα επικοινωνίας ενός μεγάλου συγκροτήματος που παίρνει τα σκουπίδια από το Παρίσι και εξήντα πόλεις γύρω του για ανακύκλωση. Τότε έλεγα “με τα σκουπίδια ασχολούμαι, τι άσχημο πράγμα”, ήταν και τα πρώτα χρόνια της ανακύκλωσης, αλλά τελικά ήταν κάτι φανταστικό που μου έμαθε πάρα πολλά και έχτισε αυτή τη σχέση μου με την ανακύκλωση. Η οποία μπορεί να προσλάβει ένα πολύ υψηλό νόημα, να πάρεις κάτι παλιό και να το κάνεις ακόμα πιο όμορφο, όπως κάνουν οι Ιάπωνες με το kintsugi που όταν σπάει ένα αντικείμενο το κολλάνε με χρυσό και έχει ακόμα πιο πολύ αξία».
Αυτοδίδακτη καλλιτέχνιδα που ακολούθησε αυτό που πηγάζει από μέσα της (δυστυχώς κάποια πράγματα δεν διδάσκονται…), δηλώνοντας «ένας απλός άνθρωπος που θέλει να πιάσει τη ψυχή των ανθρώπων, με μια δουλειά που μιλάει από ψυχή σε ψυχή», η Christina Anid κλείνει τη συνομιλία μας αναφερόμενη στον προσωπικό της χώρο που είναι πια ένα… μουσείο αντικειμένων: «Είμαι συλλέκτρια με πολλά αντικείμενα γύρω μου σε ένα δικό μου κόσμο στο εργαστήριο και σπίτι μου, ένα σπίτι λίγο περίεργο αφού είναι σαν μουσείο. Αυτοί που έρχονται και αγαπάνε την τέχνη, συγκινούνται, δακρύζουν, είναι κάτι πολύ συναισθηματικό. Έτσι, οργανώνω επισκέψεις για όσους ενδιαφέρονται για την τέχνη μου, για να τη δουν από κοντά, μετά από τηλεφωνικό ραντεβού (σ.σ. το τηλέφωνο είναι 6986 353284). Επειδή μιλάμε για κάτι που βγαίνει από την ψυχή, νομίζω ότι το να δεις τα έργα στον δικό τους χώρο και να γνωρίσεις τον καλλιτέχνη είναι ωραίο».
Η καλλιτεχνική έκφρασή της
Αντιγράφουμε από κείμενο της έκθεσης στη Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά:
Όλες τις διαφορετικές μορφές μέσα από τις οποίες εκφράζεται η Anid, διατρέχει μια σταθερή καλλιτεχνική παρόρμηση: Να συνενώσει ό,τι έχει διασκορπιστεί, να αναδείξει την κοινή ανθρώπινη ουσία και να αποκαλύψει την πραγματική φύση πραγμάτων που βρίσκονται στα πρόθυρα της εξαφάνισης.
Η μνήμη, η μετάδοση, η αίσθηση του ανήκειν και η βαθύτερη ουσία του ιερού θηλυκού, αποτελούν επαναλαμβανόμενους θεματικούς άξονες στο έργο της Anid. Παράλληλα, διατρέχεται από μια βαθιά προσωπική επιθυμία να αποκαταστήσει τον εύθραυστο ιστό των ριζών της, αναζητώντας μέσα από την τέχνη έναν τρόπο σύνδεσης µε την προσωπική και συλλογική μνήμη, την καταγωγή και την ταυτότητα.
Μεγαλωμένη μέσα σε δύο οικογενειακές γενεαλογίες που έχουν σημαδευτεί από την εξορία και τον ξεριζωμό, η Anid έχει διαμορφώσει μια ιδιαίτερη εικαστική γλώσσα, κινητήρια δύναμη της οποίας είναι η ανάγκη να επανασυνδέσει όσα η Ιστορία έχει διασπάσει. Μέσα από τη συσσώρευση, την παράθεση και τη συναρμογή, αντικείμενα και εικόνες που δεν προορίζονταν ποτέ να συνυπάρξουν έρχονται σε διάλογο μεταξύ τους, αποκαλύπτοντας απρόσμενες συνδέσεις ανάμεσα στις προσωπικές ιστορίες και τις ζωές των ανθρώπων.
Συγκλονισμένη από την πληθώρα των υλικών που µας περιβάλλουν και από την ευκολία µε την οποία παραβλέπουμε ή απορρίπτουμε αντικείμενα παρά την ενέργεια και τις μνήμες που κουβαλούν, η Anid εργάζεται συχνά µε προσωπικά, προϋπάρχοντα υλικά -βιβλία, εξαρτήματα ρολογιών, πορσελάνινα χέρια από κούκλες, εικόνες και μεταλλικά τάματα- επιχειρώντας να τα διασώσει και να τους χαρίσει μια νέα ζωή.
Στο έργο της -όπως και στο σπίτι της- το σπασμένο, το απορριφθέν και το ετερόκλητο, αποκτούν τη δυνατότητα να συνυπάρξουν και να ανήκουν το ένα στο άλλο. Στον πυρήνα της καλλιτεχνικής της πρακτικής βρίσκεται μια πεποίθηση που τη συνοδεύει πάντα: Αυτό που µας ενώνει είναι απείρως βαθύτερο από αυτό που µας χωρίζει.
Εκθέσεις
- 2010: Ομαδική έκθεση «The art conspiracy», Βοµβάη, Ινδία
- 2011: Ομαδική έκθεση «Rebirth», Beirut Exhibition Center, Βηρυτός
- 2013: Ατομική έκθεση «Lady creatures», Fadi Mogabgab Gallery, Βηρυτός
- 2017: Ομαδική έκθεση «Mykonos to Athens», Skoufa Gallery, Αθήνα και Μύκονος
- 2022: Ατομική έκθεση «Echoes of shadow and light», μεγάλη αναδρομική έκθεση στους χώρους υποδοχής της γαλλικής πρεσβευτικής κατοικίας στην Αθήνα
- 2022: Ομαδική έκθεση «Reality check II: Inner sanctum» στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Δαφνίου
- 2023: Ομαδική έκθεση «The butterfly effect» στο πρώην εργοστάσιο κλωστοϋφαντουργίας «Butterfly» στην Αθήνα
- 2023: Ατομική έκθεση «Hope in the oneness», οικία Σταυράκα, Πάτμος
- 2024: Ομαδική έκθεση «Amadeus», Blender Gallery, Αθήνα
- 2025: Ατομική έκθεση «Imaginary seascapes», ArtLab Gallery, Σέριφος
- 2025–2026: Αρκετά από τα γλυπτά της από τάματα παρουσιάζονται στη γαλλική πρεσβευτική κατοικία στην Αθήνα
- 2023–2026: Παρουσία έργων της στη Gallery Taxidi στην Τήνο, µε έργα από τάματα
- 2026: Ατομική έκθεση «Hope in the oneness» στο μοναστήρι του Πορέτσου στην Πελοπόννησο.
