Μια νέα, εκτενής ευρωπαϊκή επιστημονική έρευνα έρχεται να ρίξει φως στο πολυσυζητημένο ζήτημα της έκθεσης των πολιτών στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία των δικτύων κινητής τηλεφωνίας πέμπτης γενιάς (5G). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, η οποία πραγματοποιήθηκε σε δέκα ευρωπαϊκές χώρες, τα επίπεδα της ακτινοβολίας παραμένουν σταθερά πολύ χαμηλότερα από τα διεθνώς θεσπισμένα όρια ασφαλείας. Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η πραγματική έκθεση διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με την πυκνότητα της περιοχής, την ποιότητα του σήματος, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούμε το ίδιο το κινητό μας τηλέφωνο.
Η συγκεκριμένη ανάλυση αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος με την ονομασία “Γολιάθ”, το οποίο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και επικεντρώνεται στην πληρέστερη μέχρι σήμερα αξιολόγηση των επιπτώσεων των νέων δικτύων. Η επιστημονική ομάδα, συγκέντρωσε και ανέλυσε χιλιάδες μετρήσεις σε πραγματικές συνθήκες, προσφέροντας μια ξεκάθαρη εικόνα για το πώς διαμορφώνεται το ψηφιακό περιβάλλον γύρω μας.
Οι σταθμοί βάσης και η γεωγραφία της ακτινοβολίας
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν μετρήσεις σε περισσότερα από οκτώ διαφορετικά μικροπεριβάλλοντα, συμπεριλαμβανομένων σχολείων, συγκοινωνιακών κόμβων και οικιστικών ζωνών, τόσο σε αστικά κέντρα όσο και στην ύπαιθρο. Για τις ανάγκες της έρευνας χρησιμοποιήθηκαν ειδικές συσκευές μέτρησης, καθώς και κινητά τηλέφωνα ρυθμισμένα σε διαφορετικά σενάρια χρήσης.
Το πρώτο σενάριο αφορούσε τη μηδενική χρήση, κατά το οποίο οι συσκευές βρίσκονταν σε λειτουργία πτήσης, προκειμένου να καταγραφεί αποκλειστικά η ακτινοβολία που εκπέμπεται στο περιβάλλον από τις κεραίες των σταθμών βάσης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι στα αστικά κέντρα η περιβαλλοντική ακτινοβολία είναι υψηλότερη λόγω της μεγαλύτερης πυκνότητας των εγκατεστημένων κεραιών, χωρίς όμως να πλησιάζει τα επικίνδυνα επίπεδα. Αντίθετα, στην ύπαιθρο, όπου οι σταθμοί βάσης είναι πιο αραιοί, η περιβαλλοντική επιβάρυνση είναι σαφώς χαμηλότερη. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα χαμηλότερα ποσοστά περιβαλλοντικής έκθεσης καταγράφηκαν σε χώρες που εφαρμόζουν αυστηρότερα προληπτικά μέτρα προστασίας, όπως η Ελβετία, το Βέλγιο και η Ιταλία.
Η παγίδα της κακής ποιότητας σήματος στην ύπαιθρο
Η εικόνα αλλάζει ριζικά όταν εξετάζεται η συμπεριφορά των συσκευών κατά την ενεργή χρήση τους από τους πολίτες. Όταν ένα κινητό τηλέφωνο χρησιμοποιείται για τη λήψη μεγάλων αρχείων δεδομένων, η ακτινοβολία αυξάνεται από δύο έως και είκοσι φορές σε σχέση με τη λειτουργία πτήσης, καθώς η συσκευή αλληλοεπιδρά έντονα με τον πλησιέστερο σταθμό βάσης.
Η μεγαλύτερη όμως έκθεση καταγράφηκε στο σενάριο της μέγιστης αποστολής δεδομένων, δηλαδή όταν ο χρήστης ανεβάζει μεγάλο όγκο πληροφοριών στο διαδίκτυο. Σε αυτή την περίπτωση, η ακτινοβολία που εκπέμπει η ίδια η συσκευή σε κοντινή απόσταση από τον άνθρωπο μπορεί να είναι από εννέα έως και πενήντα τρεις φορές υψηλότερη.
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα της μελέτης είναι ότι, κατά τη διαδικασία αποστολής δεδομένων, οι υψηλότερες τιμές ακτινοβολίας δεν σημειώθηκαν στις πόλεις, αλλά στις αγροτικές περιοχές. Όπως εξηγούν οι επικεφαλής της έρευνας, επειδή το δίκτυο στην ύπαιθρο είναι πιο αραιό και η ποιότητα του σήματος υποδεέστερη, το κινητό τηλέφωνο αναγκάζεται να λειτουργήσει με τη μέγιστη δυνατή ισχύ προκειμένου να καταφέρει να στείλει τα δεδομένα στον μακρινό σταθμό βάσης.
Μια μεταβατική περίοδος για τις τηλεπικοινωνίες
Η έρευνα αποτυπώνει επίσης τις σημαντικές αποκλίσεις που υπάρχουν ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες όσον αφορά τον βαθμό ενσωμάτωσης των νέων τεχνολογιών. Για παράδειγμα, κατά την περίοδο των μετρήσεων, ορισμένες χώρες όπως η Ολλανδία και η Πολωνία δεν είχαν θέσει ακόμη σε λειτουργία τις βασικές συχνότητες του δικτύου πέμπτης γενιάς, κάτι που ξεκίνησε να υλοποιείται σταδιακά αργότερα.
Τα επιστημονικά κλιμάκια συνεχίζουν τη συλλογή νέων δεδομένων προκειμένου να παρακολουθήσουν την εξέλιξη της έκθεσης των πολιτών καθώς τα δίκτυα 5G επεκτείνονται και αντικαθιστούν τις παλαιότερες υποδομές. Σε κάθε περίπτωση, τα μέχρι τώρα στοιχεία καθησυχάζουν τις ανησυχίες, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα ότι η σωστή χρήση των συσκευών και η ύπαρξη ενός πυκνού και ποιοτικού δικτύου αποτελούν τους καλύτερους συμμάχους για τη μείωση της προσωπικής μας έκθεσης στην ακτινοβολία.
