Η διεθνής σκακιέρα της υψηλής τεχνολογίας εισέρχεται σε μια φάση έντονης γεωπολιτικής αναδιανομής, καθώς η μία μετά την άλλη οι μεγάλες δυτικές δυνάμεις επιχειρούν να σπάσουν τα δεσμά της εξάρτησής τους από τους αμερικανικούς κολοσσούς του διαδικτύου. Λίγα μόλις εικοσιτετράωρα μετά την επίσημη παρουσίαση του Ευρωπαϊκού Πακέτου για την Τεχνολογική Κυριαρχία, το οποίο στοχεύει στη χαλάρωση του ελέγχου που ασκούν οι ξένοι πάροχοι στις υποδομές υπολογιστικού νέφους, ο Καναδάς προχωρά σε μια ανάλογη, εξαιρετικά δυναμική κίνηση. Με τη νέα εθνική στρατηγική υπό τον τίτλο «Τεχνητή Νοημοσύνη για Όλους», η κυβέρνηση του Μάρκ Κάρνεϊ θέτει σε πρώτο πλάνο την εθνική αυτονομία, επιδιώκοντας να διασφαλίσει ότι η χώρα θα αναπτύσσει και θα διαχειρίζεται τα ψηφιακά εργαλεία του μέλλοντος με τους δικούς της όρους.
Η στροφή αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς συμπίπτει με μια περίοδο αυξανόμενης διπλωματικής και οικονομικής έντασης στις σχέσεις του Καναδά με τους νότιους γείτονές του, υπό τη διακυβέρνηση της κυβέρνησης Τραμπ. Το επίσημο κείμενο της στρατηγικής κάνει σαφή λόγο για την ανάγκη θωράκισης της εγχώριας κυριαρχίας σε μια εποχή βαθιών προκλήσεων. Οι ιθύνοντες στην Οτάβα αναγνωρίζουν πλέον ανοιχτά ότι ένα τεράστιο μέρος της καναδικής καινοτομίας «αιχμαλωτίζεται» και αναπτύσσεται εκτός συνόρων, δημιουργώντας επικίνδυνες εγχώριες ευπάθειες. Σε μια εποχή όπου η οικονομική ευημερία και η εθνική ανθεκτικότητα εξαρτώνται άμεσα από τον έλεγχο των νέων τεχνολογιών, η συνέχιση αυτής της εξάρτησης αποτελεί ρίσκο που η χώρα δεν προτίθεται πλέον να αναλάβει.
Οι αδυναμίες του σήμερα και η στρατηγική της επόμενης ημέρας
Η ακτινογραφία της παρούσας κατάστασης στον Καναδά αποκαλύπτει σοβαρά κενά στις υποδομές. Η εγχώρια υπολογιστική ισχύς βρίσκεται ακόμη σε εμβρυακό στάδιο, αναγκάζοντας δημόσιους φορείς, επιχειρήσεις και την επιστημονική κοινότητα να βασίζονται σχεδόν εξ ολοκλήρου σε ξένες πλατφόρμες για τη λειτουργία τους. Επιπλέον, η κατασκευή των εξειδικευμένων μικροκυκλωμάτων και των επεξεργαστών που τροφοδοτούν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης πραγματοποιείται σχεδόν ολοκληρωτικά εκτός της χώρας. Η υιοθέτηση αυτών των τεχνολογιών από την εγχώρια αγορά παραμένει επίσης χαμηλή, καθώς μόλις το 12% των καναδικών επιχειρήσεων τις χρησιμοποιεί αυτή τη στιγμή, ποσοστό που υπολείπεται σημαντικά σε σχέση με τις σκανδιναβικές χώρες.
Για την ανατροπή αυτών των δεδομένων, το σχέδιο του Καναδά διαρθρώνεται γύρω από έξι βασικούς άξονες. Αυτοί περιλαμβάνουν την προστασία της δημοκρατίας και της ασφάλειας, την ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων των πολιτών, την επιτάχυνση της ενσωμάτωσης της τεχνολογίας στην οικονομία, τη δημιουργία αυτόνομων κρατικών υπολογιστικών υποδομών και τη σύναψη ισχυρών διεθνών συμμαχιών. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκεται η δέσμευση για την κατασκευή ενός υπερυπολογιστή παγκόσμιας εμβέλειας έως το 2031, καθώς και η ανάπτυξη αυτόνομων δικτύων υπολογιστικού νέφους, ακολουθώντας τα χνάρια των πρόσφατων νομοθετικών προτάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οικονομικοί στόχοι, κοινωνική μέριμνα και διεθνείς συμμαχίες
Οι φιλοδοξίες της καναδικής κυβέρνησης αποτυπώνονται στους αριθμητικούς στόχους του σχεδίου, το οποίο προβλέπει την εκτίναξη της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης από τις επιχειρήσεις στο 60% έως το 2034. Η μαζική αυτή ενσωμάτωση αναμένεται να δημιουργήσει έως και 250.000 νέες θέσεις εργασίας μέχρι το 2031, ενώ οι εκτιμήσεις για τα κέρδη στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν, λόγω της βελτίωσης της παραγωγικότητας της εργασίας, αγγίζουν τα 200 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι τομείς που θα δεχθούν τη μεγαλύτερη χρηματοδοτική ενίσχυση είναι η υγεία, η ενέργεια, οι φυσικοί πόροι, οι μεταφορές, η γεωργία, καθώς και η βιομηχανική παραγωγή και η ρομποτική.
Παράλληλα με το οικονομικό σκέλος, η στρατηγική δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των πολιτών και της νέας γενιάς. Το σχέδιο προβλέπει τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, τη θεσμοθέτηση αυστηρών κανόνων για την ασφάλεια στο διαδίκτυο και την παροχή δωρεάν προγραμμάτων ψηφιακού εγγραμματισμού σε ένα εκατομμύριο φοιτητές.
Τέλος, αναγνωρίζοντας ότι η απομόνωση δεν αποτελεί λύση, ο Καναδάς έχει ήδη υπογράψει 20 νέες διεθνείς συνεργασίες στον τομέα της οικονομίας και της άμυνας, στοχεύοντας στη δημιουργία μιας ισχυρής πολυμερούς συμμαχίας. Η κοινή αυτή πορεία Καναδά και Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί την πιο ξεκάθαρη απόδειξη ότι η προσπάθεια απεξάρτησης από τον τεχνολογικό εναγκαλισμό των Ηνωμένων Πολιτειών αποτελεί πλέον κεντρική πολιτική προτεραιότητα και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
