Η στρατηγική επιλογή της Ευρώπης να θωρακίσει την ανταγωνιστικότητά της μέσω της κλιματικής ουδετερότητας προσκρούει, στην περίπτωση της Ελλάδας, σε σοβαρές διοικητικές και νομοθετικές καθυστερήσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην υλοποίηση του σχεδίου REPowerEU και του Σχεδίου Δράσης για Προσιτή Ενέργεια, θεωρεί την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) ως το μοναδικό βιώσιμο μονοπάτι για την απεξάρτηση από τις εισαγωγές και τη μείωση του κόστους για τους πολίτες. Ωστόσο, η αδυναμία της χώρας μας να εναρμονιστεί εγκαίρως με το κοινοτικό δίκαιο οδηγεί πλέον τη διαφορά στις αίθουσες του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την απειλή βαριών οικονομικών κυρώσεων.
Το χρονικό μιας προαναγγελθείσας παραπομπής
Η σχετική ευρωπαϊκή οδηγία, η οποία θεσπίστηκε το 2023, έθετε σαφή και αυστηρά ορόσημα για την ενσωμάτωσή της στα εθνικά δίκαια των κρατών-μελών. Συγκεκριμένα, οι διατάξεις που αφορούσαν τις διαδικασίες αδειοδότησης έπρεπε να έχουν θεσμοθετηθεί έως την 1η Ιουλίου 2024, ενώ η συνολική μεταφορά της οδηγίας είχε ως καταληκτική ημερομηνία την 21η Μαΐου 2025. Παρά τις προειδοποιήσεις της Κομισιόν, η οποία απέστειλε προειδοποιητική επιστολή τον Ιούλιο του 2025 και αιτιολογημένη γνώμη τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, η Αθήνα δεν παρουσίασε κανένα μέτρο. Αυτή η συστηματική κωλυσιεργία ανάγκασε την Επιτροπή να προχωρήσει την προηγούμενη εβδομάδα στην παραπομπή της Ελλάδας, μαζί με τη Μάλτα και την Πορτογαλία, ζητώντας την επιβολή χρηματικών προστίμων.
Στο επίκεντρο η ενεργειακή ανεξαρτησία και οι τιμές
Οι νέοι κανόνες που η Ελλάδα παρέλειψε να ενσωματώσει δεν αφορούν απλώς γραφειοκρατικές λεπτομέρειες, αλλά στοχεύουν στην ταχύτατη εξάπλωση της καθαρής ενέργειας σε ολόκληρη την επικράτεια της Ε.Ε.. Βασικός στόχος είναι ο δραστικός περιορισμός των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας, η οποία θα οδηγήσει με τη σειρά της σε μόνιμη μείωση των τιμών της ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Η οδηγία επιδιώκει τη διείσδυση των ΑΠΕ σε όλους τους τομείς της οικονομίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε κλάδους που παραδοσιακά εμφανίζουν δυσκολίες στην απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα, όπως οι μεταφορές, η βιομηχανία, τα κτίρια, καθώς και τα συστήματα θέρμανσης και ψύξης.
Καινοτομίες και βιωσιμότητα υπό αμφισβήτηση
Το νέο θεσμικό πλαίσιο εισάγει οριζόντιες μεταρρυθμίσεις που θα μπορούσαν να αλλάξουν ριζικά το ενεργειακό τοπίο. Η καθυστέρηση στην υιοθέτηση αυτών των μέτρων δεν στερεί μόνο από την ελληνική οικονομία τα οφέλη της πράσινης μετάβασης, αλλά την εκθέτει πλέον και στον κίνδυνο οικονομικής αιμορραγίας μέσω των προστίμων που θα κληθεί να πληρώσει ο Έλληνας φορολογούμενος για τη μη συμμόρφωση της πολιτείας προς τις κοινές ευρωπαϊκές δεσμεύσεις.
