Η έμφυλη βία παραμένει ένα από τα πιο επίμονα και σύνθετα κοινωνικά φαινόμενα στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία για το 2025 δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνείας, καθώς το πρόβλημα όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις εμφανίζει αυξητικές τάσεις.
Η εικόνα στην Ελλάδα
Τα διαθέσιμα στοιχεία για το 2025 καταγράφουν μια έντονη παρουσία της ενδοοικογενειακής βίας στην καθημερινότητα. Μόνο στο πρώτο δεκάμηνο του έτους καταγράφηκαν 19.350 υποθέσεις, που μεταφράζονται σε περίπου εξήντα περιστατικά ημερησίως. Στο ίδιο διάστημα πραγματοποιήθηκαν 12.157 συλλήψεις, ενώ η συνολική αύξηση των περιστατικών αγγίζει το 4% σε σχέση με το 2024. Η εικόνα αυτή δεν περιορίζεται σε αριθμούς καταγγελιών, αλλά αντανακλά μια ευρύτερη δυναμική αύξησης του φαινομένου.
Στο πιο ακραίο επίπεδο, αυτό των γυναικοκτονιών, καταγράφηκαν δεκαεννιά περιστατικά το 2025, αυξημένα σε σχέση με τα δεκαπέντε του 2024. Παρότι τα νούμερα παραμένουν χαμηλότερα από το ανώτατο σημείο του 2021, η τάση παραμένει ανησυχητική και ασταθής.
Παράλληλα, οι μηχανισμοί προστασίας έχουν ενεργοποιηθεί περισσότερο από ποτέ. Καταγράφηκαν 1.357 μεταφορές θυμάτων σε νοσοκομεία, 328 περιπτώσεις φιλοξενίας σε ασφαλείς δομές και 1.647 κατοικίες τέθηκαν υπό αστυνομική επιτήρηση. Ωστόσο, η αυξημένη χρήση αυτών των μέτρων δείχνει ότι η ανάγκη προστασίας μεγαλώνει ταχύτερα από την αποτελεσματικότητα της πρόληψης.
Η ευρωπαϊκή διάσταση
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η εικόνα παραμένει εξίσου σοβαρή. Περίπου μία στις τρεις γυναίκες (30,7%) δηλώνει ότι έχει βιώσει σωματική ή σεξουαλική βία κατά τη διάρκεια της ζωής της. Στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο, φτάνοντας το 36,5%.
Η βία από σύντροφο αποτελεί τον πυρήνα του προβλήματος, με 17,7% των γυναικών στην Ε.Ε. να έχουν βιώσει σχετική εμπειρία, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό ανεβαίνει στο 21,7%.
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα δεδομένα για τη σεξουαλική παρενόχληση. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το 30,8% των γυναικών αναφέρει σχετικές εμπειρίες, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό εκτοξεύεται στο 42,6%, με μεγαλύτερη συγκέντρωση στις νεότερες ηλικίες.
Το οικονομικό αποτύπωμα
Η έμφυλη βία δεν αποτελεί μόνο κοινωνικό και ανθρωπιστικό ζήτημα, αλλά και σημαντικό οικονομικό βάρος. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το ετήσιο κόστος εκτιμάται στα 366 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ για την Ελλάδα φτάνει τα 8,8 δισεκατομμύρια ευρώ. Τα ποσά αυτά περιλαμβάνουν δαπάνες για υγεία, δικαιοσύνη, κοινωνικές υπηρεσίες, αλλά και την απώλεια παραγωγικότητας.
Τι δείχνουν συνολικά τα στοιχεία
Αν διαβαστούν συνολικά, τα δεδομένα του 2025 οδηγούν σε ορισμένα σαφή συμπεράσματα:
- Η έκταση του φαινομένου παραμένει εξαιρετικά μεγάλη, με μία στις τρεις γυναίκες να έχει βιώσει βία
- Η Ελλάδα εμφανίζει σταθερά χειρότερους δείκτες σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο
- Τα καταγεγραμμένα περιστατικά παρουσιάζουν αύξηση και όχι μείωση
- Οι μηχανισμοί προστασίας ενισχύονται, αλλά δεν επαρκούν για να ανακόψουν τη δυναμική του φαινομένου.
Η έμφυλη βία δεν είναι μια «αόρατη» πραγματικότητα. Είναι μετρήσιμη, καταγεγραμμένη και -κυρίως- επίμονη. Το 2025 επιβεβαιώνει ότι η αντιμετώπισή της απαιτεί όχι μόνο περισσότερες δομές, αλλά βαθύτερες κοινωνικές αλλαγές.
