Στο απόηχο της απαγόρευσης των κοινωνικών δικτύων για παιδιά κάτω των δεκαέξι ετών που εφαρμόστηκε από τις 10 Δεκεμβρίου στην Αυστραλία, οι ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν αν θα εφαρμόσουν παρόμοιους περιορισμούς (δείτε εδώ την ενδιαφέρουσα άποψη ενός παιδιού).
Τα παιδιά κάτω των δεκαέξι ετών στην Αυστραλία δεν μπορούν πλέον να δημιουργούν ή να διατηρούν λογαριασμούς στα κοινωνικά δίκτυα σε πλατφόρμες όπως το Facebook, το X, το Threads, το Snapchat, το Instagram, το TikTok, το Twitch, το Reddit και το YouTube της Google. Αν διαπιστωθεί ότι αυτές οι πλατφόρμες παραβιάζουν τον νόμο, αντιμετωπίζουν πρόστιμα πενήντα εκατομμυρίων αυστραλιανών δολαρίων (28 εκατομμυρίων ευρώ).
Ας δούμε τι κάνουν τα ευρωπαϊκά κράτη για να περιορίσουν τα κοινωνικά δίκτυα για τα παιδιά:
Ελλάδα: Τον Σεπτέμβριο ο Έλληνας πρωθυπουργός δήλωσε στη Γενική Συνέλευση του Ο.Η.Ε. ότι η χώρα εξετάζει απαγόρευση στα κοινωνικά δίκτυα παρόμοια με το αυστραλιανό μοντέλο, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Διενεργούμε το μεγαλύτερο ανεξέλεγκτο πείραμα που έχει γίνει ποτέ πάνω στο μυαλό των παιδιών μας. Δεν ξέρουμε ποιες θα είναι οι συνέπειες, αλλά είμαστε σχεδόν βέβαιοι ότι δεν θα είναι θετικές». Η Ελλάδα έχει ήδη απαγορεύσει τα κινητά τηλέφωνα στην τάξη, ενώ δημιούργησε ιστοσελίδα (δείτε εδώ) που δίνει στους γονείς οδηγίες για το πώς να ενεργοποιούν τους γονικούς ελέγχους σε κινητά iOS και Android. Επίσης, το «Kids wallet» (δείτε και εδώ) θα χρησιμοποιείται ως μέσο επαλήθευσης ηλικίας για τους νεότερους. Η εφαρμογή δίνει στους γονείς τη δυνατότητα να περιορίζουν ή να μπλοκάρουν την πρόσβαση σε εφαρμογές και διαδικτυακές υπηρεσίες. Η συσκευή που χρησιμοποιεί το πορτοφόλι μπορεί να αποθηκεύει την ταυτότητα του ανηλίκου και να την παρουσιάζει στην αρμόδια αρχή πιστοποίησης
Δανία: Τον Νοέμβριο (δείτε εδώ) η δανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι εξασφάλισε συμφωνία από όλα τα πολιτικά κόμματα για να απαγορεύσει την πρόσβαση σε ορισμένους ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης για όσους είναι κάτω των δεκαπέντε ετών. Η κίνηση στοχεύει «να προστατεύσει τα παιδιά και τους νέους στον ψηφιακό κόσμο» από πλατφόρμες που μπορεί να τα εκθέσουν σε επιβλαβές περιεχόμενο ή λειτουργίες. «Τα παιδιά και οι νέοι βλέπουν τον ύπνο τους να διαταράσσεται, χάνουν την ηρεμία και τη συγκέντρωσή τους και υφίστανται ολοένα μεγαλύτερη πίεση από ψηφιακές σχέσεις όπου οι ενήλικες δεν είναι πάντα παρόντες», ανέφερε η ανακοίνωση. Το μέτρο θα δίνει στους γονείς το δικαίωμα να επιτρέπουν στα παιδιά τους πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα αφού συμπληρώσουν τα δεκατρία χρόνια τους
Γαλλία: Η υπουργός Ψηφιακών Υποθέσεων Anne Le Hénanff δηλώνει ότι θα καταθέσει νομοσχέδιο τους πρώτους μήνες του 2026 για να περιοριστεί η πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα για όσους είναι κάτω των δεκαπέντε ετών. Η κίνηση έρχεται μετά τη δημοσιοποίηση έκθεσης από κοινοβουλευτική γαλλική επιτροπή τον Σεπτέμβριο, που εισηγήθηκε πλήρη απαγόρευση των κοινωνικών δικτύων για παιδιά κάτω των δεκαπέντε ετών και πρότεινε ψηφιακή «απαγόρευση κυκλοφορίας» για τους κάτω των δεκαοκτώ. Η έκθεση συντάχθηκε όταν επτά γαλλικές οικογένειες μήνυσαν το 2024 το TikTok, κατηγορώντας την πλατφόρμα ότι εξέθεσε τα παιδιά τους σε περιεχόμενο που ενθαρρύνει την αυτοκτονία. Στη Γαλλία, τα παιδιά κάτω των δεκαπέντε ετών ήδη χρειάζονται ρητή γονική συναίνεση για να ανοίξουν λογαριασμό σε κοινωνικό δίκτυο. Οι γονείς μπορούν επίσης να ζητήσουν το κλείσιμο του λογαριασμού του παιδιού τους
Ισπανία: Νομοσχέδιο που εξετάζουν οι Ισπανοί βουλευτές προτείνει ότι τα παιδιά κάτω των δεκαέξι ετών δεν θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε κοινωνικά δίκτυα, φόρουμ, πλατφόρμες επικοινωνίας ή «οποιονδήποτε εικονικό χώρο που ενσωματώνει γενετική τεχνητή νοημοσύνη (GenAI)» χωρίς ρητή γονική συναίνεση. Το νομοσχέδιο αναφέρει ότι σε «άλλες περιπτώσεις» (τις οποίες δεν διευκρινίζει) η ελάχιστη ηλικία θα είναι τα δεκατέσσερα έτη, ώστε να «προληφθούν κίνδυνοι που συνδέονται με την πρόωρη έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο, τον διαδικτυακό εκφοβισμό ή την ψηφιακή εκμετάλλευση προσωπικών δεδομένων». Αν εγκριθεί, ο νόμος θα υποχρεώνει τους παρόχους καταστημάτων εφαρμογών να δίνουν στους γονείς το δικαίωμα να ελέγχουν ποιες εφαρμογές θέλουν να κατεβάσουν τα παιδιά τους. Πρόσφατη δημοσκόπηση καταγράφει ότι το 79% των Ισπανών γονέων συμφωνεί με έναν περιορισμό ηλικίας τύπου Αυστραλίας για τα κοινωνικά δίκτυα. Ωστόσο, ένας στους τρεις είπε ότι ένας τέτοιος περιορισμός θα ήταν δύσκολο να επιβληθεί στην Ισπανία
Ιταλία: Τον Μάιο το ιταλικό κοινοβούλιο εισήγαγε ένα νομοσχέδιο που θα μπορούσε να επιβάλει περιορισμούς στα κοινωνικά δίκτυα για παιδιά μικρότερα των δεκαπέντε ετών. Το σχέδιο νόμου απαιτεί από τις πλατφόρμες να επαληθεύουν την ηλικία των χρηστών μέσω ενός ψηφιακού πορτοφολιού ταυτότητας, που θα συνδέεται με το επικείμενο ευρωπαϊκό σύστημα επαλήθευσης ηλικίας. Ο Ιταλός υπουργός Παιδείας Giuseppe Valditara δήλωσε ότι η χώρα θα πρέπει να ακολουθήσει το αυστραλιανό μοντέλο. Από τον Νοέμβριο η Ιταλία έχει επίσης σε ισχύ νομοθεσία επαλήθευσης ηλικίας για ιστότοπους ενηλίκων, ενώ εκκρεμεί συλλογική αγωγή -παρόμοια με τη γαλλική- που θα εκδικαστεί τον Φεβρουάριο, όπου ομάδα ιταλικών οικογενειών μήνυσε το TikTok και τις πλατφόρμες της Meta Facebook και Instagram. Η αγωγή υποστηρίζει ότι περισσότερα από τριάμισι εκατομμύρια παιδιά ηλικίας 7-14 ετών χρησιμοποιούν πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, παρ’ ότι είναι πολύ μικρά
Γερμανία: Η κυβέρνηση ζήτησε από μια επιτροπή να μελετήσει αν θα μπορούσε να εφαρμοστεί απαγόρευση, καθώς και πώς επηρεάζουν συνολικά τα κοινωνικά δίκτυα τους Γερμανούς εφήβους. Θα παρουσιάσει το τελικό πόρισμα το φθινόπωρο του 2026. Η χώρα εξετάζει απαγόρευση που θα ισχύει για κάθε ανήλικο παιδί και δεν θα επιτρέπει να εξαιρούνται ορισμένα παιδιά επειδή έχουν τη συναίνεση των γονιών τους. Αν το γερμανικό κοινοβούλιο προχωρήσει σε απαγόρευση, θα αποτρέπει τα παιδιά από το να έχουν λογαριασμούς στα κοινωνικά δίκτυα αλλά θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε ιστότοπους χωρίς να είναι συνδεδεμένα.
Ελβετία: Η υπουργός Εσωτερικών Ελίζαμπεθ Μπάουμ-Σνάιντερ δήλωσε πως είναι ανοικτή σε μια ενδεχόμενη απαγόρευση στις πλατφόρμες για τις μικρότερες ηλικίες. Λεπτομερείς συζητήσεις θα ξεκινήσουν από το νέο έτος, βάσει μιας έκθεσης για το θέμα. Νωρίτερα τον Δεκέμβριο, το κοινοβούλιο του ελβετικού καντονιού Φριμπούρ υπερψήφισε την απαγόρευση για τα παιδιά να χρησιμοποιούν κινητά τηλέφωνα στο σχολείο ως την ηλικία των δεκαπέντε ετών.
(με πληροφορίες από EuroNews)
