Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) δημοσιοποίησε τα στατιστικά στοιχεία των αιτιών θανάτου για το έτος 2023, αποτυπώνοντας μια συνολική εικόνα της θνησιμότητας στη χώρα. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν από τα πιστοποιητικά θανάτου που υποβάλλουν οι ιατροί και, για τις περιπτώσεις βίαιων ή αιφνίδιων θανάτων, από τις Ιατροδικαστικές Υπηρεσίες. Η ταξινόμηση των αιτιών έγινε σύμφωνα με την 10η Αναθεώρηση της Διεθνούς Στατιστικής Ταξινόμησης Νόσων (ICD-10, 2008), η οποία υιοθετήθηκε στην Ελλάδα το 2014.
Το 2023 καταγράφηκαν συνολικά 128.097 θάνατοι, παρουσιάζοντας μείωση κατά 9% σε σχέση με τους 140.792 θανάτους του 2022. Από αυτούς, οι 64.898 ήταν άνδρες και οι 63.199 γυναίκες. Η τάση αυτή δείχνει μια σταθεροποίηση της θνησιμότητας μετά τις αυξήσεις που καταγράφηκαν τα προηγούμενα έτη.
Οι κυριότερες αιτίες θανάτου
Τα νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος παραμένουν η πρώτη αιτία θανάτου, με 40.812 καταγεγραμμένους θανάτους. Ακολουθούν τα νεοπλάσματα με 30.095 θανάτους και οι παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος με 12.894 θανάτους. Η νόσος COVID-19 προκάλεσε 5.975 θανάτους, κυρίως στις ηλικίες άνω των 75 ετών, με το 78,1% των θανάτων να σχετίζεται με υποκείμενα νοσήματα, όπως καρδιοπάθειες, νεοπλάσματα και αναπνευστικά προβλήματα.
Αναδρομικά, από το 1938 μέχρι σήμερα, η δομή των αιτίων θανάτου έχει αλλάξει σημαντικά. Οι θάνατοι από νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος αυξήθηκαν από 10% σε 31,9%, ενώ οι θάνατοι από νεοπλάσματα ανέβηκαν από 4,1% σε 23,5%. Αντίθετα, οι θάνατοι από λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα μειώθηκαν δραστικά, από 18,4% σε μόλις 2,8% το 2023, αντικατοπτρίζοντας τις αλλαγές στην ιατρική φροντίδα και τις συνθήκες υγιεινής.
Ειδική θνησιμότητα και γεωγραφικές διαφορές
Η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει επίσης ειδική θνησιμότητα ανά αιτία, φύλο, ηλικία και περιφέρεια. Οι θάνατοι από καρδιακά νοσήματα και εγκεφαλικά εμφανίζουν υψηλότερη συχνότητα στις μεγαλύτερες ηλικίες, ενώ τα νεοπλάσματα πλήττουν όλες τις ηλικιακές ομάδες με έμφαση στους ηλικιωμένους. Διαφορές παρατηρούνται και μεταξύ των Περιφερειών, με την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη να καταγράφει τη μεγαλύτερη ειδική θνησιμότητα και την Κρήτη τη χαμηλότερη.
Τα στοιχεία του 2023 επιβεβαιώνουν την κυριαρχία των χρόνιων νοσημάτων, όπως οι καρδιοπάθειες, τα νεοπλάσματα και οι παθήσεις του αναπνευστικού, ως κύριες αιτίες θανάτου. Η μείωση συνολικά των θανάτων συγκριτικά με το 2022 μπορεί να αποδοθεί σε βελτιωμένες συνθήκες υγείας, στην πρόοδο της ιατρικής και στη διαχείριση της πανδημίας. Παράλληλα, παραμένει σημαντική η ανάγκη πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης των χρόνιων παθήσεων, καθώς και η συνεχής παρακολούθηση των βίαιων θανάτων, των αυτοκτονιών και των ατυχημάτων, με σκοπό την εφαρμογή στοχευμένων πολιτικών δημόσιας υγείας.
Η ανάλυση των στοιχείων δείχνει ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει ένα μεταβαλλόμενο δημογραφικό και υγειονομικό προφίλ, όπου οι ηλικιωμένοι και οι ευπαθείς πληθυσμιακές ομάδες παραμένουν σε υψηλό κίνδυνο, καθιστώντας απαραίτητη τη διατήρηση και ενίσχυση των συστημάτων υγείας και πρόληψης.
