Η ελληνική νεοφυής σκηνή αλλάζει επίπεδο, αφήνοντας πίσω της τις απλές εφαρμογές λογισμικού και εισερχόμενη δυναμικά στον κόσμο της «βαθιάς τεχνολογίας» (deep tech). Πρόκειται για καινοτομίες που δεν βασίζονται απλώς σε μια έξυπνη εμπορική ιδέα, αλλά αποτελούν καρπό πολυετούς επιστημονικής έρευνας και εργαστηριακών ανακαλύψεων. Από ρομποτικά συστήματα που αποκτούν ανθρώπινη επιδεξιότητα μέχρι λογισμικά που μειώνουν δραστικά τον χρόνο των ιατρικών εξετάσεων και ψηφιοποιούν την ανάπτυξη φαρμάκων, οι ελληνικές ομάδες διεκδικούν πλέον μερίδιο από μια αγορά που γνωρίζει πρωτοφανή άνθηση.
Το ευρωπαϊκό ρεύμα και η ελληνική παρουσία
Η τάση αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς το ευρωπαϊκό οικοσύστημα deep tech αποτελεί πλέον τον μαγνήτη των μεγαλύτερων επενδυτικών κεφαλαίων. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: οι επενδύσεις στον κλάδο στην Ευρώπη εκτοξεύθηκαν στα 20,3 δισεκατομμύρια δολάρια το τελευταίο έτος, σημειώνοντας εντυπωσιακή άνοδο σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια. Η Ελλάδα, αν και βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης συγκριτικά με τους ευρωπαϊκούς κολοσσούς, έχει καταφέρει να τοποθετηθεί στον χάρτη, αξιοποιώντας το υψηλό επίπεδο των ακαδημαϊκών της ιδρυμάτων.
Το επιστημονικό υπόβαθρο ως συγκριτικό πλεονέκτημα
Το βασικό χαρακτηριστικό αυτών των εταιρειών είναι το βάθος της γνώσης των ανθρώπων που τις στελεχώνουν. Οι ιδρυτικές ομάδες αποτελούνται συχνά από κατόχους διδακτορικών τίτλων και επιστήμονες με διεθνή εμπειρία, οι οποίοι αποφασίζουν να μετατρέψουν την έρευνά τους σε εμπορικό προϊόν. Αυτό το επιστημονικό υπόβαθρο τις καθιστά πιο ανθεκτικές και ελκυστικές για τα εξειδικευμένα κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών (venture capital), τα οποία βλέπουν στις λύσεις υψηλής τεχνολογίας —ιδιαίτερα στον τομέα της υγείας και της διαχείρισης δεδομένων— μια σημαντική ευκαιρία ανάπτυξης.
Η γεωγραφία της καινοτομίας
Ένα ιδιαίτερα ενθαρρυντικό στοιχείο είναι η αποκέντρωση της καινοτομίας. Παρατηρείται ότι η πλειονότητα των εταιρειών που γεννιούνται μέσα από τα πανεπιστήμια, προέρχεται από την περιφέρεια, με την Κρήτη, την Πάτρα και τη Θεσσαλονίκη να κρατούν τα σκήπτρα. Παρά το γεγονός ότι πολλές από αυτές τις επιχειρήσεις επιλέγουν να διατηρούν την επίσημη έδρα τους στο εξωτερικό για λόγους χρηματοδότησης, η καρδιά της λειτουργίας τους, οι ιδρυτές και το εξειδικευμένο προσωπικό τους παραμένουν και εργάζονται στην Ελλάδα, ενισχύοντας το τοπικό οικοσύστημα.
Νέα κεφάλαια και η επιστροφή των εγκεφάλων
Η ωρίμανση του κλάδου αποδεικνύεται και από την καλύτερη προετοιμασία των ομάδων για την άντληση κεφαλαίων. Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, που στοχεύουν στην προσέλκυση Ελλήνων επιστημόνων από το εξωτερικό, δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη νέων ιδεών. Αν και ο αριθμός των εταιρειών που βγαίνουν από τα εργαστήρια δεν είναι ακόμη μαζικός, η ποιότητα και η ετοιμότητά τους δείχνουν ότι η ελληνική deep tech σκηνή είναι έτοιμη να πρωταγωνιστήσει στις διεθνείς εξελίξεις, μετατρέποντας την επιστημονική γνώση σε οικονομική αξία.
