Το αποτύπωμα άνθρακα της τεχνητής νοημοσύνης το 2025 θα μπορούσε να ισοδυναμεί με εκείνο της Νέας Υόρκης ή ενός μικρού ευρωπαϊκού κράτους και η χρήση νερού με την παγκόσμια ετήσια βιομηχανία εμφιαλωμένου νερού, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Η έκθεση εκτιμά ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που λειτουργούν σε κέντρα δεδομένων θα μπορούσαν να ευθύνονται για 32,6 ως 79,7 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα το 2025. Πρόκειται για επίπεδα αντίστοιχα με τις συνολικές εκπομπές της Νέας Υόρκης, τις οποίες η έκθεση προσδιορίζει σε 52,2 εκατομμύρια τόνους CO₂ το 2023. Αυτό είναι συγκρίσιμο με τις συνολικές εκπομπές της Νορβηγίας το 2023, που εκτιμώνται σε περίπου 31,5 εκατομμύρια τόνους, σύμφωνα με στοιχεία του 2025 από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος.
Τα κέντρα δεδομένων είναι μεγάλες εγκαταστάσεις που φιλοξενούν τους διακομιστές για τη λειτουργία διαδικτυακών υπηρεσιών όπως το υπολογιστικό νέφος, η ροή βίντεο και η τεχνητή νοημοσύνη. Οι διακομιστές αυτοί παράγουν μεγάλες ποσότητες θερμότητας και συχνά βασίζονται σε συστήματα ψύξης με νερό για να λειτουργούν με ασφάλεια. Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη και άλλες τεχνολογίες επιταχύνονται, η ζήτηση για κέντρα δεδομένων που απαιτούν ενέργεια για τη λειτουργία και νερό για την ψύξη έχει επίσης εκτοξευθεί.
Η μελέτη εκτιμά επίσης ότι το υδατικό αποτύπωμα της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να ισοδυναμεί με το εύρος της παγκόσμιας ετήσιας κατανάλωσης εμφιαλωμένου νερού, κυμαινόμενο μεταξύ 312,5 και 764,6 δισ. λίτρων το 2025. Η κατανάλωση νερού περιλαμβάνει τόσο την άμεση χρήση για την ψύξη των κέντρων δεδομένων, όσο και την έμμεση κατανάλωση στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η μελέτη διαπίστωσε ότι η έμμεση χρήση νερού μπορεί να είναι ως και τέσσερις φορές μεγαλύτερη από την άμεση κατανάλωση, ωστόσο οι εταιρείες τεχνολογίας σπάνια δημοσιοποιούν αυτόν τον δείκτη.
Η Ευρώπη φιλοξενεί περίπου το 15% των κέντρων δεδομένων παγκοσμίως, πίσω μόνο από τις Ηνωμένες Πολιτείες, που αντιστοιχούν σε περίπου 45%, σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Η έκθεση σημειώνει ότι η Ευρώπη ωφελείται από σημαντικά καθαρότερη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Τα ευρωπαϊκά δίκτυα ηλεκτρισμού έχουν ένταση άνθρακα περίπου 174 γραμμάρια CO₂ ανά κιλοβατώρα (gCO₂/kWh), δηλαδή λιγότερο από το μισό του παγκόσμιου μέσου όρου των 445 gCO₂/kWh και αισθητά χαμηλότερη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, στις 321 gCO₂/kWh. Αυτό σημαίνει ότι τα κέντρα δεδομένων στην Ευρώπη έχουν σημαντικά μικρότερο αποτύπωμα άνθρακα ανά μονάδα καταναλισκόμενης ηλεκτρικής ενέργειας.
Η μελέτη εξέτασε περιβαλλοντικές εκθέσεις από έντεκα μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας και εντόπισε συστηματικές ελλείψεις στη διαφάνεια. Καμία εταιρεία δεν δημοσιοποιεί περιβαλλοντικούς δείκτες ειδικά για την τεχνητή νοημοσύνη, παρ’ ότι αρκετές αναγνωρίζουν την τεχνητή νοημοσύνη ως βασικό παράγοντα της αύξησης της κατανάλωσης ενέργειας. Η έρευνα ακολούθησε προσέγγιση από πάνω προς τα κάτω, συνδυάζοντας δημόσιες εκθέσεις βιωσιμότητας από μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, μεταξύ των οποίων «Amazon», «Apple», «Google» και «Meta», με εκτιμήσεις για τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας της τεχνητής νοημοσύνης και τους συντελεστές έντασης των δικτύων, ώστε να υπολογίσει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της τεχνητής νοημοσύνης.
Ωστόσο, ο συγγραφέας υπογράμμισε ότι «σημαντική αβεβαιότητα περιβάλλει αυτά τα στοιχεία», καθώς οι εταιρικές δημοσιοποιήσεις σπανίως διακρίνουν μεταξύ υπολογιστικών δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη και εκείνων που δεν σχετίζονται. «Απαιτούνται επειγόντως περισσότερες δημοσιοποιήσεις από τους διαχειριστές κέντρων δεδομένων, ώστε να βελτιωθεί η ακρίβεια αυτών των εκτιμήσεων και να διαχειριστούμε υπεύθυνα τις αυξανόμενες περιβαλλοντικές επιπτώσεις των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης», έγραψε ο de Vries-Gao.
Παρ’ ότι καμία εταιρεία δεν δημοσιοποιεί ειδικούς δείκτες για την τεχνητή νοημοσύνη, εταιρείες όπως η «Google», η «Meta» και η «Microsoft», ανέφεραν σημαντικές αυξήσεις στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας το 2023 και το 2024, αποδίδοντας αυτή την άνοδο στην τεχνητή νοημοσύνη.
Η έρευνα ζητά νέες πολιτικές που να επιβάλλουν τη δημοσιοποίηση πρόσθετων περιβαλλοντικών δεικτών, συμπεριλαμβανομένων των συγκεκριμένων τοποθεσιών όπου λειτουργούν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, της κλίμακας των δραστηριοτήτων σε κάθε χώρο και των τιμών αποτελεσματικότητας χρήσης νερού για μεμονωμένες εγκαταστάσεις.
πηγή: EuroNews
