Η επιστημονική κοινότητα εξετάζει εδώ και δεκαετίες τους παράγοντες που επηρεάζουν την εμφάνιση του καρκίνου, εστιάζοντας συνήθως στα γονίδια, τη διατροφή και το κάπνισμα. Ωστόσο, μια νέα, ευρείας κλίμακας έρευνα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα φέρνει στο προσκήνιο έναν απρόσμενο παράγοντα: την οικογενειακή κατάσταση. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι ενήλικες που δεν παντρεύτηκαν ποτέ αντιμετωπίζουν στατιστικά υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου σε σύγκριση με όσους είναι ή υπήρξαν παντρεμένοι. Οι ειδικοί σπεύδουν να διευκρινίσουν ότι ο γάμος αυτός καθαυτός δεν αποτελεί «ασπίδα», αλλά λειτουργεί ως δείκτης για μια σειρά από συμπεριφορές και συνθήκες που προστατεύουν την υγεία.
Τα ευρήματα της μεγάλης στατιστικής ανάλυσης
Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα οκτώ ετών από 12 πολιτείες των ΗΠΑ, καλύπτοντας έναν πληθυσμό άνω των 100 εκατομμυρίων ανθρώπων και αναλύοντας εκατομμύρια περιπτώσεις καρκίνου. Τα αποτελέσματα έδειξαν μια σαφή σύνδεση: οι άνδρες που δεν παντρεύτηκαν ποτέ είχαν 70% περισσότερες πιθανότητες να νοσήσουν, ενώ για τις γυναίκες το ποσοστό αυτό άγγιζε το 85%. Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το εύρημα για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, όπου οι ανύπαντρες γυναίκες εμφάνιζαν σχεδόν τριπλάσιο κίνδυνο. Η έρευνα αυτή μετατοπίζει το ενδιαφέρον από την επιβίωση μετά τη διάγνωση —όπου ήδη γνωρίζαμε ότι οι παντρεμένοι τα πηγαίνουν καλύτερα— στην ίδια την πιθανότητα εκδήλωσης της νόσου.
Ο τρόπος ζωής ως ρυθμιστής του κινδύνου
Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η εξήγηση δεν κρύβεται σε κάποια «μαγική» ιδιότητα της γαμήλιας πράξης, αλλά στον τρόπο ζωής που συνήθως συνοδεύει τον γάμο. Οι ανύπαντροι τείνουν συχνότερα να υιοθετούν λιγότερο υγιεινές συνήθειες, όπως το κάπνισμα και η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ, ενώ συχνά η διατροφή τους είναι λιγότερο ισορροπημένη. Επιπλέον, ορισμένες μορφές καρκίνου που συνδέονται με λοιμώξεις φαίνεται να σχετίζονται με τον μεγαλύτερο αριθμό ερωτικών συντρόφων που μπορεί να έχουν οι άνθρωποι εκτός γάμου. Παράλληλα, η κοινωνική απομόνωση, η οποία είναι συχνότερη στους ανθρώπους που ζουν μόνοι, φαίνεται να επιβαρύνει τον οργανισμό, καθώς οι πρώτες μελέτες δείχνουν μια σύνδεση μεταξύ της μοναξιάς και της εξασθένησης του ανοσοποιητικού συστήματος.
Η σημασία της προληπτικής φροντίδας
Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που αναδείχθηκαν είναι η πρόληψη. Οι παντρεμένοι άνθρωποι είναι πολύ πιο συνεπείς στις προληπτικές εξετάσεις. Η ύπαρξη ενός συντρόφου λειτουργεί συχνά ως μηχανισμός υπενθύμισης και ενθάρρυνσης. Η «πίεση» από ένα αγαπημένο πρόσωπο για μια επίσκεψη στον γιατρό ή η κοινή διαχείριση των οικονομικών που διευκολύνει την πρόσβαση σε καλύτερες υπηρεσίες υγείας, αποδεικνύονται σωτήριες. Ουσιαστικά, ο σύντροφος λειτουργεί ως ένα άτυπο σύστημα υποστήριξης που ωθεί το άτομο να προσέχει περισσότερο τον εαυτό του.
Κοινωνική υποστήριξη και προσωπική ευθύνη
Το μήνυμα των ειδικών δεν είναι ότι ο γάμος είναι υποχρεωτικός για μια καλή υγεία. Πολλοί άνθρωποι διατηρούν μακροχρόνιες σχέσεις χωρίς γάμο ή έχουν ένα ισχυρό δίκτυο φίλων και συγγενών που προσφέρει την ίδια προστασία. Η ουσία βρίσκεται στην κοινωνική στήριξη και τη διατήρηση υγιεινών προτύπων. Όσοι επιλέγουν τη μοναχική ζωή ή δεν έχουν βρει τον κατάλληλο σύντροφο, δεν είναι «καταδικασμένοι», αρκεί να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην αυτοφροντίδα. Η συχνή επαφή με το σύστημα υγείας, η μείωση των επιβλαβών συνηθειών και η συμμετοχή σε κοινωνικές δραστηριότητες μπορούν να εξισορροπήσουν πλήρως τις στατιστικές διαφορές. Η υγεία, σε τελική ανάλυση, εξαρτάται από τις καθημερινές μας αποφάσεις και όχι από ένα πιστοποιητικό γάμου.
