Κάθε χρόνο τα Χριστούγεννα πολλοί ενήλικες βρίσκονται να νιώθουν ξανά σαν έφηβοι μόλις βρεθούν γύρω από την οικογένειά τους. Παρά την αυτοπεποίθηση και την επαγγελματική τους ωριμότητα, οι συζητήσεις για τα επαγγελματικά, οι παρατηρήσεις για την εμφάνιση ή οι αστεϊσμοί με τα αδέλφια ξυπνούν παλιές αμυντικές συμπεριφορές που είχαν σχηματιστεί κατά την παιδική ηλικία. Αυτό δεν είναι σημάδι αδυναμίας, πρόκειται για ψυχολογική υποχώρηση, μια φυσιολογική επαναδραστηριοποίηση παλιών μοτίβων που είναι βαθιά ενσωματωμένα στη συνείδηση.
Η ψυχή μας διαμορφώθηκε μέσα στο οικογενειακό πλαίσιο. Εκεί μάθαμε ποια μέρη του εαυτού μας γίνονταν αποδεκτά, ποια έπρεπε να κρυφτούν και πώς να προστατεύουμε τον εαυτό μας. Αυτά τα μοτίβα, από τότε, λειτουργούν αυτόματα: ένα σχόλιο ή μια κριτική ενεργοποιεί αμέσως την παλιά αίσθηση ανασφάλειας ή ανάγκης για έγκριση. Το αποτέλεσμα είναι η προσωρινή διάσπαση της ώριμης αυτοκυριαρχίας μας, ώστε να συμπεριφερόμαστε με τρόπους που θυμίζουν την εφηβεία.
Η αναγνώριση αυτής της υποχώρησης είναι το πρώτο βήμα για να αποκτήσουμε έλεγχο. Αρκεί να συνειδητοποιήσουμε τη στιγμή που νιώθουμε ότι επαναλαμβάνουμε παλιές συμπεριφορές: η ένταση στο στήθος, η ανησυχία ή η αίσθηση ότι «μικραίνουμε» ψυχολογικά είναι τα πρώτα σημάδια. Παρατηρώντας τις υπερβολικές αντιδράσεις, την ανάγκη να υπερασπιστούμε επιλογές που δεν χρειάζεται να υπερασπιστούμε ή τους ρόλους που επαναλαμβάνουμε, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα διάστημα επιλογής πριν δράσουμε, δίνοντας χώρο στον ώριμο εαυτό μας.
Η ουσία είναι ότι ο ενήλικος, ολοκληρωμένος εαυτός μας δεν εξαφανίζεται ποτέ, απλώς επισκιάζεται προσωρινά από τα παλιά μοτίβα. Στο διάστημα αυτό ανάμεσα στο συναίσθημα και στη δράση, υπάρχει επιλογή. Η οικογένεια και οι συνήθειές της παραμένουν οι ίδιες, αλλά εμείς μπορούμε να επιλέξουμε πώς θα αντιδράσουμε. Η συνειδητή παρουσία μας δίνει τη δυνατότητα να βιώσουμε τις γιορτές με μεγαλύτερη ισορροπία και λιγότερη ψυχολογική πίεση, ακόμα κι αν για λίγα λεπτά νιώθουμε σαν να γυρίζουμε πίσω στο χρόνο.
