Η ένοπλη σύρραξη στο Ιράν δεν αφήνει πίσω της μόνο ερείπια και γεωπολιτικές ανακατατάξεις, αλλά και μια αόρατη, τοξική απειλή που αναμένεται να στοιχειώνει την περιοχή για τις επόμενες γενιές. Οι αλλεπάλληλοι βομβαρδισμοί στρατηγικών υποδομών καυσίμων και η εκτεταμένη χρήση πυραυλικών συστημάτων έχουν απελευθερώσει στην ατμόσφαιρα, το έδαφος και τα ύδατα ένα κοκτέιλ επικίνδυνων ρύπων. Σύμφωνα με περιβαλλοντικούς αναλυτές, οι επιπτώσεις στην υγεία εκατομμυρίων ανθρώπων δεν είναι απλώς ένα άμεσο παρεπόμενο των εχθροπραξιών, αλλά μια μακροχρόνια υγειονομική κρίση που μόλις ξεκινά.
Το φαινόμενο της «μαύρης βροχής» και η ατμοσφαιρική παγίδα
Η καταστροφή διυλιστηρίων, αποθηκών καυσίμων και εργοστασίων επεξεργασίας έχει προκαλέσει τεράστιες πυρκαγιές, οι οποίες εκλύουν τεράστιες ποσότητες αιθάλης, υδρογονανθράκων και διοξειδίου του θείου. Η Τεχεράνη, μια μητρόπολη σχεδόν 19 εκατομμυρίων κατοίκων, βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσμενή θέση λόγω της γεωγραφικής της θέσης. Η οροσειρά που την περιβάλλει εμποδίζει την ανακύκλωση του αέρα, δημιουργώντας ένα φαινόμενο θερμικής αναστροφής που εγκλωβίζει τους τοξικούς ρύπους πάνω από την πόλη. Οι αρχές προειδοποιούν ήδη για το φαινόμενο της «όξινης βροχής», η οποία μπορεί να προκαλέσει χημικά εγκαύματα στο δέρμα και σοβαρές βλάβες στο αναπνευστικό σύστημα, καθιστώντας ακόμη και την απλή έξοδο από το σπίτι επικίνδυνη.
Η αόρατη απειλή στο υπέδαφος και την τροφική αλυσίδα
Πέρα από την άμεση εισπνοή μολυσμένου αέρα, οι πύραυλοι και οι βόμβες μεταφέρουν βαρέα μέταλλα και εκρηκτικές ενώσεις που διεισδύουν βαθιά στο οικοσύστημα. Μόλυβδος, κάδμιο, χρώμιο και νικέλιο ανιχνεύονται πλέον σε ανησυχητικές συγκεντρώσεις, ενώ η ατελής καύση πυρομαχικών απελευθερώνει διοξίνες. Αυτές οι ουσίες δεν εξαφανίζονται με το τέλος των μαχών, παραμένουν στο έδαφος και τους υδροφόρους ορίζοντες, εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα και προκαλούν χρόνια προβλήματα στο νευρικό και κυκλοφορικό σύστημα, καθώς και βλάβες σε ζωτικά όργανα όπως το ήπαρ και οι νεφροί.
Μια υγειονομική κρίση χωρίς σύνορα
Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι οι πλέον ευάλωτες ομάδες, όπως τα παιδιά και οι έγκυες γυναίκες, θα υποστούν τις βαρύτερες συνέπειες. Η ρύπανση αυτή δεν γνωρίζει σύνορα, καθώς τα σωματίδια μεταφέρονται από τους ανέμους σε μεγάλες αποστάσεις. Η αποκατάσταση του περιβάλλοντος σε μια περιοχή που είναι κατάμεστη από πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και μονάδες αφαλάτωσης αποτελεί ένα εγχείρημα γιγαντιαίων διαστάσεων και τεράστιου κόστους. Όσο ο πόλεμος συνεχίζεται, η περιβαλλοντική υποθήκη που αφήνει πίσω του μεγαλώνει, καθιστώντας την επιβίωση στην περιοχή μια καθημερινή μάχη με τις τοξίνες, πολύ μετά τη σιγή των όπλων.
