Η κάποτε άκαμπτη σύνδεση μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και εκπομπών άνθρακα σπάει στη συντριπτική πλειονότητα του κόσμου, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε με αφορμή τη δέκατη επέτειο της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα.
Η ανάλυση υπογραμμίζει την αποτελεσματικότητα των ισχυρών κυβερνητικών πολιτικών για το κλίμα και δείχνει ότι αυτή η τάση «αποσύνδεσης» έχει επιταχυνθεί από το 2015 και γίνεται ιδιαίτερα έντονη μεταξύ των κύριων εκπομπών στον παγκόσμιο νότο.
Οι χώρες που αντιπροσωπεύουν το 92% της παγκόσμιας οικονομίας έχουν πλέον αποσυνδέσει τις εκπομπές άνθρακα που βασίζονται στην κατανάλωση και την αύξηση του Α.Ε.Π., σύμφωνα με την έκθεση της Μονάδας Πληροφοριών Ενέργειας και Κλίματος (E.C.I.U.).
Χρησιμοποιώντας τα πιο πρόσφατα δεδομένα του παγκόσμιου προϋπολογισμού άνθρακα, διαπιστώνει ότι η αποσύνδεση είναι πλέον ο κανόνας στις προηγμένες οικονομίες, με το 46% του παγκόσμιου Α.Ε.Π. να προέρχεται από χώρες που έχουν επεκτείνει τις οικονομίες τους μειώνοντας παράλληλα τις εκπομπές, συμπεριλαμβανομένων της Βραζιλίας, της Κολομβίας και της Αιγύπτου.
Οι πιο έντονες αποσυνδέσεις σημειώθηκαν σε Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία και Ελβετία. Πιο σημαντική είναι η θεαματική αλλαγή στην Κίνα . Η χώρα με τις μεγαλύτερες εκπομπές ρύπων στον κόσμο, μειώνει δραστικά την οικονομική της εξάρτηση από τον άνθρακα και άλλα ορυκτά καύσιμα. Μεταξύ 2015 και 2023, οι εκπομπές ρύπων της Κίνας που βασίζονται στην κατανάλωση αυξήθηκαν κατά 24%, λιγότερο από το ήμισυ της ανάπτυξης της οικονομίας της (πάνω από 50%). Τους τελευταίους δεκαοκτώ μήνες, οι εκπομπές της έχουν σταθεροποιηθεί και πολλοί αναλυτές πιστεύουν ότι μπορεί να έχουν φτάσει στο αποκορύφωμά τους. Αν η Κίνα καταφέρει να αλλάξει πορεία, ο υπόλοιπος κόσμος θα πρέπει να ακολουθήσει.
Συνολικά, 21 χώρες έχουν βελτιωθεί την τελευταία δεκαετία. Μεταξύ αυτών είναι η Αυστραλία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Κολομβία, η Αίγυπτος, η Ιταλία, το Μεξικό και η Νότια Αφρική, οι οποίες κατάφεραν όλες να αναπτυχθούν οικονομικά μειώνοντας παράλληλα τις εκπομπές. Είκοσι δύο άλλες χώρες έχουν καταφέρει με συνέπεια να επιτύχουν την αποσύνδεση τις δεκαετίες πριν και μετά το 2015. Μεταξύ αυτών είναι οι Η.Π.Α., η Ιαπωνία, ο Καναδάς και οι περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Ντόναλντ Τραμπ προσπάθησε να στρέψει τις Η.Π.Α. προς την αντίθετη κατεύθυνση, αλλά η πρώτη του θητεία ως πρόεδρος προκάλεσε μόνο μια σύντομη αύξηση των εκπομπών. Για το μεγαλύτερο μέρος των τελευταίων δύο δεκαετιών, οι εκπομπές των Η.Π.Α. μειώνονται, σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης. Η Νέα Ζηλανδία, η Λετονία, η Σλοβενία, η Λιθουανία, η Δομινικανή Δημοκρατία, το Ελ Σαλβαδόρ, το Τόγκο και το Αζερμπαϊτζάν, είχαν αποσυνδεθεί από τις οικονομίες τους πριν από το 2015, αλλά η ανάπτυξή τους έκτοτε εξαρτάται και πάλι από τα ορυκτά καύσιμα.
Η έκθεση υπογραμμίζει πώς οι διεθνείς συνομιλίες, όπως οι συναντήσεις της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Προστασία των Πυρηνικών Δυνάμεων (CoP), έχουν συμβάλει στην προώθηση μιας ενεργειακής μετάβασης, ακόμη και αν η πρόοδος μέχρι στιγμής δεν έχει συμβαδίσει με την απειλή που θέτει η ανθρωπογενής θέρμανση του πλανήτη.
Μια προηγούμενη ανάλυση από την E.C.I.U. δείχνει ότι η αύξηση των ετήσιων εκπομπών CO2 έχει επιβραδυνθεί στο 1,2% από το 2015, σε σύγκριση με 18,4% τη δεκαετία πριν από τη Συμφωνία του Παρισιού. Η συμφωνία αυτή που υπογράφηκε από σχεδόν διακόσιες χώρες το 2015, περιελάμβανε δέσμευση για περιορισμό της θέρμανσης σε πολύ κάτω από 2°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα. Αυτό έστειλε ένα ισχυρό μήνυμα στις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις ότι έπρεπε να βρουν εναλλακτικές λύσεις για το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τον άνθρακα που ευθύνονται για την κλιματική αλλαγή. Ως αποτέλεσμα, η πρόβλεψη για την παγκόσμια θέρμανση στο τέλος του αιώνα έχει μειωθεί από 4°C σε 2,6°C. Παρά την πρόοδο αυτή, οι συγγραφείς λένε ότι απαιτείται ταχύτερη δράση την επόμενη δεκαετία για τη σταθεροποίηση του κλίματος.
Με τις εκπομπές να επιβραδύνονται, πολλοί αναλυτές ελπίζουν ότι η κορύφωση θα μπορούσε επιτέλους να είναι ορατή, κάτι που θα οδηγήσει στο φθινόπωρο, το οποίο είναι απαραίτητο αν ο κόσμος θέλει να διατηρήσει την παγκόσμια θέρμανση μεταξύ 1,5°C και 2°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα μέχρι το τέλος του αιώνα.
Ο συντάκτης της έκθεσης της E.C.I.U. John Lang, δήλωσε: «Είμαι σίγουρα ενθαρρυμένος. Κοιτάζοντας πίσω, φαίνεται πόση πρόοδο έχουμε σημειώσει τα τελευταία δέκα χρόνια. Ο κόσμος βρίσκεται τώρα σε ένα στάδιο προετοιμασίας πριν από τη διαρθρωτική παρακμή. Πλησιάζουμε σε ένα ιστορικό σημείο όπου οι εκπομπές αρχίζουν να μειώνονται. Αυτό είναι εξαιρετικά συναρπαστικό».
