Η θερμοκρασία των ωκεανών σημείωσε νέα ρεκόρ το 2025, καταγράφοντας για ένατο συνεχές έτος αύξηση στη συνολική θερμική ενέργεια που απορροφούν τα νερά του πλανήτη. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η συγκέντρωση αυτής της ενέργειας τροφοδοτεί ακραία καιρικά φαινόμενα και αποσταθεροποιεί τα θαλάσσια οικοσυστήματα, με μακροχρόνιες συνέπειες για το περιβάλλον και τη ζωή στον πλανήτη.
Η θερμική αποθήκη του πλανήτη
Οι ωκεανοί λειτουργούν ως η κύρια θερμική αποθήκη του πλανήτη, απορροφώντας πάνω από το 90% της υπερθέρμανσης που προκαλούν τα αέρια του θερμοκηπίου. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η μέτρηση της θερμικής ενέργειας των ωκεανών αποτελεί τον πιο αξιόπιστο δείκτη της κλιματικής αλλαγής. Το 2025, η συνολική αύξηση ήταν ορατή σε όλες τις περιοχές, με το 16% των ωκεανών να φτάνει σε ιστορικό υψηλό και το 33% να κατατάσσεται ανάμεσα στα τρία θερμότερα χρόνια που έχουν καταγραφεί.
Ακραία καιρικά φαινόμενα και ανυψούμενη στάθμη θάλασσας
Η υπερθέρμανση των ωκεανών οδηγεί σε μεγαλύτερη εξάτμιση, δημιουργώντας θερμότερα και πιο υγρά ρεύματα αέρα, που με τη σειρά τους ενισχύουν τη συχνότητα και την ένταση των καταιγίδων. Ακραίες βροχοπτώσεις στην Ασία που στοίχισαν τη ζωή σε πάνω από 1.350 ανθρώπους, καταστροφικές πλημμύρες στο Τέξας και δασικές πυρκαγιές στον Καναδά αποτελούν μερικά μόνο παραδείγματα των συνεπειών της συσσωρευμένης θερμικής ενέργειας. Παράλληλα, οι αυξημένες θερμοκρασίες προκάλεσαν ιστορικά χαμηλά επίπεδα πάγων στη Γροιλανδία και την Ανταρκτική, συμβάλλοντας στην περαιτέρω άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Η απειλή για τους κοραλλιογενείς υφάλους
Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι, που καλύπτουν λιγότερο από το 0,1% του θαλάσσιου βυθού αλλά φιλοξενούν πάνω από το 25% των θαλάσσιων ειδών, αντιμετωπίζουν σοβαρή απειλή. Όταν η θερμοκρασία του νερού υπερβαίνει τα όρια αντοχής των κοραλλιών, το συμμετρικό οικοσύστημα καταρρέει, τα κοράλλια χάνουν τα χρώματά τους και εμφανίζονται λευκά, ένα φαινόμενο γνωστό ως «λεύκανση». Η μακροχρόνια υπερθέρμανση των ωκεανών καθιστά αυτήν την απειλή διαρκή και εκτεταμένη.
Μακροχρόνιες προοπτικές και αντιμετώπιση
Παρά την ανησυχητική εικόνα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η πορεία μπορεί ακόμα να αντιστραφεί, εφόσον σταματήσουν οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου. Αν και η πλήρης μείωση του διοξειδίου του άνθρακα δεν θα επαναφέρει άμεσα τις θερμοκρασίες πριν το 1970, η σταθεροποίηση της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας είναι εφικτή με την εφαρμογή διαθέσιμων τεχνολογιών. Όπως δηλώνει καθηγητής της θερμικής φυσικής, «το πρόβλημα μπορεί να λυθεί σήμερα με την τεχνολογία που έχουμε στη διάθεσή μας».
Η προειδοποίηση είναι σαφής: η αλλαγή που προκαλείται από την θερμότητα των ωκεανών είναι δύσκολα αναστρέψιμη σε ανθρώπινη κλίμακα χρόνου. Ωστόσο, η δράση μας μπορεί να περιορίσει την περαιτέρω επιδείνωση και να επιτρέψει στους ωκεανούς να προσαρμοστούν σταδιακά σε ένα πιο βιώσιμο κλιματικό μέλλον.
