Σε μια σημαντική θεσμική κίνηση με ευρωπαϊκές προεκτάσεις προχώρησε ο Σύνδεσμος Μικρομεσαίων Φωτοβολταϊκών Ελλάδος, μεταφέροντας τις οξείες στρεβλώσεις της εγχώριας αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στο κέντρο των αποφάσεων στις Βρυξέλλες. Με την κατάθεση δύο επίσημων καταγγελιών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι οποίες συνοδεύονται από εκτενές και αναλυτικό νομικό υπόμνημα, οι μικροί και μεσαίοι παραγωγοί στρέφονται κατά των πρακτικών που εφαρμόζονται στην ελληνική επικράτεια. Στο επίκεντρο της διαμαρτυρίας βρίσκονται οι συνεχιζόμενες και εκτεταμένες αποσυνδέσεις μονάδων από το δίκτυο, οι μηδενικές ή ακόμη και αρνητικές τιμές στην αγορά ηλεκτρισμού, καθώς και η σοβαρή υστέρηση στις απαραίτητες υποδομές που θα επέτρεπαν τη δίκαιη απορρόφηση της πράσινης ενέργειας.
Η πρωτοβουλία αυτή αναδεικνύει το αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει εκατοντάδες εγχώριοι επενδυτές, οι οποίοι βλέπουν την παραγωγή τους να περικόπτεται συστηματικά χωρίς σαφείς εγγυήσεις. Ο σύνδεσμος ζητά από τα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα να εξετάσουν σε βάθος τις ενέργειες αλλά και τις παραλείψεις των ελληνικών αρχών, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τηρούνται οι θεμελιώδεις κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ισότιμη πρόσβαση στην αγορά και την ουσιαστική προώθηση των ανανεώσιμων πηγών.
Το νομικό υπόμνημα και η απειλή για τις μικρές επενδύσεις
Το υπόμνημα που υποβλήθηκε στις Βρυξέλλες θεμελιώνεται πάνω στο ευρωπαϊκό πλαίσιο που ορίζει τη λειτουργία των ενεργειακών αγορών, υπογραμμίζοντας ότι οι εγχώριες πρακτικές πλήττουν την ασφάλεια των επενδύσεων. Σύμφωνα με τους εκπροσώπους των παραγωγών, η διαμόρφωση ενός σταθερού και προβλέψιμου περιβάλλοντος αποτελεί νομική υποχρέωση των κρατών-μελών. Αντίθετα, οι ανεξέλεγκτες περικοπές στην παραγωγή και η απουσία διαφάνειας στη διαχείριση του δικτύου δημιουργούν συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού, επιβαρύνοντας δυσανάλογα τις μικρότερες μονάδες σε σχέση με τους μεγάλους ομίλους του κλάδου.
Η ουσία της διαμαρτυρίας εστιάζει στο γεγονός ότι η απόρριψη παραγόμενης πράσινης ενέργειας θα έπρεπε να αποτελεί το έσχατο μέτρο και όχι μια μόνιμη πρακτική εξισορρόπησης του συστήματος. Η έλλειψη των αναγκαίων έργων υποδομής και αποθήκευσης έχει ως αποτέλεσμα να χάνεται πολύτιμη καθαρή ενέργεια, ενώ ταυτόχρονα οι μικρομεσαίοι παραγωγοί υφίστανται μεγάλη οικονομική ζημία, καθώς καλούνται να καλύψουν τα δάνεια και τα λειτουργικά τους έξοδα χωρίς να έχουν τη δυνατότητα να διοχετεύσουν την ενέργειά τους στο σύστημα.
Δικαστικές διεκδικήσεις και αποζημιώσεις σε εθνικό επίπεδο
Παράλληλα με το μέτωπο που άνοιξε στις Βρυξέλλες, οι εκπρόσωποι των φωτοβολταϊκών παραγωγών προετοιμάζουν την επόμενη φάση των κινητοποιήσεών τους εντός των εθνικών συνόρων. Βρίσκονται πλέον στο τελικό στάδιο για την κατάθεση ομαδικών δικαστικών προσφυγών στα ελληνικά δικαστήρια, διεκδικώντας αποζημιώσεις για την οικονομική βλάβη που έχουν υποστεί από τις περικοπές και τις στρεβλώσεις της αγοράς.
Η διπλή αυτή κίνηση, σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, σηματοδοτεί μια συνολική αμφισβήτηση του τρόπου με τον οποίο εξελίσσεται η ενεργειακή μετάβαση στην χώρα. Οι μικρομεσαίοι παραγωγοί καθιστούν σαφές ότι δεν είναι διατεθειμένοι να υφίστανται τις συνέπειες των ελλείψεων του δικτύου, απαιτώντας κανόνες δικαιοσύνης, διαφάνεια στις αποφάσεις και άμεση αποκατάσταση των ζημιών που απειλούν τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεών τους.
