Υπήρχε μια εποχή που η υπερβολική ζέστη ήταν σχετικά σπάνια, αλλά όχι πια. Τα κύματα καύσωνα που ήδη ευθύνονται για σχεδόν 500.000 θανάτους ετησίως, γίνονται όλο και πιο συχνά, πιο έντονα και πιο επικίνδυνα. Αυτό δεν είναι πουθενά πιο εμφανές από ό,τι στην Ευρώπη, όπου οι θερμοκρασίες αυτή την εβδομάδα εκτοξεύτηκαν στους 40°C, προκαλώντας συναγερμούς για καύσωνα σε 26 χώρες, σύμφωνα με δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης.
Η ζέστη μπορεί γρήγορα να εξελιχθεί σε σοβαρό κίνδυνο για την υγεία, ειδικά για ηλικιωμένους, παιδιά, εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους, έγκυες γυναίκες και άτομα με υποκείμενα νοσήματα. Γι’ αυτό οι ειδικοί λένε ότι είναι σημαντικό να είστε προετοιμασμένοι. Το προσωπικό του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (U.N.E.P.) έδωσε μερικές συμβουλές για το πώς να δροσίσετε το σπίτι σας και τον εαυτό σας όταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν στα ύψη:
- Προετοιμάστε το σπίτι σας για υψηλές θερμοκρασίες. Είναι πιο εύκολο να διαχειριστείτε την υπερβολική ζέστη όταν κάνετε προγραμματισμό εκ των προτέρων. Ελέγξτε τις μετεωρολογικές προβλέψεις και τις ειδοποιήσεις ώστε να γνωρίζετε πότε αναμένονται επικίνδυνες συνθήκες. Βεβαιωθείτε ότι οι ανεμιστήρες, τα ψυγεία και άλλος εξοπλισμός ψύξης, λειτουργούν σωστά. Εφοδιαστείτε με πόσιμο νερό και απαραίτητα φάρμακα και εντοπίστε δροσερά μέρη που μπορείτε να πάτε αν το σπίτι σας ζεσταθεί πολύ
- Κάντε ό,τι μπορείτε για να κρατήσετε τον ήλιο μακριά. Κλείστε τις κουρτίνες, τα στόρια και τα παντζούρια στα παράθυρα που βλέπουν προς τον ήλιο κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η εξωτερική σκίαση όπως τέντες, μπαμπού σήτες ή βλάστηση, λειτουργεί ακόμη καλύτερα εμποδίζοντας την ηλιακή θερμότητα πριν φτάσει στο τζάμι. Μόλις οι εξωτερικές θερμοκρασίες πέσουν τη νύχτα, ανοίξτε τα παράθυρα στις αντίθετες πλευρές του σπιτιού σας για να αποβάλετε την αποθηκευμένη θερμότητα. Κλείστε ξανά τα πάντα πριν από το πρωί για να διατηρήσετε πιο δροσερό τον αέρα μέσα
- Προσπαθήστε να παραμείνετε δροσεροί χωρίς κλιματισμό. Τα κλιματιστικά μπορούν να σώσουν ζωές κατά τη διάρκεια ακραίας ζέστης, αλλά η εκτεταμένη εξάρτηση από την αναποτελεσματική ψύξη μπορεί να αυξήσει τη ζήτηση ενέργειας και να συμβάλει στην κλιματική αλλαγή. Όπου είναι δυνατόν, συνδυάστε την αποτελεσματική ψύξη με παθητικά μέτρα που διατηρούν τα κτίρια φυσικά πιο δροσερά. Οι ανεμιστήρες χρησιμοποιούν πολύ λιγότερη ενέργεια από τα κλιματιστικά και βοηθούν τους ανθρώπους να αισθάνονται πιο δροσεροί, αυξάνοντας τη ροή του αέρα στο δέρμα. Οι παραδοσιακές τεχνικές ψύξης μπορούν να βοηθήσουν ακόμη περισσότερο. Η σκιά, ο διαμπερής αερισμός, τα παντζούρια, οι δροσερές στέγες και τα καλοσχεδιασμένα κτίρια, μπορούν επίσης να κρατήσουν τη θερμότητα έξω, μειώνοντας την ανάγκη για κλιματισμό
- Πίνετε νερό συνεχώς και τρώτε ελαφρά. Πίνετε νερό όλη την ημέρα, ακόμη και πριν σας πιάσει η δίψα. Σε υπερβολική ζέστη αφυδατώνεστε πιο γρήγορα από ό,τι νομίζετε. Αποφύγετε το αλκοόλ. Αντικαταστήστε τα βαριά μαγειρεμένα γεύματα με κρύα και μικρότερα, όπως σαλάτες. Το μαγείρεμα σε εσωτερικούς χώρους αυξάνει τη θερμοκρασία του σπιτιού σας και η πέψη μεγάλων γευμάτων παράγει θερμότητα του σώματος
- Προστατέψτε τον εαυτό σας όταν η ζέστη είναι αναπόφευκτη. Να φοράτε ελαφριά, ανοιχτόχρωμα, φαρδιά ρούχα, με καπέλο με φαρδύ γείσο και γυαλιά ηλίου. Όταν είναι δυνατόν, παραμένετε σε εσωτερικούς χώρους ή στη σκιά κατά τις ώρες αιχμής της ζέστης και προγραμματίστε την άσκηση και τις εξωτερικές δραστηριότητες για τις πιο δροσερές ώρες της ημέρας. Για τους εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους, τα τακτικά διαλείμματα ανάπαυσης, η πρόσβαση σε σκιά, η συχνή ενυδάτωση και το προσαρμοσμένο ωράριο εργασίας, αποτελούν κρίσιμη προστασία από ασθένειες που σχετίζονται με τη ζέστη
- Γνωρίστε τα σημάδια ασθένειας που σχετίζεται με τη ζέστη. Ζάλη, πονοκέφαλος, ναυτία, μυϊκές κράμπες και έντονη εφίδρωση, μπορεί να υποδηλώνουν θερμική εξάντληση. Αν τα αισθανθείτε, μετακινηθείτε σε ένα πιο δροσερό μέρος, ξεκουραστείτε και πιείτε αμέσως νερό. Σύγχυση, απώλεια συνείδησης, γρήγορη αναπνοή, επιληπτικές κρίσεις ή πολύ υψηλή θερμοκρασία σώματος, μπορεί να υποδηλώνουν θερμοπληξία ή επείγον ιατρικό περιστατικό. Καλέστε αμέσως τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης
- Μειώστε γρήγορα τη θερμοκρασία του σώματός σας. Όταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν στα ύψη, η άμεση ψύξη του σώματός σας μπορεί να προσφέρει γρήγορη ανακούφιση. Ένα δροσερό ντους, ένα υγρό πανί στον λαιμό και στους καρπούς ή τα πόδια μουσκεμένα σε κρύο νερό, μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της θερμοκρασίας του σώματος. Τοποθετήστε δροσερούς επιδέσμους τυλιγμένους σε μια πετσέτα σε σημεία σφυγμού όπως ο λαιμός, οι μασχάλες και η βουβωνική χώρα, όπου τα αιμοφόρα αγγεία βρίσκονται κοντά στο δέρμα. Αυτές οι απλές τεχνικές λειτουργούν γρήγορα, απαιτούν λίγο ή καθόλου εξοπλισμό και μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη ασθενειών που σχετίζονται με τη ζέστη
- Βρείτε ένα δροσερό καταφύγιο όταν το σπίτι σας υπερθερμαίνεται. Βιβλιοθήκες, εμπορικά κέντρα, κοινοτικά κέντρα, κινηματογράφοι και σκιερά πάρκα, μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση σε περιόδους ακραίας ζέστης. Πολλές πόλεις λειτουργούν ειδικά κέντρα ψύξης κατά τη διάρκεια έκτακτων αναγκών λόγω ζέστης, γι’ αυτό επικοινωνήστε με τον τοπικό δήμο ή την υγειονομική αρχή για το πλησιέστερο. Η έξοδος νωρίς το πρωί ή το βράδυ είναι γενικά ασφαλέστερη από ό,τι τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας. Τα δέντρα, τα πάρκα, οι πράσινες στέγες και άλλη βλάστηση, βοηθούν στην ψύξη των γειτονιών παρέχοντας σκιά και απελευθερώνοντας υγρασία στον αέρα. Όταν είναι δυνατόν, επιλέξτε σκιασμένες διαδρομές πεζοπορίας, αφιερώστε χρόνο σε χώρους πρασίνου και υποστηρίξτε τις προσπάθειες για την επέκταση της αστικής δενδροκάλυψης και λύσεις ψύξης που βασίζονται στη φύση
- Ελέγξτε τους άλλους και προετοιμαστείτε πριν έρθει η ζέστη. Οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά, οι έγκυες γυναίκες, τα άτομα με χρόνιες ασθένειες, όσοι ζουν μόνοι και οι εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους, διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Ένα τηλεφώνημα ή μια επίσκεψη κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα μπορεί να σώσει ζωές.
Καθώς οι θερμοκρασίες συνεχίζουν να ανεβαίνουν, η προετοιμασία για ακραία ζέστη γίνεται μέρος της καθημερινότητας. Μικρές ενέργειες που λαμβάνονται πριν και κατά τη διάρκεια του καύσωνα, μπορούν να προστατεύσουν την υγεία, να μειώσουν τους κινδύνους και να βοηθήσουν να παραμείνετε ασφαλείς όταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν στα ύψη.
