Η ξηρασία, η ακραία ζέστη και τα κύματα καύσωνα είναι το πιο διαδεδομένο τρίο κινδύνων που θέτουν σε κίνδυνο εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως, προειδοποιεί πρόσφατα δημοσιευμένη έκθεση για το κλίμα από το Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Παιδιά (UNICEF).
Περίπου 1,1 δισεκατομμύριο παιδιά αντιμετωπίζουν τώρα τουλάχιστον τρεις αλληλεπικαλυπτόμενους κλιματικούς κινδύνους που απειλούν την υγεία, την εκπαίδευση και την επιβίωσή τους, σύμφωνα με την Έκθεση για τους Κλιματικούς Κινδύνους για τα Παιδιά του 2026. «Οι ζωές των παιδιών συνεχίζουν να ανατρέπονται από τις επιπτώσεις των καυσώνων, των πυρκαγιών, των ξηρασιών και των πλημμυρών», δήλωσε η εκτελεστική διευθύντρια της UNICEF Κάθριν Ράσελ. «Τα μισά παιδιά του κόσμου ζουν τώρα με τουλάχιστον τρεις αλληλεπικαλυπτόμενες κλιματικές απειλές που διαμορφώνουν την καθημερινότητά τους».
Επικαλυπτόμενες απειλές
Για πρώτη φορά η έκθεση αποκάλυψε ακριβώς πού και πώς οι έντονες, πολλαπλές και αλληλεπικαλυπτόμενες κλιματικές απειλές, επηρεάζουν τα παιδιά και τις βασικές κοινωνικές υπηρεσίες στις οποίες βασίζονται, καθώς και πώς οι κυβερνήσεις μπορούν να λάβουν συγκεκριμένα μέτρα για να ανταποκριθούν.
Σχεδόν κάθε παιδί στον κόσμο αντιμετωπίζει τουλάχιστον έναν κλιματικό κίνδυνο, ενώ περισσότερα από τέσσερα εκατομμύρια θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν ως και έξι αλληλεπικαλυπτόμενες απειλές, προειδοποιεί η έκθεση που χρησιμοποίησε τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα για να χαρτογραφήσει την έκθεση των παιδιών στις οκτώ πιο συχνές κλιματικές απειλές: οι παράκτιες πλημμύρες, οι ξηρασίες, η ακραία ζέστη, οι πυρκαγιές, τα κύματα καύσωνα, οι πλημμύρες από ποτάμια και οι καταιγίδες άμμου, σκόνης και τροπικών φαινομένων.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, περισσότερα από 296 εκατομμύρια παιδιά ζουν σε περιοχές που εκτίθενται και στις τρεις αυτές συνθήκες. Ο δεύτερος πιο συνηθισμένος συνδυασμός -ξηρασία, ακραία ζέστη και τροπικές καταιγίδες- αφήνει περισσότερα από 115 εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως εκτεθειμένα σε αυτές τις αλληλεπικαλυπτόμενες απειλές.
Η ατμοσφαιρική ρύπανση επηρεάζει σχεδόν κάθε παιδί παγκοσμίως
Εκτός από τους οκτώ πιο συχνούς κλιματικούς κινδύνους, η έκθεση ανέλυσε την έκθεση των παιδιών στην ατμοσφαιρική ρύπανση και στην ελονοσία, δύο κινδύνους ιδιαίτερα ευαίσθητους στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Τα δεδομένα έδειξαν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση επηρεάζει σχεδόν κάθε παιδί παγκοσμίως, ενώ ένα δισεκατομμύριο παιδιά εκτίθενται στην ελονοσία, προσθέτοντας ένα ακόμη επίπεδο κινδύνου για τα παιδιά που ήδη αντιμετωπίζουν πολλαπλούς κλιματικούς κινδύνους.
Χωρίς επείγουσες προσπάθειες για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, οι κλιματικοί κίνδυνοι θα γίνουν πιο συχνοί και σοβαροί, ασκώντας ακόμη μεγαλύτερη πίεση στους κυβερνητικούς προϋπολογισμούς και τα συστήματα, απειλώντας παράλληλα την ευημερία των παιδιών, προειδοποιεί η έκθεση.
Προκλήσεις και λύσεις
Μία από τις περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο είναι το Σαχέλ στην Αφρική, όπου περισσότερα από τέσσερα εκατομμύρια παιδιά αντιμετωπίζουν την τριπλή απειλή των καυσώνων, της ακραίας ζέστης και των καταιγίδων άμμου και σκόνης.
Εν τω μεταξύ, τα παιδιά σε χώρες της Ασίας, συμπεριλαμβανομένων του Μπαγκλαντές, της Μιανμάρ και του Πακιστάν, εκτίθενται σε περισσότερους κλιματικούς κινδύνους ταυτόχρονα και με μεγαλύτερη ένταση από οπουδήποτε αλλού στον κόσμο.
Οι χώρες υψηλού εισοδήματος δεν είναι άτρωτες. Στην Ιταλία, περισσότερα από έξι εκατομμύρια παιδιά εκτίθενται σε παρατεταμένους καύσωνες και ξηρασία, σύμφωνα με τα στοιχεία. Ωστόσο, η χώρα κατέδειξε πώς οι επενδύσεις στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μπορούν να μετριάσουν ορισμένους από τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν τα παιδιά, ενώ παράλληλα υπογράμμισε την ανάγκη για περαιτέρω δράση καθώς η κλιματική κρίση εντείνεται.
Οι τριπλές απειλές απαιτούν τριπλή δράση
Για την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών από τις κλιματικές απειλές και την προσαρμογή στις αυξανόμενες περιβαλλοντικές αλλαγές, η UNICEF καλεί τις κυβερνήσεις, τις επιχειρήσεις και τους αρμόδιους φορείς για:
- Μείωση των εκπομπών και λήψη φιλόδοξων μέτρων για την εκπλήρωση των υφιστάμενων διεθνών δεσμεύσεων, βασισμένων στην καλύτερη διαθέσιμη επιστήμη
- Προστασία των παιδιών μέσω της χωρίς αποκλεισμούς προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, της μείωσης του κινδύνου καταστροφών και των αντιδράσεων σε απώλειες και ζημιές που δίνουν προτεραιότητα στην ανθεκτικότητα των κοινωνικών υπηρεσιών, διασφαλίζοντας ότι τα παιδιά και οι υπηρεσίες που είναι κρίσιμες για τα παιδιά περιλαμβάνονται στα εθνικά σχέδια προσαρμογής και στις τομεακές στρατηγικές, στη διακυβέρνηση του κινδύνου καταστροφών, στα σχέδια ετοιμότητας και αντιμετώπισης
- Να ενδυναμώσουμε τα παιδιά και τους νέους ώστε να συμμετέχουν ουσιαστικά στη δράση για το κλίμα, επενδύοντας στην εκπαίδευση, τις γνώσεις και τις δεξιότητες για το κλίμα, και ενισχύοντας την ικανότητα των υπευθύνων λήψης αποφάσεων και των εμπειρογνωμόνων να σέβονται τα δικαιώματα των παιδιών να ακούγονται, την ελευθερία της έκφρασης και τη συμμετοχή σε αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή τους.
«Αυτή η ανάλυση μπορεί να βοηθήσει τις κυβερνήσεις και τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων να σχεδιάζουν καλύτερα και να επενδύουν πιο αποτελεσματικά σε ανθεκτικές υπηρεσίες», δήλωσε ο επικεφαλής της UNICEF. «Όταν ενισχύουμε τα συστήματα υγείας και εκπαίδευσης και βελτιώνουμε τις υποδομές έχοντας κατά νου τα παιδιά, τα προστατεύουμε από τις σημερινές κλιματικές απειλές και βοηθάμε στη διασφάλιση του μέλλοντός τους».
