Η Κίνα, η χώρα με τις μεγαλύτερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στον πλανήτη, ανακοίνωσε ένα νέο πενταετές στρατηγικό πλάνο για τον ενεργειακό της τομέα, θέτοντας ως κεντρικό στόχο τη μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας. Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις των αρμόδιων κρατικών επιτροπών, το Πεκίνο επιδιώκει οι εναλλακτικές και μη ορυκτές πηγές ενέργειας να καλύπτουν το μισό της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος της χώρας μέχρι το 2030. Παράλληλα, το σχέδιο προβλέπει ότι η κατανάλωση άνθρακα και πετρελαίου θα φτάσει στο ανώτατο σημείο της μέσα στην επόμενη τετραετία και στη συνέχεια θα αρχίσει να υποχωρεί.
Παρά το γεγονός ότι η επίτευξη αυτού του οροσήμου φαντάζει ως ένα σημαντικό βήμα για τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής, διεθνείς αναλυτές και περιβαλλοντικές οργανώσεις υποδέχθηκαν τις ανακοινώσεις με συγκρατημένο ενθουσιασμό, αν όχι με έντονη κριτική. Πολλοί ειδικοί σε θέματα ενεργειακής μετάβασης επισημαίνουν ότι το νέο κυβερνητικό πλάνο στερείται πραγματικής φιλοδοξίας. Καθώς η Κίνα είχε ήδη καταφέρει να καλύπτει πάνω από το 42% των αναγκών της σε ηλεκτρισμό από καθαρές πηγές κατά το προηγούμενο έτος, οι νέοι στόχοι θεωρούνται υπερβολικά συντηρητικοί και κατώτεροι των περιστάσεων.
Το παράδοξο της ανάπτυξης και η συνεχιζόμενη κυριαρχία του άνθρακα
Η βασική ανησυχία των επιστημόνων πηγάζει από την αλματώδη αύξηση της ζήτησης για ηλεκτρικό ρεύμα στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου. Αν η συνολική παραγωγή ενέργειας στην Κίνα συνεχίσει να αναπτύσσεται με έναν μέσο ρυθμό της τάξης του 5% ετησίως, τότε το ποσοστό του 50% αφήνει ορθάνοιχτο το παράθυρο για περαιτέρω αύξηση της χρήσης ορυκτών καυσίμων σε απόλυτα νούμερα. Με απλά λόγια, η χώρα μπορεί να κατασκευάζει περισσότερα φωτοβολταϊκά, αλλά ταυτόχρονα να καίει και περισσότερο άνθρακα για να καλύψει τις διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες της.
Αυτή τη στιγμή, η Κίνα ευθύνεται για σχεδόν το 30% των παγκόσμιων εκπομπών ρύπων, μέγεθος που είναι υπερδιπλάσιο από το αντίστοιχο των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο παραδοσιακός άνθρακας παραμένει ο απόλυτος κυρίαρχος στο εγχώριο ενεργειακό μείγμα, καλύπτοντας περισσότερο από το μισό της συνολικής κατανάλωσης. Οι επικριτές του νέου σχεδίου τονίζουν ότι για να παραμείνει ο πλανήτης σε ασφαλή κλιματική τροχιά, η κινεζική ηγεσία θα πρέπει είτε να ξεπεράσει κατά πολύ τους στόχους που η ίδια έθεσε, είτε να αναθεωρήσει άμεσα τη στρατηγική της προς το αυστηρότερο.
Οι φωτεινές εξαιρέσεις και το ερώτημα της επόμενης ημέρας
Παρά τη γενικότερη καχυποψία, το νέο πενταετές πλάνο περιλαμβάνει ορισμένα επιμέρους στοιχεία που κρίνονται θετικά από την αγορά. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η δέσμευση για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την ηλεκτροκίνηση, με στόχο το 35% της τελικής χρήσης ενέργειας να προέρχεται από ηλεκτρισμό μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Επιπλέον, προβλέπεται μια τεράστια επένδυση σε νέες υποδομές αποθήκευσης ενέργειας, η οποία θεωρείται απαραίτητη για τη σταθερότητα του δικτύου όταν χρησιμοποιούνται ανανεώσιμες πηγές.
Η επόμενη περίοδος θα δείξει αν το Πεκίνο επέλεξε απλώς να κρατήσει χαμηλά τον πήχη για να είναι σίγουρο ότι θα τον ξεπεράσει, ή αν η παγκόσμια προσπάθεια για τη διάσωση του κλίματος θα καθυστερήσει εξαιτίας της επιφυλακτικότητας του μεγαλύτερου ρυπαντή του πλανήτη.
