Στις 14 Δεκεμβρίου 2022 η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών -με ψήφισμα στην 77η σύνοδό της- ανακήρυξε την 30ή Μαρτίου ως διεθνή ημέρα μηδενικών αποβλήτων.
Η Τουρκία, μαζί με 105 άλλες χώρες, πρότεινε το ψήφισμα ακολουθώντας προηγούμενες υψηλού επιπέδου αποφάσεις για τη ρύπανση, όπως το ψήφισμα της Περιβαλλοντικής Συνέλευσης του Ο.Η.Ε. «Τερματισμός της ρύπανσης από πλαστικά: Προς ένα διεθνώς νομικά δεσμευτικό εργαλείο».
Το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (U.N.E.P.) και το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για τους Ανθρώπινους Οικισμούς (U.N.-Habitat) συντονίζουν από κοινού την παρακολούθηση της διεθνούς ημέρας μηδενικών αποβλήτων. Στο πλαίσιο της καμπάνιας, τα κράτη-μέλη, οι οργανισμοί του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών, η κοινωνία των πολιτών, ο ιδιωτικός τομέας, η ακαδημαϊκή κοινότητα, οι γυναίκες, οι νέοι και άλλοι φορείς, καλούνται να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες ευαισθητοποίησης σχετικά με τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές πρωτοβουλίες μηδενικών αποβλήτων και τη συμβολή τους στην επίτευξη της βιώσιμης ανάπτυξης.
Η ανάδειξη των πρωτοβουλιών μηδενικών αποβλήτων μέσω της διεθνούς ημέρας μπορεί να προάγει ουσιαστικά τους στόχους της Ατζέντας 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένων των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης 11 και 12. Οι εν λόγω στόχοι καλύπτουν όλες τις μορφές αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων της σπατάλης τροφίμων, της εξόρυξης φυσικών πόρων και των ηλεκτρονικών αποβλήτων.
Γνωρίζατε ότι…
- Αν τα αστικά απόβλητα που παράγονται σε ένα χρόνο τοποθετούνταν σε τυποποιημένα εμπορευματοκιβώτια και στοιχίζονταν το ένα πίσω από το άλλο, θα περιέβαλλαν τη Γη 25 φορές;
- Η αυξανόμενη κατανάλωση πόρων αποτελεί τον βασικό μοχλό της τριπλής περιβαλλοντικής κρίσης: Κλιματικής αλλαγής, απώλειας βιοποικιλότητας και ρύπανσης;
- Χωρίς άμεση δράση, η ετήσια παραγωγή αστικών αποβλήτων θα εκτοξευθεί στα 3,8 δισεκατομμύρια τόνους ως το 2050;
- Κάθε χρόνο ο τομέας της κλωστοϋφαντουργίας ευθύνεται για το 2-8% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και καταναλώνει 215 τρισεκατομμύρια λίτρα νερού, ποσότητα αντίστοιχη με 86 εκατομμύρια ολυμπιακές πισίνες;
- Αν διπλασιαστεί ο αριθμός φορών που φοριέται ένα ρούχο, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου θα μειωθούν κατά 44%;
Τα νοικοκυριά, οι μικρές επιχειρήσεις και οι δημόσιες υπηρεσίες, παράγουν ετησίως μεταξύ 2,1 και 2,3 δισεκατομμυρίων τόνους αστικών στερεών αποβλήτων, από συσκευασίες και ηλεκτρονικές συσκευές μέχρι πλαστικά και τρόφιμα.
Ωστόσο, τα συστήματα διαχείρισης αποβλήτων παγκοσμίως δεν επαρκούν για να καλύψουν τις αυξανόμενες ανάγκες. 2,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε συστηματική αποκομιδή απορριμμάτων, ενώ μόλις το 61-62% των αστικών αποβλήτων δέχεται διαχείριση σε ελεγχόμενες εγκαταστάσεις. Η ανθρωπότητα οφείλει να δράσει άμεσα για να αντιμετωπίσει την κρίση.
Η ραγδαία αύξηση της παραγωγής και κατανάλωσης υφασμάτων υπονομεύει τις προσπάθειες βιωσιμότητας στον κλάδο, προκαλώντας σοβαρές περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις, ιδίως στο παγκόσμιο νότο. Η παραγωγή ενδυμάτων διπλασιάστηκε μεταξύ 2000 και 2015, ενώ ετησίως παράγονται 92 εκατομμύρια τόνοι αποβλήτων υφασμάτων, ποσότητα αντίστοιχη με ένα απορριμματοφόρο γεμάτο ρούχα που καίγονται ή καταλήγουν σε χωματερές κάθε δευτερόλεπτο. Η αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης προϋποθέτει βαθιές συστημικές αλλαγές μέσω βιώσιμης παραγωγής και κατανάλωσης, καθώς και κυκλικών λύσεων. Η στρατηγική μηδενικών αποβλήτων αποτελεί κλειδί για αυτή τη μετάβαση.
Οι καταναλωτές μπορούν να μειώσουν σημαντικά το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα υιοθετώντας πρακτικές όπως η επαναχρησιμοποίηση, η επιδιόρθωση και η ανακύκλωση των ρούχων. Η στροφή προς διαχρονικά, ανθεκτικά ενδύματα αντί της γρήγορης μόδας, δεν εξοικονομεί μόνο πόρους αλλά αναβιώνει και παραδοσιακές πρακτικές βιωσιμότητας. Ο ιδιωτικός τομέας φέρει ευθύνη να σχεδιάζει προϊόντα ανθεκτικά, επιδιορθώσιμα και ανακυκλώσιμα, υιοθετώντας κυκλικά επιχειρηματικά μοντέλα που περιορίζουν τη χημική ρύπανση, μειώνουν την παραγωγή, χρησιμοποιούν βιώσιμα υλικά και συμβάλλουν στην αποκατάσταση της βιοποικιλότητας. Η καινοτομία και η λογοδοσία πρέπει να καθοδηγούν τις στρατηγικές των επιχειρήσεων.
Οι κυβερνήσεις διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο μέσω της εφαρμογής συστημάτων Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού (E.P.R.), της ρύθμισης των επιβλαβών χημικών, των επενδύσεων σε υποδομές ανακύκλωσης και της παροχής κινήτρων για βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα, επιταχύνοντας έτσι τη μετάβαση προς μια κυκλική οικονομία.
πηγή: Ο.Η.Ε.
