Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε στις 20 Ιανουαρίου 2026 τη Δήλωση για την Αξιοπιστία των Πληροφοριών σχετικά με την Κλιματική Αλλαγή, ένα κείμενο που επιδιώκει να θέσει κοινά διεθνή πρότυπα για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και την προώθηση αξιόπιστης ενημέρωσης. Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην COP30 από την UNESCO, την κυβέρνηση της Βραζιλίας και τα Ηνωμένα Έθνη.
Στόχος της δήλωσης είναι να διασφαλιστεί ότι η δημόσια συζήτηση για το κλίμα βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και τεκμηριωμένες πληροφορίες, αποτρέποντας τη διάδοση ψευδών ειδήσεων που συχνά αμφισβητούν την ανθρώπινη υπαιτιότητα για την κλιματική αλλαγή ή υπονομεύουν την ανάγκη άμεσης δράσης.
Η παραπληροφόρηση που απειλεί την κοινωνία
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η παραπληροφόρηση για το κλίμα δεν είναι αθώα ή τυχαία. Πρόκειται για συστηματική προσπάθεια να παραπλανηθεί η κοινή γνώμη, να αναβληθεί η λήψη μέτρων και να μειωθεί η πίεση σε κυβερνήσεις και επιχειρήσεις για μείωση των εκπομπών ρύπων. Το Ευρωβαρόμετρο του 2025 καταγράφει ότι το 49% των Ευρωπαίων δυσκολεύεται να ξεχωρίσει αξιόπιστες πληροφορίες από ψευδείς στα κοινωνικά δίκτυα, ενώ το 52% θεωρεί ότι τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης δεν παρέχουν σαφή εικόνα για το θέμα.
Για την αντιμετώπιση αυτής της απειλής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε στην καμπάνια #ClimateFactsMatter, σε συνεργασία με οργανισμούς όπως το EU DisinfoLab και το European Digital Media Observatory (EDMO). Στόχος είναι η ενίσχυση της κριτικής σκέψης των πολιτών και η εκπαίδευσή τους στο να αναγνωρίζουν ψευδείς ειδήσεις, παραπλανητικές εικόνες ή πληροφορίες που δημιουργούνται τεχνητά από τεχνητή νοημοσύνη.
Η σημασία της αξιόπιστης πληροφόρησης
Η καταπολέμηση της παραπληροφόρησης δεν είναι απλώς θέμα ενημέρωσης. Πρόκειται για στρατηγικό ζήτημα για την ασφάλεια και το μέλλον του πλανήτη. Όπως επισημαίνουν αξιωματούχοι της ΕΕ, η προώθηση της αλήθειας και η στήριξη δημόσιων συζητήσεων βασισμένων σε τεκμηριωμένα δεδομένα είναι κρίσιμη για τη λήψη αποτελεσματικών μέτρων κατά της κλιματικής αλλαγής. Η πρόσβαση σε ακριβή και τεκμηριωμένη πληροφορία δίνει στους πολίτες τη δυνατότητα να συμμετέχουν ενεργά και να απαιτούν υπεύθυνες πολιτικές από κυβερνήσεις και επιχειρήσεις.
Με την υπογραφή της δήλωσης και τις παράλληλες εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να θέσει ένα παγκόσμιο πρότυπο διαφάνειας και αξιοπιστίας στην ενημέρωση για το κλίμα, προστατεύοντας τόσο τον πλανήτη όσο και την κοινωνία από την παραπληροφόρηση που επιδιώκει να καθυστερήσει την αναγκαία δράση.
