Το 2025 καταγράφηκε ως μια χρονιά καμπής για το ευρωπαϊκό και ελληνικό ενεργειακό τοπίο, με κρίσιμες αποφάσεις, ανακατατάξεις και νέες ισορροπίες που σηματοδοτούν μια νέα εποχή για τον τομέα της ενέργειας. Οι εξελίξεις στο ενεργειακό περιβάλλον, τόσο σε γεωπολιτικό όσο και σε τεχνολογικό επίπεδο, αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ευρώπη και η Ελλάδα εισέρχονται σε έναν δρόμο όπου η ενεργειακή ασφάλεια, η βιώσιμη ανάπτυξη και η σταθερότητα των αγορών καθίστανται πρωταρχικοί στόχοι.
Η ενέργεια ως κεντρικός παράγοντας ασφάλειας και ανάπτυξης
Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προχωρήσει στον σταδιακό τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου δημιούργησε μια νέα στρατηγική προοπτική για τα κράτη μέλη της ΕΕ, εντείνοντας την ανάγκη διαφοροποίησης των ενεργειακών προμηθειών και ενισχύοντας το ρόλο του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από νέες πηγές. Η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, αναδείχθηκε σε έναν κρίσιμο κόμβο μεταφοράς LNG στην ευρωπαϊκή αγορά, επενδύοντας ισχυρά σε υποδομές και συνεργασίες με διεθνείς εταίρους.
Ταυτόχρονα, αναζωπυρώθηκε ο δημόσιος διάλογος περί της εγχώριας παραγωγής υδρογονανθράκων, με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και τη μείωση των εξωτερικών εξαρτήσεων. Αυτό αντικατοπτρίζει μια ισορροπία μεταξύ στρατηγικών διαφοροποίησης και της μακροπρόθεσμης ατζέντας για μετάβαση σε πράσινες και καθαρές μορφές ενέργειας.
Ανανεώσιμες πηγές και αποθήκευση ενέργειας
Στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, η εγκατάσταση νέων έργων κυρίως φωτοβολταϊκών και αιολικών μονάδων διατηρήθηκε σε υψηλά επίπεδα κατά τη διάρκεια του 2025, με ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον. Ωστόσο, η αγορά αντιμετώπισε και προκλήσεις, καθώς η αύξηση των μονομερών μειώσεων παραγωγής, οι περίοδοι αρνητικών τιμών στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και η σταδιακή κατάργηση μηχανισμών στήριξης θέτουν ερωτήματα για τη βιωσιμότητα του υφιστάμενου αναπτυξιακού μοντέλου.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αποθήκευση ενέργειας αναδείχθηκε σε κρίσιμο παράγοντα για την εξισορρόπηση του συστήματος. Οι τεχνολογίες αποθήκευσης, όπως οι μπαταρίες μεγάλης και μεσαίας διάρκειας, καθίστανται ουσιώδεις για την αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών, καθώς επιτρέπουν την ομαλή λειτουργία του δικτύου σε ώρες αιχμής και την αντιμετώπιση της μεταβλητότητας παραγωγής.
Παράλληλα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο έλαβε χώρα μια σταθερή ώθηση για την αύξηση των ενεργειακών διασυνδέσεων και την ενίσχυση των δικτύων, με στόχο την αποτελεσματικότερη διαχείριση της ενέργειας σε περιφερειακή κλίμακα και την προώθηση της ευρωπαϊκής ενεργειακής ενότητας.
Προκλήσεις, κανόνες και αγοραστική σταθερότητα
Οι πρωταγωνιστές της ενεργειακής αγοράς στην Ελλάδα και την Ευρώπη επισημαίνουν ότι το νέο ενεργειακό περιβάλλον απαιτεί σαφείς, σταθερούς και διαφανείς κανόνες λειτουργίας των αγορών, ώστε να περιοριστούν οι παρεμβατικές και αποσταθεροποιητικές πρακτικές. Η επιχειρηματική κοινότητα ζητά ρυθμιστικό πλαίσιο που να ενισχύει την εμπιστοσύνη και να προωθεί μακροπρόθεσμες επενδύσεις, χωρίς τον κίνδυνο συχνών αναπροσαρμογών που καθιστούν τις αποφάσεις αβέβαιες.
Η αύξηση των τιμών ενέργειας παραμένει βασικό θέμα ανησυχίας τόσο για βιομηχανικούς καταναλωτές όσο και για νοικοκυριά, ενώ η ανάγκη για μεταρρυθμίσεις στην αγορά εξισορρόπησης με έλεγχο των προσφορών και αξιοποίηση νέων μηχανισμών παραμένει ψηλά στην ατζέντα του 2026. Απαιτείται μεγαλύτερη διαφάνεια και ρυθμιστική εποπτεία ώστε να μειωθεί το κόστος και να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα.
Προσδοκίες και προοπτικές για το 2026
Καθώς η ενεργειακή κοινότητα ετοιμάζεται για το 2026, η βασική πρόκληση παραμένει η υλοποίηση των στρατηγικών ενεργειακών συμφωνιών που εγκρίθηκαν το 2025 και η ισχυροποίηση του ρόλου της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική. Η χώρα καλείται να αξιοποιήσει την εμπειρία και τις υποδομές που αναπτύχθηκαν, να ολοκληρώσει σημαντικά ενεργειακά έργα και να διαμορφώσει τις συνθήκες για μια ενεργειακή αγορά που θα συνδυάζει ασφάλεια, βιωσιμότητα, ανταγωνιστικές τιμές και περιβαλλοντική υπευθυνότητα.
Το ενεργειακό τοπίο του 2026 θα καθοριστεί από τις αποφάσεις της προηγούμενης χρονιάς, με κεντρικό άξονα την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, την προώθηση των καθαρών πηγών και τη διαμόρφωση ενός σταθερού περιβάλλοντος για επενδύσεις μακράς διάρκειας. Η ικανότητα προσαρμογής στους μεταβαλλόμενους γεωπολιτικούς και οικονομικούς όρους θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την επιτυχία της ενεργειακής στρατηγικής της Ευρώπης και της Ελλάδας το νέο έτος.
