Η εταιρική διακυβέρνηση (Corporate Governance – Ε.Δ.) είναι σύνολο κανόνων που εφαρμόζονται στις ανώνυμες εταιρείες και ρυθμίζουν τη λειτουργία του διοικητικού συμβουλίου. Είναι δηλαδή η σχέση με τους μετόχους της εταιρείας, τον CEO (Chief Executive Officer) και το διοικητικό συμβούλιο.
Με την εταιρική διακυβέρνηση επιδιώκονται η υπεύθυνη οργάνωση, λειτουργία, διοίκηση και έλεγχος μιας εταιρείας, με στόχο την αύξηση της αξίας της και τη προστασία των έννομων συμφερόντων όλων των μετόχων της, κυρίως όμως των μετόχων μειοψηφίας έναντι των μεγαλομετόχων. Οι κανόνες εταιρικής διακυβέρνησης καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο επιτυγχάνονται οι εταιρικοί στόχοι, καθιερώνουν συστήματα παρακολούθησης και αποτίμησης των εταιρικών κινδύνων, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο εξασφαλίζεται η διαφάνεια των πεπραγμένων της διοίκησης έναντι των μετόχων.
Η εταιρική διακυβέρνηση αφορά κυρίως στις εταιρείες που είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών και στην Ελλάδα καθιερώθηκε το 2002 βάσει των νόμων 3016 και 3091/2002. Τον έλεγχο της εταιρικής διακυβέρνησης στις εισηγμένες εταιρείες ασκεί η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Η γενική φιλοσοφία της εταιρικής διακυβέρνησης είναι η λήψη των αποφάσεων από όσο το δυνατόν περισσότερα πρόσωπα και η -όσο το δυνατόν- δημοκρατική λειτουργία του διοικητικού συμβουλίου μιας επιχείρησης. Για τον σκοπό αυτό η εταιρική διακυβέρνησης καθιερώνει κανόνες όπως:
- Ορισμένος αριθμός των μελών του διοικητικού συμβουλίου πρέπει να είναι ανεξάρτητα, δηλαδή δεν πρέπει να έχουν επαγγελματική σχέση με την εταιρεία ή συγγενική σχέση με κάποιον από τους μεγαλομετόχους
- Στην εταιρεία λειτουργεί τμήμα εσωτερικού ελέγχου που πρέπει να αποτελείται από όσο το δυνατόν περισσότερα ανεξάρτητα μέλη και έχει σαν σκοπό του τον έλεγχο των πεπραγμένων του διοικητικού συμβουλίου και των μεγαλομετόχων, που πρέπει να γίνονται με γνώμονα το συμφέρον της εταιρείας και όχι το προσωπικό τους συμφέρον
- Διαφορετικά πρόσωπα για τις θέσεις του προέδρου και του διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας
- Λειτουργία εταιρικής ιστοσελίδας που έχει κύριο σκοπό να ενημερώνει τους μετόχους για τα δρώμενα της επιχείρησης
- Λειτουργία επιτροπής ελέγχου στην εταιρεία που ελέγχει τους ελεγκτές
- Λειτουργία επιτροπής αξιολόγησης και αμοιβών διευθυντικών στελεχών.
Η εταιρική διακυβέρνηση δείχνει τον βαθμό σοβαρότητας κάθε εταιρείας και το κατά πόσο σέβεται τους μετόχους της. Ο θεσμός του μετοχικού ακτιβισμού εφαρμόζεται από οργανωμένες ομάδες μετόχων και -μεταξύ άλλων- ελέγχει το επίπεδο και την ποιότητα της εταιρικής διακυβέρνησης κάθε εισηγμένης εταιρείας.
