_83851483_c0249925-red_blood_cells,_illustration-spl

Συνθετικό αίμα: Από τη θεωρία στην πράξη

Δέσποινα Χατζοπούλου

Η ιδέα της εφαρμογής μεταγγίσεων τεχνητού αίματος σε ανθρώπους στο εγγύς μέλλον δεν είναι πλέον σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Η πρώτη κλινική δοκιμή μικρής ποσότητας τεχνητού αίματος βάσει αποτελεσμάτων από εργαστηριακά πειράματα αναμένεται να πραγματοποιηθεί σε μια ομάδα 20 εθελοντών το 2017 από επιστήμονες του Εθνικού Συστήματος Υγείας της Βρετανίας.

Πληθώρα επιστημόνων μελετούσαν εντατικώς για πολλά χρόνια και προσπαθούσαν να βρουν τρόπους για να παράγουν ερυθροκυτταρικές σειρές και να προσφέρουν μια εναλλακτική λύση έναντι της αιμοδοσίας. Τα υποκατάστατα του αίματος δεν αποσκοπούν απαραίτητα στην αντικατάσταση των  ερυθρών αιμοσφαιρίων, αλλά στοχεύουν στον πρωταρχικό από τους πολλούς ρόλους του αίματος: τη μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς. Μερικά μοντέλα αφορούν στην εύρεση φυσικών μορίων που μιμούνται τη δράση της αιμοσφαιρίνης, δηλαδή τη συνεργειακή δέσμευση οξυγόνου. Άλλα είναι πιο καινοτόμα και επιχειρούν τη δημιουργία συνθετικών μεταφορέων οξυγόνου. Όλες αυτές οι ιδέες απαιτούν εξελιγμένα τεχνολογικά μέσα.

aimodosia

Η ομάδα επιστημόνων από το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Βρετανίας έχει δημιουργήσει ερυθροκυτταρικές σειρές στο εργαστήριο, οι οποίες προέρχονται είτε από βλαστοκύτταρα μυελού των οστών ενηλίκων είτε από βλαστοκύτταρα του ομφαλίου λώρου, τα οποία προγραμματίζουν με μοριακούς μηχανισμούς. Στόχος είναι να αναγνωριστούν πιθανές παρενέργειες στον ανθρώπινο οργανισμό και να υπολογιστούν κινητικές παράμετροι του συνθετικού αίματος, όπως ο “χρόνος ζωής”. Μακροπρόθεσμες προκλήσεις σε περίπτωση ικανοποιητικών αποτελεσμάτων είναι η ταχεία παραγωγή πολλαπλάσιων ερυθροκυττάρων για μία μόνο μετάγγιση και συνεπώς για περισσότερες σε μαζικό επίπεδο. Ένα επιπλέον ερώτημα είναι κατά πόσον είναι συμβατό το συνθετικό και εξατομικευμένο αίμα για τις ανάγκες σε οξυγόνο του εκάστοτε ασθενούς.

_83851483_c0249925-red_blood_cells,_illustration-spl

Η χρήση του τεχνητού αίματος σε ευρεία κλίμακα θα επέφερε ριζικές αλλαγές στον τομέα της υγείας, επειδή θα μπορούσαν να αντιμετωπισθούν οι ελλείψεις που προκύπτουν από το σύστημα εθελοντικής αιμοδοσίας και οι ανάγκες τακτικών μεταγγίσεων σε ορισμένες ομάδες αιματολογικών ασθενών, όπως των ατόμων με δρεπανοκυτταρική αναιμία. Συνεπώς, η εθελοντική αιμοδοσία δεν αναμένεται να αντικατασταθεί, αλλά να υποβοηθηθεί. Χαρακτηριστικά, η Ελλάδα εισάγει ετησίως πολλές μονάδες αίματος για την κάλυψη των αναγκών της κυρίως από την Ελβετία. Σε ερευνητικό επίπεδο, το τεχνητό αίμα βοηθά στην ελεγχόμενη ανάπτυξη και μελέτη οργανισμών-κουνουπιών που μεταφέρουν ως ενδιάμεσοι ξενιστές παθογόνους μικροοργανισμούς και κατ’ επέκταση λοιμώδεις ασθένειες αιματογενώς. Ένα ευρέως γνωστό κουνούπι είναι το κουνούπι τίγρης, που δυνητικά μεταδίδει στον άνθρωπο τον ιό του Δυτικού Νείλου.

Αυτές οι ιδέες αναμένονται να εφαρμοστούν στην πράξη και τα πρώτα αποτελέσματα της πρώτης φάσης της κλινικής μελέτης το 2017 θα μας δώσουν μια ευκρινέστερη εικόνα για την αποτελεσματικότητα ή μη της χρήσης τεχνητού αίματος σε ανθρώπους.

Πηγές:

– http://www.bbc.com/news/health-33270334

– https://www.newscientist.com/article/dn27783-what-is-artificial-blood-and-why-is-the-uk-going-to-trial-it/#.VY1H8efAE7A

– http://www.smithsonianmag.com/smart-news/fake-blood-will-go-clinical-trial-uk-180955721/

 

Δέσποινα Χατζοπούλου
Δέσποινα Χατζοπούλου

Γεννήθηκε στην Αθήνα, φοίτησε στην Ιατρική Σχολή Πατρών και συνεχίζει τις σπουδές της στην Ιατρική Σχολή Αθηνών. Από μικρή ήθελε να γίνει "επιστήμονας και ερευνήτρια". Το "Carpe diem" είναι αυτό που ψάχνει διαρκώς την κάθε ημέρα ασχολούμενη με οτιδήποτε της κερδίζει το ενδιαφέρον, ακόμη και αν η λίστα είναι (πολύ) μεγάλη. Υπερκινητική και ανήσυχη, ψάχνει ασταμάτητα το διαφορετικό και το πολύπλευρο. Λατρεύει την τέχνη, ιδιαίτερα την κλασική και rock μουσική, το σύγχρονο και RNB χορό,το θέατρο και την φωτογραφία.

Hey_look_a_self_destruct_button
680x382_680_382_imagesmadeimagesremotehttp_cretalive.s3.amazonaws.com182990giagia_betty4_611_382_s.jpg

Κάντε ένα σχόλιο: