strange-fruit-animation

Παράξενο Φρούτο (Strange fruit)

Δέσποινα Χατζοπούλου

Η ταινία κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους “Strange Fruit” (2013) των Shimi Ashresay και Hili Noy αποτελεί την αφορμή για μια σειρά σκέψεων σχετικά με τη διαμόρφωση του χαρακτήρα μας και τη δυνατότητά μας να συνεχίσουμε να πιστεύουμε σε ένα σύστημα προσωπικής συνείδησης ανεξαρτήτως από αυτό που μας υπαγορεύει  το περιβάλλον και η κατευθυνόμενη εκπαίδευση.

 

image001

 

Σχετικά με την υπόθεση, η καθημερινότητα ενός πατέρα και του γιου του αλλάζει όταν ένα αγόρι διαφορετικού χρώματος «εισβάλλει» στη ζωή τους. Τα δύο αγόρια γίνονται φίλοι μέσα από το παιχνίδι, αλλά εμπόδιο στη σχέση τους θα σταθεί ο αδιάλλακτος πατέρας που θα μάθει προοδευτικά στο γιο του ότι ο «ξένος» είναι μίασμα για τους υπόλοιπους επιμένοντας να το σκουπίζει κάθε φορά που έρχεται σε επαφή με τον τελευταίο. Γρήγορα, το αγόρι θα παραβλέψει τα τρυφερά συναισθήματα για το φίλο του και θα φθάσει να γίνει ένας εγκληματίας γεμάτος μίσος… μέχρι τη στιγμή που ο ίδιος θα αντιμετωπισθεί ως «ξένος» χωρίς ωστόσο αυτό να αλλάζει τον αριθμό των θυμάτων του.

Είναι χαρακτηριστική η απουσία διαλόγων στην ταινία και η χρήση συμβόλων αποδεικνύοντας ότι η τέχνη και τα συναισθήματα που ένα έργο εμπνέει είναι πανανθρώπινα. Δε θα μπορούσα να φανταστώ καλύτερη ταινία κατά του ρατσισμού και αυτό, διότι οι δημιουργοί δε βιάζονται να τον καταδικάσουν, αλλά επιμένουν με αλληγορίες να περιγράψουν εκτενώς το υπόβαθρο των αποτρόπαιων πράξεων του ρατσισμού. Η απλή αποδοκιμασία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί από μερικούς κατευθυνόμενη ανεξαρτήτως του θέματος. Στόχος είναι η ανάπτυξη όλου του ρατσιστικού κατεστημένου ξεκινώντας από την απλή οικογενειακή σχέση και ανάγοντας το εύκολα στην ευρύτερη κοινωνία.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι όλοι μας βιώνουμε εσωτερικές συγκρούσεις όσον αφορά τα «πρέπει» και τα «θέλω» , το «σωστό» και το «λάθος». Ακόμη και το ζήτημα του ρατσισμού δεν είναι ορθά προσδιορισμένο ως λάθος με την έννοια ότι δεν αρκεί να κατακρίνουμε την πράξη και το αποτέλεσμα, αλλά να αναζητήσουμε τα αίτια που οδήγησαν στην πράξη. Όλοι λέμε ότι είμαστε κατά του ρατσισμού. Πόσοι, όμως, το πιστεύουμε πραγματικά και αγωνιζόμαστε για αυτό; Καταδικάζοντας απλώς το ρατσισμό και τους οπαδούς του προοδευτικά γινόμαστε οι ίδιοι ρατσιστές απέναντι στους ρατσιστές εγκαινιάζοντας ένα φαύλο κύκλο μίσους  χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εκείνοι δεν πρέπει να τιμωρηθούν. Σε αυτό το πλαίσιο, όλες οι διαμαρτυρίες δεν αρκούν και αυτό αποδεικνύεται από την αύξηση των ραγδαίων επεισοδίων στις μέρες μας.

 

strange fruit short animation film 2013 projector revolt

 

Πώς λοιπόν κάποιος μπορεί να σταματήσει να πράττει το «κακό»; Τι είναι αυτό που θα τον οδηγήσει στην επιλογή του «καλού»; Ο Σωκράτης υποστήριζε ότι μόνο με τη γνώση του πραγματικά καλού και του πραγματικά κακού (άποψη που συνδέεται με την ιδέα της ύπαρξης μιας αντικειμενικής αλήθειας) μπορεί να αποφεύγει κανείς το «κακό», αναγνωρίζοντας τη γνώση αυτή ως αρετή. Βέβαια στον ισχυρισμό αυτό του Σωκράτη μπορούμε να αντιπαραθέσουμε παραδείγματα ανθρώπων που ενώ γνώριζαν πως αυτό που έπρατταν ήταν «κακό», το έπρατταν. Η γνώση του «καλού» και του «κακού», όπως αυτή τουλάχιστον ορίζεται από τις κοινωνικές νόρμες δεν επαρκεί. Κατά τον Immanuel Kant, το αν θα πράξει ο άνθρωπος το καλό ή το κακό δεν εξαρτάται από τη γνώση του καλού και του κακού αλλά από τη βούληση του να πράξει το καλό για να αποφύγει το κακό. Πολύ δυσκολότερο, λοιπόν,  είναι να πείσεις κάποιον να επιθυμεί και το δίκαιο και  την αλήθεια, όχι να την αναγνωρίζει. Για το σκοπό αυτό, η διαμόρφωση της προσωπικότητας επηρεάζεται από μια σειρά παραγόντων με κεντρικό άξονα την εκπαίδευση, η οποία οφείλει να αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης, διαλόγου και κριτικής σκέψης. Μόνο με αυτόν τον τρόπο, η εκπαίδευση γίνεται ουσιώδης και όχι επιφανειακή.

Όταν αξιολογούμε ένα συμβάν, επαναλαμβάνω και επισημαίνω ότι πρέπει να βλέπουμε πίσω από αυτό : τα κίνητρα του ατόμου (βούληση) και την ευθύνη του κοινωνικού περίγυρου. Το μίσος για τους θύτες αργά ή γρήγορα θα κάνει εμάς θύτες και φοβάμαι ότι αυτή είναι ακόμη μεγαλύτερη απειλή για την ανθρωπιά μας σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς.

Link: https://www.youtube.com/watch?v=_v0CYJY0Tck

 

Πηγές φωτογραφιών: www.itsartmag.comwww.toperiodiko.grprojector-revolt.blogspot.com

Δέσποινα Χατζοπούλου
Δέσποινα Χατζοπούλου

Γεννήθηκε στην Αθήνα, φοίτησε στην Ιατρική Σχολή Πατρών και συνεχίζει τις σπουδές της στην Ιατρική Σχολή Αθηνών. Από μικρή ήθελε να γίνει "επιστήμονας και ερευνήτρια". Το "Carpe diem" είναι αυτό που ψάχνει διαρκώς την κάθε ημέρα ασχολούμενη με οτιδήποτε της κερδίζει το ενδιαφέρον, ακόμη και αν η λίστα είναι (πολύ) μεγάλη. Υπερκινητική και ανήσυχη, ψάχνει ασταμάτητα το διαφορετικό και το πολύπλευρο. Λατρεύει την τέχνη, ιδιαίτερα την κλασική και rock μουσική, το σύγχρονο και RNB χορό,το θέατρο και την φωτογραφία.

3504273242_937c44e018

Κάντε ένα σχόλιο: