steelfest-day-2-batushka-choir

Καταραμένοι προκαθήμενοι μιας ιδιότυπης εκκλησίας: Ghost vs. Batushka

Δημήτρης Μάστορης

Το 1054 μ.Χ. ο παγκόσμιος Χριστιανισμός βιώνει μια άνευ προηγουμένου κρίση. Προηγηθέντα γεγονότα όσο και σημαντικές δογματικές διαφορές εντείνουν τον “εγωισμό” των δύο βασικών θεσμικών εκπροσώπων της διδασκαλίας του Ιησού Χριστού, της Ανατολικής και Δυτικής Εκκλησίας, οδηγώντας τους σε αμοιβαίους αναθεματισμούς μέσω των κύριων εκπροσώπων τους, Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Μιχαήλ Κηρουλάριο και Πάπα Ρώμης Λέων Θ’, και εν τέλει στο περίφημο Σχίσμα των δύο Εκκλησιών και την απαρχή του Ορθόδοξου Χριστιανισμού και Ρωμαιοκαθολικισμού όπως τους γνωρίζουμε στις μέρες μας.

Το 2008 μ.Χ. η rock μουσική (μετέπειτα και η ευρύτερη pop κουλτούρα) έρχεται αντιμέτωπη με ένα καινούριο, ολίγον τι “ρωμαιοκαθολικίζον” σχήμα που ακούει στο όνομα Ghost. Πέντε μασκοφόρα μαυροντυμένα “φαντάσματα” (ghouls) δίχως όνομα, με διακριτικά ένα ξεχωριστό αλχημικό σύμβολο ο καθένας, πιάνουν κιθάρες, πλήκτρα, μπάσο και ντραμς για να πλαισιώσουν μουσικά την αιθέρια φωνή του Papa Emeritus, ενός αντι-Πάπα/showman με παραπλήσια αμφίεση με τον κανονικό αλλά με αντίστροφες δογματικές διαθέσεις. Ναι, Αυτόν υμνεί. Εκείνον. #HimWhoMustNotBeNamed.

ghost #2

And how! Μπορεί όλα αυτά να φαντάζουν άκρως τρομακτικά, αλλά στη πραγματικότητα οι Ghost είναι από τα πιο ευφάνταστα μουσικά σχήματα που εσχάτως έχει βγάλει ο χώρος. Και αυτό γιατί προσφέρουν όλο το πακέτο, τόσο ήχο, όσο και εικόνα, με έναν τρόπο αρμονικό δίχως προηγούμενο, καθώς υπό άλλες συνθήκες τα συγκεκριμένα θα ήταν αδιαμφισβήτητα αλληλοαναιρούμενα.

Τι εννοώ;

ghost #1

 

Ακούγοντας τη μπάντα, δικαιολογημένα περιπλέκονται τα πράγματα:

Στην πραγματικότητα, οι συγκεκριμένοι κύριοι δε θα μπορούσαν να απέχουν περισσότερο ηχητικά από τον ακραίο metal χώρο με τον οποίο ασυναίσθητα θα τους συνέδεε κανείς με μοναδικό τεκμήριο το παρουσιαστικό τους. Αντιθέτως, εμπνέονται από την late 60s ψυχεδέλεια και τον προοδευτικό rock ήχο που κυριαρχούσε στα 70s, μπολιάζοντας τα παραπάνω στοιχεία με μία απρόσμενα ευπρόσδεκτη pop ευαισθησία. Ταιριάζουν πολύ περισσότερο στα μουσικά γούστα κάποιου που ενθουσιάζεται με Pink Floyd, 13th Floor Elevators και Blue Öyster Cult, παρά με ακραία, άκρως θορυβώδη και χαοτικά σχήματα που προκαλούν για χάρη της ίδιας της πρόκλησης. Οι ίδιοι μάλιστα αποδεικνύονται φίλοι των διασκευών, μετρώντας ήδη ουκ ολίγες από αυτές στο ενεργητικό τους: από Depeche Mode και Army Of Lovers μέχρι Beatles, ακόμα και ABBA (!) (ενώ είναι ασφαλές να υποθέσουμε ότι όλες οι παραπάνω μπάντες έπαιξαν κάποιο ρόλο στη διαμόρφωση του ήχου τους). Ως γαρνιτούρα σε αυτό το ομολογουμένως ενδιαφέρον μουσικό πιάτο, έχουμε τον λιτό όσο και ρητό στίχο-ωδή στο μεγαλείο του Ακατονόμαστου που παίζει με τα όρια της αφέλειας, σαν να έβαζες παιδάκι να γράψει ποιηματάκια με αποκρυφιστική θεματολογία. Γεγονός που περαιτέρω επιβεβαιώνει την περιπαιχτική διάθεση των Ghost έναντι της πολιτικής ορθότητας όσο και του “πουριτανισμού” που επικρατεί σε σχετικά είδη μουσικής με occult περιεχόμενο.

ghost #3

Το ότι είναι ιδιαίτερα χαλαρά τυπάκια και οι 6 το διαπιστώνει κανείς και από τις συνεντεύξεις, όπου τα φαντάσματα θα μοιράζονται προσωπικές ιστορίες και on the road περιστατικά που τους έκαναν εντύπωση, ενώ ο frontman-αρχιερέας θα απευθύνεται στο κοινό κατά την διάρκεια των live, τονίζοντας με χαρακτηριστική άνεση και έντονη ιταλική προφορά το πόσο bon viveur είναι στην πραγματικότητα (+ κάποια promotional videos που υπογραμμίζουν αυτήν ακριβώς την ιδιότητά του). Εδώ να τονίσουμε ότι στα 3 LP που έχουν κυκλοφορήσει, ο frontman “αλλάζει” σε μια μετενσάρκωση ολοένα και νεότερη και πιο ενεργητική, περισσότερο στη σκηνή και στην εμφάνιση παρά στην φωνητική ερμηνεία. Επομένως με το τρίτο LP που κυκλοφόρησαν πέρυσι, βρισκόμαστε σε εποχή Papa Emeritus ΙΙΙ. Ή εναλλακτικά στο έτος 1 μ.Π.Ε. ΙΙΙ.

Το 2015 μ.Χ. η underground και εν συνεχεία ευρύτερη metal κοινότητα κρατάει στα χέρια της το ντεμπούτο μίας ιδιόρρυθμης μπάντας που ακούει στο όνομα “Batushka”, που από τα κυριλλικά μεταφράζεται ως “Πατέρας” (τιμητική προσφώνηση ιερέα). Το εν λόγω πόνημα τιτλοφορείται ως “Λειτουργία”, σε κυριλλική γραφή μάλιστα, έχει ως εξώφυλλο μια πειραγμένη αγιογραφία της Παναγίας να κρατάει το θείο βρέφος και χωρίζεται σε 8 μέρη μιας… λειτουργίας, αρκετά διαφορετική απ’ αυτή που έχει συνηθίσει να παρακολουθεί κάθε Κυριακή και όχι μόνο η απανταχού Ορθόδοξη χριστιανική κοινότητα.
batushka #1

Οι Πολωνοί -με ρωσικό στίχο- Batushka βρίσκονται στον αντίποδα απ’ ότι οι αξιότιμοι Σουηδοί συνάδελφοι, τόσο εικονογραφικά, όσο και μουσικά. Αποτελούνται από 8 on stage μέλη των οποίων οι ταυτότητες είναι κρυμμένες πίσω από μαύρα άμφια, μαύρες κουκούλες και μαύρα πέπλα, με καλλιτεχνικές παρεμβάσεις που παραπέμπουν στην Ορθόδοξη εκκλησιαστική κουλτούρα. Δύο κιθάρες, ένα μπάσο, τύμπανα και στο κέντρο όλων ο βασικός αρχιερέας-τραγουδιστής-ψάλτης που ακούει στο όνομα ‘Кристофор’. Α, ναι, το οποίο σημαίνει “Χριστόφορος”. Και ο οποίος διαθέτει ως συνοδευτική χορωδία τρεις επιπλέον ψάλτες, οι οποίοι αποτελούν όχι απλώς τα δεύτερα φωνητικά της μπάντας, αλλά συμπληρώνουν και την απουσία των πλήκτρων. Επιπλέον, επί σκηνής διακρίνει κανείς μανουάλια, λιβανιστήρια, ακόμα και ψαλτήρια για τους επί σκηνής υμνητές του Παντοδύναμου. Όλα τα παραπάνω εγκαθιστούν μια μυσταγωγική ατμόσφαιρα σε κάθε live τους, συνοδεύοντας ταιριαστά οριακά ακραίες μελωδίες, σε ένα αμάλγαμα doom/black metal με έντονα χαρακτηριστικά από βυζαντινή μουσική. Προσθέστε σε όλα αυτά το γεγονός ότι ο στίχος επί της ουσίας δεν περιέχει τίποτα το (ρητά) αποκρυφιστικό ή σατανιστικό, αρνούμενος να ευθυγραμμιστεί με την συνήθη θεματολογία του black metal ιδιώματος, αλλά και με την οριακά βλάσφημη (;) εμφάνισή τους. Το μόνο πράγμα που στην πραγματικότητα τους αποτρέπει από το να χαρακτηριστούν ως μια Χριστιανο-ορθόδοξη μπάντα είναι η διακριτική αποστασιοποίηση (αν όχι απόρριψη) από τη συγκεκριμένη ταμπέλα διά στόματος Χριστόφορου, ο οποίος επιπλέον δήλωσε ότι εμπνεύστηκε το συγκεκριμένο project από ένα σχόλιο σε κομμάτι Ορθόδοξης ψαλμωδίας που άκουγε μέσω YouTube: “Οι ύμνοι προς το Θεό είναι πιο metal από ό,τι πιο metal υπάρχει εκεί έξω”. Όπερ και εγένετο.

 batushka #2

Αμφότερες μπάντες παίζουν φυσικά το κομμάτι “promotion” στα δάχτυλα, αφού οι Batushka χωρίς καν να συμπληρώσουν χρόνο ζωής, με ένα μόλις άλμπουμ μετρούν ήδη πολυάριθμα sold-out, ένα εκ των οποίων στην Αθήνα το Σεπτέμβριο και κατά πάσα πιθανότητα θα συνεχίσουν να κηρύττουν το λόγο του Κυρίου (λέμε τώρα…) μέχρι τουλάχιστον το πέρας της φετινής χρονιάς. Στην αντίπερα όχθη, οι -βραβευμένοι και με Grammy- Ghost συνεχίζουν μια παράδοση τριών περίπου χρόνων με το να κυκλοφορούν κάποια EP ανάμεσα στις κυκλοφορίες των full length δίσκων τους, διατηρώντας έτσι το momentum γύρω από το όνομά τους – το τελευταίο EP που κυκλοφόρησε φέτος με τον αρκετά εύγλωττο τίτλο “Popestar” έγινε το πρώτο στο είδος του που ντεμπουτάρει στην κορυφή της λίστας Top Rock Albums του αμερικανικού Billboard, ενώ οι καινούριες διασκευές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, Eurythmics και Echo & The Bunnymen. Αμετάκλητα αποφασισμένοι να αφήσουν τη σφραγίδα τους (και) στο αμερικανικό mainstream, έχουν εμφανιστεί ως μουσικοί guests σε πασίγνωστα talk shows, όπως αυτό του Stephen Colbert.

Όπως η Ορθόδοξη και η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, έτσι και οι Batushka με τους Ghost παρουσιάζουν μια διαφορετική εκδοχή του ίδιου κεντρικού οράματος, αξιοποιώντας με επιδεξιότητα οπτικά και ακουστικά μέσα όσο και ένα καλοδουλεμένο γενικότερο “image”, που καθιστά τη δουλειά τους σημαντικά ευκολότερη. Συνεχίζοντας, σε πιο mainstream και εντός συγκεκριμένου πλαισίου μονοπάτια, την παράδοση ανωνυμίας avant-garde μουσικών σχημάτων όπως οι Residents και οι Αυστραλοί TISM, καταφέρνουν να απομακρύνουν την προσοχή του κοινού από τον “άνθρωπο” (αμέτρητοι οι fans που συναρπάζονται περισσότερο με την αυτοκτονία του Kurt Cobain ή με τις σχέσεις του Mick Jagger παρά με την ίδια τη μουσική τους) και να εστιάσουν στην ίδια την τέχνη, κάτι που αφ’ ενός μοιάζει δίκαιο, αφ’ ετέρου διχάζει λόγω υπερβολικού marketing, κατά πολλούς αναιρώντας έτσι τον εξ’ αρχής στόχο τους. Όπως και να ‘χει, θα μας απασχολούν για καιρό ακόμα, προσθέτοντας μια ιδιαίτερη νότα στο ευρύτερο μουσικό τοπίο της δεκαετίας που διανύουμε. Όσοι πιστοί λοιπόν,  προσέλθετε (sorry…).

Δημήτρης Μάστορης
Δημήτρης Μάστορης

Ένας Χαλκιδέος στην προσπάθεια προσαρμογής στην Πατρινή καθημερινότητα. Παράλληλα σπουδάζει Πολιτικός Μηχανικός. Περίπου. Τον συναρπάζει η μουσική, ο κινηματογράφος, η ποδηλασία και οι ενδιαφέρουσες συζητήσεις. Πασχίζει να κατανοήσει πλήρως τη σύγχρονη κοινωνία σε καθημερινή βάση. Καμία ιδεολογική συγγένεια με Woody Allen. Αυτά.

nostlgia_for_the_light_interim_poster
14689941_1413941371969182_1130430965_o

Κάντε ένα σχόλιο: