nostlgia_for_the_light_interim_poster

Nostalgia For The Light (2010)

Άννα Πατρικίου

Να τι σκεφτόμουν δυο μέρες μετά από αυτή την ταινία:

Ένα όμορφο πάντρεμα πόθου και ιστορίας, η προσωποποίηση αυτού είναι ο σκηνοθέτης, ίσως ο καλύτερος άνθρωπος για να πλέξει αυτόν τον αφηγηματικό ιστό, καθώς φαίνεται πως είναι και τα δυο πράγματα που έχουν απασχολήσει χρόνια το μυαλό του. Ακόμα και τα ντοκιμαντέρ έχουν μεγάλη ανάγκη για αφηγηματική δομή και σε αυτό εδώ δεν λείπει. Βέβαια τα συναισθήματα μου είναι μεικτά απέναντι στο έργο.

nostalgia_1stimage

Δημιουργείται μια σειρά από καθαρές ενότητες, ξεκινώντας από συνεντεύξεις, ακούμε για μια παιδική αγάπη του σκηνοθέτη, την αστρονομία, να περιγράφεται ως η παρατήρηση του παρελθόντος του σύμπαντος από απόσταση. Σημαίνει πως δε βλέπουμε ποτέ τι συμβαίνει τώρα, διότι μέχρι να φτάσει η πληροφορία σε εμάς, έχει περάσει πλέον στο παρελθόν για το αντικείμενο παρατήρησης. Σχεδόν αβίαστα περνάμε στην παρατήρηση ανθρώπων σε σχέση με το παρελθόν τους. Κοιτάμε συγκεκριμένα τις γυναίκες της ερήμου, που οργώνουν αχανείς εκτάσεις κάθε μέρα για να βρουν ψήγματα των πολιτικών κρατουμένων που θάφτηκαν υπό τη δικτατορία του Πινοσέ. Μας μιλούν άνθρωποι πλούσιοι σε παρελθόν, συναισθήματα, και πεποιθήσεις. Μέσα από αυτούς, αποτυπώνεται ένας καθημερινός αλλά κάπως ποιητικός λόγος, που συμπληρώνει τις εικόνες, δίνοντας έτσι ένα λογοτεχνικό αποτέλεσμα.

Οι συνεντεύξεις μου φάνηκαν κάπως τυπικές, το παρελθόν των ομιλούντων μας διηγείται σε λίγα δευτερόλεπτα μια φωνή, καθιστώντας τους καθημερινούς ανθρώπους που τα ιδιαιτέρα χαρακτηριστικά τους αργούν να αναδειχτούν ή σε κάποιες περιπτώσεις δεν αναδεικνύονται ποτέ. Βέβαια, συζητώντας το κατάλαβα πως για αρκετούς αυτό μπορεί να θεωρηθεί ως αρετή, διότι ακούς ένας προσγειωμένο ποιητικό λόγο από ανθρώπους που μοιάζουν σαν αυτούς που προσπερνώ και με προσπερνούν στο δρόμο. Ίσως εξαιτίας προκαταλήψεων να μη μπορώ να δω κάτι τέτοιο. Οι συνεντεύξεις τους με άγγιξαν ξεκάθαρα λόγω του περιεχομένου τους.

maxresdefault

Οι ιστορίες που ακούγονται είναι σοκαριστικές και δύσκολα σε αφήνουν ασυγκίνητο λόγω της σκληρότητάς τους. Ένα από τα θετικά στοιχεία αποτελεί το γεγονός πως δεν ακολουθείται μια μορφή λιστοποίησης των αγνοουμένων και των πολιτικών βασανιστηρίων, απευθύνεται σε ένα γκρουπ γυναικών που είναι σε θέση να μιλήσουν και η μία για την άλλη και μπλέκει έτσι αυτό που θα ακουγόταν σαν μεμονωμένα επεισόδια. Σε βάζει ανάμεσα τους. Κάτι τέτοιο αρμόζει σε αυτήν την περίσταση, διότι αυτό που περάσαν δεν ήταν κάτι μοναδικό και απομονωμένο από το περιβάλλον του, αλλά κάτι που μοιράζονται αρκετοί που ζήσανε εκείνη την περίοδο, και ας είναι κάτι βαθιά προσωπικό (να χάνεις ένα μέλος της οικογένειας σου), όταν το μοιράζεσαι με τους άλλους γίνεται κατά μια έννοια υποφερτό. Με τον ίδιο τρόπο που το αντιμετώπισαν τότε, συνεχίζουν και τώρα. Όλες μαζί. Ο σκηνοθέτης συμπάσχει μαζί τους και το ίδιο και εσύ.

Το κείμενο, όπως και οι εικόνες. κρύβει κάποιες ατέλειες. Στο κείμενο τις ανέχεσαι, γιατί στο κάτω κάτω σου μιλούν καθημερινοί άνθρωποι και κανένας δεν είναι τέλειος, και στόχος δεν είναι ένα επιτηδευμένο προφίλ τον ομιλητών. Στην εικόνα μπορώ να πω όμως πως μου ξένισαν, φάνηκαν σαν σημειώσεις εκτός του συνολικού έργου, σαν μια άτσαλη δήλωση. Μιλάω για κάποια πλάνα με κάμερα στο χέρι, πολύ κουνημένα, που θεωρώ πως ήταν άτοπα διότι με αυτή την επιλογή δεν προστίθεται τίποτα παραπάνω και ήταν κάτι που δεν υποστηρίχθηκε. Δηλαδή δεν ήταν αντίρρηση σε κάτι άλλο, για να εμφανιστεί πρώτη φορά, μα ούτε κάποιου είδους γλώσσα για να χρησιμοποιηθεί ξανά. Όπως και κάποιες διπλοτυπίες (2 εικόνες προβάλλονται μαζί η μια πάνω από την άλλη) που παρ’ όλο που τις είδαμε αρκετές φορές, άρα αποτελούσαν μέρος της γλώσσας της ταινίας, μου φάνηκε σαν stabilo που προσπαθεί να υπογραμμίσει πως είμαστε όλοι ένας κόκκος άμμου στον απέραντο γαλαξία, όπως και οι χαμένοι της δικτατορίας, που το μόνο που απομένει από αυτούς είναι θρυμματισμένα κόκαλα σε μια αχανή έρημο, θαμμένα κάτω στην άμμο, περιμένοντας να ανακαλυφθούν. Πάντως αυτό παραμένει μια πανέμορφη σκέψη και δυνατός δεσμός.

keyart

Μην αφήσετε αυτά που περιγράφω να επηρεάσουν τη θέαση της ταινίας, καθώς αποτελούν ένα μικρό ποσοστό του συνόλου και δεν πληγώνουν σημαντικά το τελικό αποτέλεσμα. Νομίζω πως αξίζει λίγο χρόνος για να το διαπιστώσετε και εσείς.

 

Σενάριο : Patricio Guzmán
Σκηνοθεσία : Patricio Guzmán
Διάρκεια: 90′

 

Πηγή εικόνων: newwavefilms.co.ukmediafieldsjournal.orgicarusfilms.com

Άννα Πατρικίου
Άννα Πατρικίου

'Εχει περάσει στη γεωλογία για να αντιμετωπίσει την ανάγκη της για εκδρομές, αλλα όταν δεν τρέχει στα βουνά αρέσκεται να βλέπει ταινίες. Πολλές πολλές ταινίες. Το καταφύγιο της καθημερινότητάς της μπορεί να είναι μια ταινία στο σινεμά που ακολουθείται από γεύμα ή βόλτα στις γειτονιές της Αθήνας (πάντα με καλή παρέα εννοείται), ή ένα βιβλίο, το οποίο ανάλογα με το είδος του θα διαβαστεί υπό το soundtrack αντίστοιχων ταινιών.

_dsc6621-thumb-large
steelfest-day-2-batushka-choir

Κάντε ένα σχόλιο: